2025: Η χρονιά που άλλαξε τις παγκόσμιες ισορροπίες
- 31/12/2025, 19:01
- SHARE
Το 2025 δεν ήταν μια χρονιά απλών εξελίξεων, αλλά μια περίοδος διαδοχικών κρίσεων που αλληλοτροφοδοτήθηκαν και κλόνισαν τη διεθνή σταθερότητα. Η γεωπολιτική ένταση επανήλθε στο προσκήνιο με μεγαλύτερη ένταση, η κλιματική κρίση έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο και οι κοινωνίες ήρθαν αντιμέτωπες με βαθιά ρήγματα.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι πόλεμοι κλιμακώθηκαν, οι θεσμοί δοκιμάστηκαν και η αβεβαιότητα κυριάρχησε, νέες γενιές βγήκαν στους δρόμους διεκδικώντας λόγο για το μέλλον τους, ενώ η τεχνολογία ανέλαβε ρόλο πρωταγωνιστή – άλλοτε ως εργαλείο πρόληψης και άλλοτε ως πεδίο αντιπαράθεσης. Η ανασκόπηση των γεγονότων του 2025 δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή, αλλά έναν καθρέφτη ενός κόσμου σε μεταβατική φάση, λίγο πριν εισέλθει σε μια ακόμη πιο απαιτητική εποχή.
Ιανουάριος: Η επιστροφή Τραμπ, η Καλιφόρνια στις φλόγες και η AI
Ο πρώτος μήνας του 2025 – και ολόκληρη η χρονιά ίσως – καθορίστηκε από την ορκομωσία του 47ου προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, σε μία από τις πιο συζητημένες πολιτικές εξελίξεις της δεκαετίας. Η δεύτερη θητεία του προέδρου των ΗΠΑ σηματοδότησε την επαναφορά μιας σκληρής γραμμής στην εξωτερική πολιτική, με έμφαση στον οικονομικό προστατευτισμό, την ενίσχυση των συνόρων και την εκ νέου αξιολόγηση των στρατηγικών συμμαχιών των ΗΠΑ. Η επιστροφή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και διεθνώς, ενώ η στάση του απέναντι σε κρίσιμα ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή και η διαχείριση πολεμικών συγκρούσεων αποτέλεσε αντικείμενο δημόσιας συζήτησης και έντονης κριτικής.
Παράλληλα, η Καλιφόρνια βρέθηκε αντιμέτωπη με τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές στην ιστορία της πολιτείας. Από τις 7 έως τις 31 Ιανουρίου 14 πυρκαγιές σκότωσαν εκατοντάδες πολίτες, κατέστρεψαν πάνω από 18.000 σπίτια και κατασκευές, ενώ συνολικά κάηκαν τουλάχιστον 57.000 στρέμματα. Στις πυρκαγιές πολλές διασημότητες έχασαν τα σπίτια τους, όπως ο Μελ Γκίμπσον, ο Άντονι Χόπκινς, η Τάιρα Μπανκς και η Πάρις Χίλτον.

The Palisades Fire, the largest among the Los Angeles wildfires, pushed into new neighborhoods on January 11, prompting additional evacuations and diminishing optimism for containment. Since January 7, several fires have ravaged residential areas across the city, leaving at least 16 people dead and reducing thousands of homes to rubble. US President Joe Biden compared the destruction to a war zone. (Photo by Ali Matin / Middle East Images via AFP)
Τον Ιανουάριο όμως έγινε παγκοσμίως διάσημη και η DeepSeek, η κινεζική τεχνολογική εταιρεία, για την κυκλοφορία του πρώτου δωρεάν chatbot, του AI DeepSeek R1, η απάντηση της Κίνας στο ChatGPT της OpenAI, γράφοντας ένα νέο κεφάλαιο στον τεχνολογικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και μετατοπίζοντας τις ισορροπίες στο πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Φεβρουάριος: Διπλωματικές εντάσεις και μακελειό στη Σουηδία
Τον Φεβρουάριο, η διεθνής κοινότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και πολιτικής έντασης. Στις 4 Φεβρουαρίου, μία μαζική ένοπλη επίθεση στο Έρεμπρο της Σουηδίας ανέδειξε νέες απειλές για τη δημόσια ασφάλεια σε μία χώρα που παραδοσιακά θεωρούνταν ασφαλής, όταν ένας δράστης άνοιξε πυρ σε κέντρο εκπαίδευσης ενηλίκων, σκοτώνοντας 10 άτομα και τραυματίζοντας 15, ενώ ο ίδιος έβαλε τέλος στη ζωή του. Το περιστατικό προκάλεσε έντονες συζητήσεις για την πρόληψη της βίας και την προστασία των πολιτών, ενώ παράλληλα προκάλεσε και σημαντική κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών.
