Mercosur: Η ΕΕ ενέκρινε την ιστορική συμφωνία – Τι προβλέπει και γιατί αντιδρούν οι αγρότες
- Τα κράτη μέλη της ΕΕ αναμένεται να εγκρίνουν τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών που έχει συναφθεί ποτέ
- Στόχος η πρόσβαση σε νέες αγορές και κρίσιμα ορυκτά, μείωση εξάρτησης από Κίνα και αντιστάθμιση δασμών ΗΠΑ
- Σφοδρές αντιδράσεις από Γαλλία και αγροτικούς φορείς σε όλη την ΕΕ
Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν με ειδική πλειοψηφία τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών που έχει συναφθεί ποτέ με τη Mercosur, έπειτα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων και μήνες έντονων πολιτικών ζυμώσεων.
Η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε. Οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών της ΕΕ έχουν πλέον προθεσμία έως τις 5 μ.μ. για να καταθέσουν τυχόν ενστάσεις.
Πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας για την αγροτική αγορά, οι οποίες θα ενεργοποιούνται σε περίπτωση απότομης αύξησης των εισαγωγών από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, έλαβαν επίσης την έγκριση των πρεσβευτών της ΕΕ, σύμφωνα με τους διπλωμάτες, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να μεταβεί την επόμενη εβδομάδα στην Παραγουάη για την υπογραφή της συμφωνίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις πριν από έναν χρόνο, υποστηρίζει ότι η συμφωνία αποτελεί κομβικό εργαλείο για τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία θεωρούν ότι ανοίγει νέες αγορές, αντισταθμίζει τις απώλειες από τους αμερικανικούς δασμούς και μειώνει την εξάρτηση από την Κίνα, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά.
Στον αντίποδα, η Γαλλία, ο μεγαλύτερος αγροτικός παραγωγός της ΕΕ, ηγείται των αντιδράσεων, προειδοποιώντας ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε αυξημένες εισαγωγές φθηνών τροφίμων –βόειο κρέας, πουλερικά και ζάχαρη– συμπιέζοντας τις τιμές για τους Ευρωπαίους αγρότες. Οι αντιδράσεις κλιμακώθηκαν με αγροτικές διαμαρτυρίες και αποκλεισμούς δρόμων στη Γαλλία.
Οι πρέσβεις των 27 κρατών μελών αναμένεται να δηλώσουν τις θέσεις των κυβερνήσεών τους, με την έγκριση να απαιτεί τη στήριξη τουλάχιστον 15 χωρών που εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης. Ακολούθως, οι πρωτεύουσες θα δώσουν γραπτή επιβεβαίωση εντός της ημέρας ή τη Δευτέρα.
Αν ολοκληρωθεί το στάδιο αυτό, θα ανοίξει ο δρόμος για την πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να υπογράψει τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη. Για να τεθεί σε ισχύ, απαιτείται και η έγκριση του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Δασμοί, εμπόριο και αντιδράσεις
Η συμφωνία προβλέπει τη μεγαλύτερη μείωση δασμών που έχει πετύχει ποτέ η ΕΕ, καταργώντας επιβαρύνσεις ύψους 4 δισ. ευρώ στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Σήμερα, οι χώρες της Mercosur επιβάλλουν υψηλούς δασμούς, όπως 35% στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, 28% στα γαλακτοκομικά και 27% στα κρασιά.
Το διμερές εμπόριο αγαθών ανήλθε στα 111 δισ. ευρώ το 2024. Οι εξαγωγές της ΕΕ επικεντρώνονται σε μηχανήματα, χημικά και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ εκείνες της Mercosur σε αγροτικά προϊόντα, ορυκτά, χαρτοπολτό και χαρτί.
Για να κατευνάσει τους σκεπτικιστές, η Επιτροπή εισήγαγε ρήτρες ασφαλείας για την αναστολή εισαγωγών ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων, ενίσχυσε τους ελέγχους (ιδίως για υπολείμματα φυτοφαρμάκων), δημιούργησε ταμείο κρίσης και δεσμεύτηκε για ταχύτερη στήριξη των αγροτών και χαμηλότερους δασμούς στα λιπάσματα.
Παρά τις παραχωρήσεις, Πολωνία και Γαλλία παραμένουν αντίθετες, ενώ η Ιταλία φαίνεται να μετατοπίζεται προς τη στήριξη της συμφωνίας.
Η Γαλλίδα υπουργός Γεωργίας, Ανί Ζενεβάρ, δήλωσε ότι «η μάχη δεν έχει τελειώσει», προαναγγέλλοντας προσπάθεια απόρριψης στο Κοινοβούλιο. Περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως οι Φίλοι της Γης, χαρακτηρίζουν τη συμφωνία «καταστροφική για το κλίμα». Αντίθετα, ο Μπερντ Λάνγκε εκτιμά ότι θα εγκριθεί, με τελική ψηφοφορία πιθανότατα τον Απρίλιο ή τον Μάιο.
