Τι αλλάζει στα online καταστήματα και πώς μας επηρεάζει
Τα ηλεκτρονικά καταστήματα δεν επιτρέπεται να απαιτούν από τους πελάτες τη δημιουργία λογαριασμού για την πραγματοποίηση διαδικτυακών αγορών, σύμφωνα με νέες κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων. Οι οδηγίες αυτές περιορίζουν την υποχρεωτική εγγραφή σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ενώ καθιστούν την αγορά ως επισκέπτης (guest checkout) την προτιμώμενη και κανονιστικά ορθή επιλογή.
Με νέες συστάσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (EDPB) επιτίθεται σε μια από τις πιο σιωπηλές αλλά κερδοφόρες συνήθειες της ψηφιακής οικονομίας. την υποχρεωτική δημιουργία λογαριασμού. Με τις νέες συστάσεις ξεκαθαρίζει ότι τα ηλεκτρονικά καταστήματα δεν μπορούν, κατά κανόνα, να απαιτούν από τους χρήστες εγγραφή απλώς και μόνο για να περιηγηθούν ή να πραγματοποιήσουν μια αγορά.
Για χρόνια, το account creation λειτούργησε ως προεπιλεγμένος μηχανισμός του ηλεκτρονικού εμπορίου. Δημιουργεί πιστότητα, τροφοδοτεί το μάρκετινγκ και ενισχύει τα μοντέλα ανάλυσης συμπεριφοράς. Από ρυθμιστική σκοπιά, όμως, παράγει κάτι άλλο. Συλλογή δεδομένων, χωρίς αναγκαία νομική βάση.
Σύμφωνα με το EDPB, η «αγορά ως επισκέπτης» δεν είναι πλέον μια φιλική επιλογή είναι το κανονιστικό σημείο εκκίνησης. Η υποχρεωτική εγγραφή επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση για συνδρομητικές υπηρεσίες ή πραγματικά αποκλειστικές παροχές.
Πλήγμα σε μοντέλα που ζουν από τα δεδομένα
Η παρέμβαση δεν αφορά μόνο την ιδιωτικότητα. Αφορά την αγορά. Η υποχρεωτική εγγραφή λειτουργεί ως ήπιος μηχανισμός εγκλωβισμού, ευνοώντας μεγάλες πλατφόρμες με ισχυρά οικοσυστήματα δεδομένων. Ο περιορισμός της πρακτικής αυτής αφαιρεί πλεονέκτημα από τα data-heavy μοντέλα και ανοίγει χώρο για πιο «ελαφρούς» παίκτες. Τι σημαίνει αυτό; Λιγότερα δεδομένα στην είσοδο σημαίνουν λιγότερη ισχύ στη συνέχεια σε προσωποποίηση, cross-selling και στοχευμένη διαφήμιση.
Παράλληλα, το EDPB στέλνει σήμα επιφύλαξης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόταση Digital Omnibus. Ναι, η μείωση της κανονιστικής πολυπλοκότητας είναι πολιτικά ελκυστική. Όχι, όμως, αν επιτυγχάνεται με την αποδυνάμωση βασικών εννοιών του ΓΚΠΔ. Το EDPB πραγματοποίησε προκαταρκτική συζήτηση σχετικά με την πρόταση για το Digital Omnibus, επί της οποίας το EDPB και ο EDPS θα εκδώσουν Κοινή Γνωμοδότηση.
Στη δήλωση του Ελσίνκι, το EDPB υπέβαλε προτάσεις με στόχο την επίτευξη αυξημένης σαφήνειας, υποστήριξης και συμμετοχής. Το EDPB και ο EDPS χαιρετίζουν τη συζήτηση για την αποτελεσματική ψηφιακή ρύθμιση και παραμένουν προσηλωμένοι στην εξεύρεση λύσεων που θα καταστήσουν τη συμμόρφωση με τον ΓΚΠΔ ευκολότερη, ιδίως για τις μικρές οργανώσεις.
Το EDPB και ο EDPS θα επικεντρωθούν στο πώς η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα επηρεάσει τα θεμελιώδη δικαιώματα των ατόμων και στο κατά πόσον θα οδηγήσει σε απλούστευση για τους οργανισμούς και σε μεγαλύτερη νομική βεβαιότητα.
Παρότι πολλά σημεία χρειάζονται ανάλυση, σε αυτό το στάδιο το EDPB και ο EDPS μπορούν ήδη να υπογραμμίσουν ότι η προτεινόμενη τροποποίηση του ορισμού των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα φαίνεται να υπερβαίνει την πρόσφατη νομολογία του ΔΕΕ και να πηγαίνει πέραν μιας στοχευμένης τροποποίησης του ΓΚΠΔ, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά το θεμελιώδες δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων.
