Πόροι: Πώς οι σπάνιες γαίες οδηγούν τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας
- 10/01/2026, 10:00
- SHARE
Από τον Jordan Blum
Η κρίσιμη στιγμή ήρθε τον Ιούλιο, όταν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έγινε ο μεγαλύτερος μέτοχος της MP Materials, μιας εταιρείας εξόρυξης σπάνιων γαιών με έδρα στην Καλιφόρνια.
Η ασυνήθιστη «εισβολή» της κυβέρνησης σε μια ιδιωτική βιομηχανική εταιρεία συνοδεύτηκε από νέους κανόνες που καθόριζαν ελάχιστες τιμές για ορισμένα από αυτά τα ορυκτά στην αγορά των ΗΠΑ.
Αυτό σηματοδότησε την έναρξη μιας εκστρατείας από την κυβέρνηση Τραμπ για την ανατροπή της 30ετούς κυριαρχίας της Κίνας στο εμπόριο πολλών κρίσιμων ορυκτών που είναι ολοένα και πιο αναπόσπαστο κομμάτι των προϊόντων –από drones και αυτοκίνητα έως κέντρα δεδομένων και πυραύλους– που τροφοδοτούν την οικονομία της Αμερικής.
«Πρόκειται πραγματικά για κάτι αντίστοιχο του Manhattan Project με ασύλληπτη ένταση» δήλωσε στο Fortune ο CEO της MP Materials, James Litinsky. Η MP επεκτείνει την εξόρυξη, τον εξευγενισμό και την ανακύκλωση στην Καλιφόρνια και ετοιμάζει ένα νέο εργοστάσιο μαγνητών στο Τέξας.
Το θέμα αφορά 60 φυσικά στοιχεία που θεωρούνται «κρίσιμα ορυκτά» από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των 17 λεγόμενων σπάνιων γαιών, καθώς και βασικών υλών που χρησιμοποιούνται στις μπαταρίες. Η Αμερική έχει μηδενική παραγωγή για πάνω από τα μισά από αυτά. Και η ζήτηση αυξάνεται.
Οι σπάνιες γαίες είναι μια ομάδα βαρέων μετάλλων. Αν και κανένα από αυτά τα μέταλλα δεν είναι από μόνο του γνωστό, είναι όλα βασικά συστατικά για τις ανέσεις της σύγχρονης ζωής. Οι μαγνήτες νεοδυμίου-σιδήρου-βορίου χρησιμοποιούνται σχεδόν σε οτιδήποτε κινείται. Τα τέσσερα βασικά μέταλλα για τους μαγνήτες, τους κινητήρες και τις τουρμπίνες είναι το νεοδύμιο, το πρασεοδύμιο, το δυσπρόσιο και το τέρβιο.
Το οξύμωρο των σπάνιων γαιών είναι ότι είναι άφθονες, αλλά είναι δύσκολο να παραχθούν λόγω των προκλήσεων που προκύπτουν από την εξαγωγή, τον διαχωρισμό και τον καθαρισμό τους σε μεγάλες ποσότητες.
Η Κίνα εξορύσσει τη συντριπτική πλειοψηφία των σπάνιων γαιών και πολλά από τα κρίσιμα ορυκτά, αλλά το ισχυρότερο όπλο της είναι ο εξευγενισμός, όπου η χώρα κυριαρχεί έχοντας ένα μερίδιο 90% της παγκόσμιας αγοράς, συμπεριλαμβανομένου του 99% για ορισμένα από αυτά τα μέταλλα.
«Πρόκειται πραγματικά για κάτι αντίστοιχο του Manhattan Project, με ασύλληπτη ένταση». James Litinsky CEO, MP Materials
Τι ακολουθεί;
Η γενική άποψη στον κλάδο είναι ότι θα απαιτηθεί τουλάχιστον μία δεκαετία για να εξαλειφθεί η παγκόσμια εξάρτηση από την Κίνα. Για παράδειγμα, σε τρία χρόνια η αμερικανική ικανότητα παραγωγής μαγνητών θα μπορούσε να καλύψει μια μικρή πλειοψηφία των εγχώριων αναγκών, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών ενέργειας Wood Mackenzie.
Ωστόσο, τα σημεία συμφόρησης στον εξευγενισμό σπάνιων γαιών ενδέχεται να επιβραδύνουν την παραγωγή για χρόνια.
Η καινοτομία σε τομείς, όπως η χημεία των μπαταριών, θα μπορούσε να βοηθήσει. Και οι διεθνείς συνεργασίες, όπως η συμφωνία των ΗΠΑ με την Αυστραλία τον Οκτώβριο για πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και άλλα κρίσιμα ορυκτά, είναι σημαντικές.
Η ομοσπονδιακή οικονομική στήριξη ρέει ολοένα και περισσότερο, για την ώρα τουλάχιστον, προς εταιρείες που αναπτύσσουν ορυχεία, εγκαταστάσεις εξευγενισμού και εργοστάσια μαγνητών στις ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση Τραμπ απέκτησε πρόσφατα μερίδια μετόχων στην καναδική Lithium Americas και το δικό της έργο εξόρυξης Thacker Pass στη Νεβάδα, καθώς και στην Trilogy Metals και τα πρότζεκτ ορυκτών της στην Αλάσκα. Η εταιρεία εξευγενισμού Phoenix Tailings μόλις άνοιξε το πρώτο της εργοστάσιο στο Νιου Χάμσαϊρ με προγραμματισμένες σημαντικές επεκτάσεις.
Ακόμα κι αν κάποια έργα δεν υλοποιηθούν, η αυξανόμενη εμπλοκή των ΗΠΑ είναι καλά νέα για τον κλάδο. «Αυτή είναι μια στιγμή αφύπνισης για τις ΗΠΑ» καταλήγει ο CEO της Phoenix Tailings, Nick Myers, «οι οποίες επιτέλους ξύπνησαν και είδαν ότι κάποιος άλλος προηγείται με διαφορά στην κούρσα».
*Το κείμενο δημοσιεύεται στο νέο τεύχος του Fortune Greece κυκλοφορεί από τη Δευτέρα 29/12 στα περίπτερα.