Σε επίπεδο διεθνούς διπλωματίας, η συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο χαρακτηρίστηκε από έντονες διαφωνίες και επικρίσεις. Η δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ και τον Ουκρανό πρόεδρο κατέδειξε τις αμφιβολίες για τη συνέχιση της στρατηγικής στήριξης προς την Ουκρανία, εντείνοντας την αίσθηση αβεβαιότητας στον γεωπολιτικό χάρτη.

Μάρτιος: Πολιτικές αναταράξεις και σεισμός στη Μιανμάρ
Τον Μάρτιο, η πολιτική σκηνή δοκιμάστηκε με τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, γεγονός που δημιούργησε έντονες κοινωνικές αντιδράσεις και διαδηλώσεις στην Τουρκία. Το περιστατικό ανέδειξε την ένταση μεταξύ κράτους και πολιτικών προσωπικοτήτων, θέτοντας σε δοκιμασία τις θεσμικές λειτουργίες και τη διεθνή εικόνα της χώρας.
Στον τομέα της ασφάλειας, η Ευρώπη παρακολουθούσε με ανησυχία την αυξανόμενη ένταση και τα μεμονωμένα περιστατικά βίας, ενώ διεθνείς οργανισμοί άρχισαν να συζητούν στρατηγικές για την πρόληψη και διαχείριση κρίσεων, θέτοντας τα θεμέλια για τις αποφάσεις των επόμενων μηνών.
Ο Μάρτιος λίγο πριν φύγει είχε ακόμα μία από τις καταστροφικότερες φυσικές καταστροφές του 2025, τον σεισμό των 7,7 Ρίχτερ στη Μιανμάρ, που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 5.000 ανθρώπων και τον τραυματισμό περισσότερων από 11.000. Οι ζημιές που προκλήθηκαν σε κατοικίες, υποδομές και οικισμούς ήταν τεράστιες, ενώ η διεθνής κοινότητα κινητοποιήθηκε για ανθρωπιστική βοήθεια. Η διαχείριση της κρίσης ανέδειξε την ευαισθησία της περιοχής στις φυσικές καταστροφές και την ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία.
Απρίλιος: Εμπορικός πόλεμος και παγκόσμιο πένθος
Ο Απρίλιος χαρακτηρίστηκε από την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή «σαρωτικών δασμών» που άλλαξαντις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο. Ο αμερικανός πρόεδρος ονόμασε την 2α Απριλίου «Ημέρα της Απελευθέρωσης» και υποσχέθηκε «να κάνουμε την Αμερική πλούσια ξανά». Βεβαίως η κίνησή του προκάλεσε ιστορική πτώση στις τιμές του πετρελαίου, ενώ τα παγκόσμια χρηματιστήρια είδαν τους δείκτες να κατρακυλάνε, με τον πλανήτη να παρακολουθεί σε κατάσταση σοκ. Η αντίδραση των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ ήταν άμεση, αν και παγωμένη, κλιμακώνοντας τις γεωπολιτικές εντάσεις παγκοσμίως, σε έναν πόλεμο που συνεχίζεται μέχρι σήμερα – και έχει μέλλον.
Παράλληλα, ο θάνατος του Πάπα Φραγκίσκου στις 21 Απριλίου, σε ηλικία 88 ετών συγκλόνισε την παγκόσμια κοινότητα, με εκατομμύρια πιστούς να εκφράζουν τη θλίψη τους για την απώλεια μιας προσωπικότητας που είχε σημαδέψει την Καθολική Εκκλησία και την διεθνή θρησκευτική σκηνή. Η απώλεια αυτή άνοιξε συζητήσεις για το μέλλον της εκκλησίας και την αναγκαιότητα μεταρρυθμίσεων στον τρόπο διοίκησης και κοινωνικής παρέμβασης του Βατικανού.
Μάιος: Εκλογή νέου Πάπα και οικονομικές εντάσεις
Στις 7 Μαΐου, το κονκλάβιο συγκλήθηκε στο Βατικανό, προκειμένου να εκλέξει τον διάδοχο του πάπα Φραγκίσκου. Στις 8 Μαΐου βγήκε λευκός καπνός, με τον Ρόμπερτ Φράνσις Πρίβοστ να ορίζεται νέος Πάπας. Επέλεξε το όνομα Λέων ΙΔ. Η εκλογή αυτή, του πρώτου Αμερικανού Πάπα στην ιστορία, δημιούργησε έντονο διεθνές ενδιαφέρον, προβληματίζοντας ωστόσο παραδοσιακούς κύκλους της Καθολικής Εκκλησίας, ενώ ταυτόχρονα αναζωπύρωσε τις συζητήσεις για τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στο παγκόσμιο θρησκευτικό στερέωμα. Η επίσημη ενθρόνιση πραγματοποιήθηκε στις 18 Μαΐου, σε μια μεγαλοπρεπή τελετή στη Ρώμη, η οποία παρακολούθηθηκε από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Le pape Leon XIV tient sa premiere audience generale hebdomadaire sur la place Saint-Pierre, au Vatican, le 2025/5/21. Photographie de VATICAN MEDIA / CPP / HANS LUCAS. (Photo by Vatican Media / CPP / HANS LUCAS / Hans Lucas via AFP)
Ιούνιος: Πολεμική κλιμάκωση και τραγωδία Air India
Ο Ιούνιος σημαδεύτηκε από την συντριβή πτήσης της Air India με προορισμό το Λονδίνο. Το αεροσκάφος έπεσε πάνω σε κτήριο λίγο μετά την απογείωσή του από το Αχμενταμπάντ της Ινδίας, με έναν μόνο επιβάτη να επιβιώνει της τραγωδίας, αφού 229 επιβάτες, 12 μέλη του πληρώματος αλλά και 19 άτομα που βρίσκονταν στο σημείο της συντριβής έχασαν τη ζωή τους. Το περιστατικό προκάλεσε διεθνή αναστάτωση, και έναν μεγάλο πονοκέφαλο στη Boeing, με έμφαση στην ασφάλεια των πτήσεων και στην ανάγκη βελτίωσης των πρωτοκόλλων διαχείρισης κρίσεων.

Kατά την ίδια περίοδο, η Μέση Ανατολή βρέθηκε και πάλι στο επίκεντρο της προσοχής λόγω της κλιμάκωσης των εντάσεων αλλά και της έκρυθμης σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, η οποία απείλησε να δημιουργήσει ανθρωπιστική κρίση και να ανατρέψει τις ισορροπίες στην περιοχή. Μέσα σε 12 ημέρες, το Ισραήλ επιτέθηκε σε πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν, με πολλούς επιστήμονς και υψηλόβαθμους στρατιωτικούς να χάνουν τη ζωή τους. Οι ΗΠΑ με την επιχείρηση «Σφυρί του μεσονυχτίου» ισοπέδωσαν 3 πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, το οποίο ανταπέδωσε με πυραυλική επίθεση σε αμερικανικές βάσεις στο Κατάρ και το Ιράκ. Διεθνείς οργανισμοί και διπλωματικοί κύκλοι προσπάθησαν να διαμεσολαβήσουν, αλλά η κατάσταση παρέμενε τεταμένη και δύσκολα προβλέψιμη, ωστόσο τελικά απεφεύχθη η γενικευμένη σύρραξη.
Ιούλιος: Φωτιές και πλημμύρες σε Ευρώπη και Αμερική
Ο δεύτερος μήνας του καλοκαιριού χαρακτηρίστηκε από ακραία φυσικά φαινόμενα, που έθεσαν σε δοκιμασία την αντοχή των κοινωνιών και των υποδομών. Στην Ευρώπη, εκτεταμένες πυρκαγιές σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία κατέστρεψαν δασικές εκτάσεις και υποδομές, ενώ χιλιάδες πολίτες εκκενώθηκαν από κατοικίες που βρίσκονταν σε άμεσο κίνδυνο. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία ανέδειξαν την επιτακτική ανάγκη για πολιτική πρόληψης και αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Ταυτόχρονα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η φονική πλημμύρα στο Τέξας έπληξε μεγάλες πόλεις και αγροτικές περιοχές, προκαλώντας εκτεταμένες υλικές ζημιές και αφήνοντας χιλιάδες άστεγους. Το συνδυασμένο αποτέλεσμα αυτών των φυσικών καταστροφών υπογράμμισε την αλληλεπίδραση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και πολιτικών παραγόντων, καθώς οι κυβερνήσεις κλήθηκαν να διαχειριστούν ανθρωπιστικές κρίσεις ενώ παράλληλα αντιμετώπιζαν έντονες επικρίσεις για την ετοιμότητα και τις πολιτικές τους.
Ο Ιούλιος 2025 αφήνει μια σαφή εικόνα: η κλιματική κρίση δεν είναι απλά θεωρητική πρόκληση, αλλά καθημερινή πραγματικότητα με άμεσες επιπτώσεις σε εκατομμύρια ανθρώπους, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης.
Αύγουστος: Συμφωνία ειρήνης, σεισμοί και διεθνείς προκλήσεις
Ο Αύγουστος ξεκίνησε με σημαντικά διπλωματικά και ανθρωπιστικά γεγονότα. Στις 15 του μήνα πραγματοποιήθηκε η ιστορική συνάντηση Τραμπ – Πούτιν, η οποία τόνισε την ανάγκη για διπλωματικό διάλογο και την πρόθεση των δύο ηγετών να συζητήσουν κρίσιμα διεθνή ζητήματα, χωρίς ωστόσο να λείπουν οι εντάσεις και οι δημόσιες διαφωνίες.
Τον ίδιο μήνα, η ιστορική συμφωνία ειρήνης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν επισφραγίστηκε στον Λευκό Οίκο παρουσία Τραμπ, σηματοδοτώντας ένα σπάνιο διάλειμμα σταθερής έντασης μεταξύ των δύο κρατών. Παράλληλα, η διεθνής κοινότητα κλήθηκε να αντιμετωπίσει την αναγνώριση λιμού στη Γάζα, που προκάλεσε ανθρωπιστική ανησυχία και προώθησε πρωτοβουλίες βοήθειας.
Ο Αύγουστος ολοκληρώθηκε με φυσικές καταστροφές: ισχυρός σεισμός στο Αφγανιστάν προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές και θανάτους, αναδεικνύοντας την ανάγκη για διεθνή αλληλεγγύη και προετοιμασία σε περιοχές υψηλού σεισμικού κινδύνου.
Σεπτέμβριος: Τραγωδία στην Πορτογαλία, κρίση στη Γαλλία, δολοφονία Τσάρλι Κερκ
Ο Σεπτέμβριος ήταν ένας μήνας βαριάς κοινωνικής και πολιτικής έντασης. Η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, ενός δημόσιου προσώπου, δεξιού ακτιβιστή και ένθερμου υποστηρικτή του Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε διεθνές σοκ. Παράλληλα, η τραγωδία με το τελεφερίκ στην Πορτογαλία άφησε πίσω της νεκρούς και τραυματίες, αναδεικνύοντας τα προβλήματα ασφάλειας σε τουριστικές και ορεινές περιοχές και τη σημασία αυστηρών προτύπων ασφαλείας.
Στον πολιτικό χώρο, η πολιτική κρίση στη Γαλλία κορυφώθηκε με κύμα διαδηλώσεων και την κατάρρευση της κυβέρνησης Μπαϊρού, αφού δεν έλαβε την ψήφο εμπιστοσύνης του κοινοβουλίου. Οι αναταράξεις σε κυβερνητικό και κοινωνικό επίπεδο ήταν μεγάλες, ενώ ο λαός ξεσηκώθηκε και βγήκε στους δρόμους διαμαρτυρόμενος για εργασιακά κυρίως ζητήματα και κοινωνικές ανισότητες. Η κρίση είχε άμεση επίδραση στην οικονομία της χώρας, που ήταν ήδη ιδιαιτέρως «ευαίσθητη», με το έλλειμμα να ανέρχεται στο 5,8% του ΑΕΠ, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο του ανώτατου ορίου 3% της ΕΕ. Το γαλλικό χρέος διαμορφώθηκε σε πάνω απο 3,3 τρισ. ευρώ, στο 114% περίπου του ΑΕΠ της χώρας.
Οκτώβριος: Εκεχειρία, ληστεία στο Λούβρο, ιστορικές πολιτικές αλλαγές
Ο Οκτώβριος ξεκίνησε με τη σημαντική εκεχειρία στη Γάζα, η οποία έφερε προσωρινή ανακούφιση στην περιοχή και έδειξε ότι οι διεθνείς διαμεσολαβήσεις μπορούν να προσφέρουν λύσεις έστω και προσωρινά. Η συμφωνία προέβλεπε κατάπαυση πυρός και μερική αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τμήματα της Λωρίδας της Γάζας, ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων και ανθρωπιστική βοήθεια, χωρίς να δίνει λύση για την επόμενη ημέρα στην περιοχή και ποιος θα κυβερνήσει.
Παράλληλα, θησαυροί τεράστιας αξίας εκλάπησαν από τη γκαλερί «Απόλλων» στο μουσείο του Λούβρου, μία είδηση που συγκλόνισε τον κόσμο και χαρακτηρίστηκε ως η ληστεία «του αιώνα» και όχι άδικα, αφού τόνισε τις αδυναμίες στην ασφάλεια ακόμα και σε χώρους τόσο υψηλής προστασίας όπως το Λούβρο.
Στην Ασία και συγκεκριμένα στην Ιαπωνία, ο Οκτώβριος σηματοδότησε ένα ιστορικό γεγονός για τη χώρα, την εκλογή γυναίκας πρωθυπουργού. Η υπερσυντηρητική Σανάε Τακαΐτσι, επικεφαλής του κυβερνώντος ιαπωνικού Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP), έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της χώρας και κλήθηκε να αντιμετωπίσει από τις οικονομικές προκλήσεις και τις γεωπολιτικές εντάσεις, μέχρι το δημογραφικό πρόβλημα, με τη γήρανση του πληθυσμού.
Νοέμβριος: Νέος δήμαρχος Νέας Υόρκης, πυρκαγιά στο Χονγκ Κονγκ
Ο Νοέμβριος ξεχώρισε για την εκλογή νέου δημάρχου στη Νέα Υόρκη. Ο 34χρονος Ουγκαντέζος σοσιαλιστής Ζοχράν Μαμντάνι νίκησε τον Άντριου Κουόμο και έγινε ο νεότερος δήμαρχος της π΄λης εδώ και 100 χρόνια. Πρόκειται για μία μεγάλη στροφή αριστερά στην καρδιά του καπιταλισμού, με έμφαση σε στέγαση, ασφάλεια και ισότητα. Η Wall Street πανικοβλήθηκε από τα νέα δεδομένα, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ υποδέχθηκε το νέο δήμαρχο με απειλές για κόψιμο της χρηματοδότησης του Λευκού Οίκου.

Παράλληλα, μία καταστροφική πυρκαγιά που έκαιγε επί 3 ημέρες ισοπέδωσε το συγκρότημα Wang Fuk Court στο Χονγκ Κονγκ, σκοτώνοντας 160 ανθρώπους (από 1 έως 97 ετών) και αφήνοντας πάνω από 150 αγνοούμενους. Το κτήριο του 1983 με 1.984 διαμερίσματα και 4.600 κατοίκους βρισκόταν σε ανακαίνιση με μπαμπού σκαλωσιές – πηγή οργής των κατοίκων που κατηγορούν την κατασκευαστική εταιρεία για αμέλεια. Η αστυνομία συνέλαβε 2 διευθυντές και 1 μηχανικό για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή.
Δεκέμβριος: Επίθεση στο Μπόνταϊ, απαγόρευση social και Eurogroup
Τον Δεκέμβριο, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που απαγόρευσε τα social media στους ανήλικους, κάτων των 16 ετών, με τη παγκόσμια συζήτηση να επικεντρώνεται στα όρια της ελευθερίας του λόγου, της ψηφιακής ασφάλειας και της ρύθμισης της πληροφορίας. Η κίνηση αυτή ανέδειξε την ανάγκη για σαφή κανονιστικά πλαίσια και προστασία των πολιτών στον ψηφιακό χώρο.
Τον ίδιο μήνα, τουλάχιστον 16 άτομα έχασαν τη ζωή τους και δεκάδες τραυματίστηκαν σε μαζική ένοπλη επίθεση με πυροβολισμούς στην παραλία Μπόνταϊ στην Αυστραλία και ενώ ήταν σε εξέλιξη εορτασμοί για την έναρξη της εβραϊκής γιορτής Χανουκα. Οι Αρχές την αντιμετώπισαν ως τρομοκρατική ενέργεια με στόχο την εβραϊκή κοινότητα του Σίδνεϊ.

Στην Ευρώπη, ο μήνας σημαδεύτηκε από την αλλαγή στα ηνία του Eurogroup, την προεδρία του οποίου ανέλαβε ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Η ομόφωνη εκλογή του ανέδειξε τη σημαντική παρουσία της Ελλάδας σε κρίσιμες ευρωπαϊκές, οικονομικές και πολιτικές διαδικασίες, ενισχύοντας την επιρροή της χώρας και θέτοντας τις βάσεις για στρατηγικές αποφάσεις το 2026.