Ρεζά Παχλαβί: Ο εξόριστος πρίγκιπας που «στοιχηματίζει» στην πτώση των Αγιατολάχ
Καθώς το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση νομιμοποίησης των τελευταίων ετών, με διαδηλώσεις να σαρώνουν τη χώρα, ο 65χρονος πλέον Ρεζά Παχλαβί φαίνεται να εγκαταλείπει τον ρόλο του παρατηρητή. Μέσω διαγγελμάτων και ενεργής παρουσίας στα social media, έχει καταφέρει να γαλβανίσει μερίδα των διαδηλωτών, μετατρέποντας τα οικονομικά αιτήματα σε ευθεία αμφισβήτηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Συνθήματα όπως «Javid Shah» (Ζήτω ο Σάχης) ακούγονται ξανά στους δρόμους, δημιουργώντας μια παράδοξη εικόνα: νέοι που γεννήθηκαν δεκαετίες μετά την Επανάσταση του 1979 να επικαλούνται το όνομα μιας μοναρχίας που δε γνώρισαν ποτέ.
Το προφίλ του «Διαδόχου»
Ο Ρεζά Παχλαβί εγκατέλειψε το Ιράν το 1978 για εκπαίδευση πιλότου στο Τέξας, λίγο πριν η Ισλαμική Επανάσταση ανατρέψει τον πατέρα του. Ζώντας κυρίως στις ΗΠΑ (Ουάσινγκτον και Λος Άντζελες), διατηρεί εδώ και δεκαετίες τον τίτλο του «Πρίγκιπα Διαδόχου», αν και ο ίδιος δηλώνει υπέρμαχος της δημοκρατίας.
Πολιτικά, προτείνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μετά την πτώση του καθεστώτος, ώστε οι ίδιοι οι Ιρανοί να αποφασίσουν το πολίτευμα (συνταγματική μοναρχία ή αβασίλευτη δημοκρατία). Έχει ταχθεί υπέρ του διαχωρισμού κράτους-θρησκείας και της αποκατάστασης των σχέσεων με τη Δύση και το Ισραήλ, θέσεις που τον καθιστούν αγαπητό στους δυτικούς κύκλους αλλά «κόκκινο πανί» για τους σκληροπυρηνικούς της Τεχεράνης.
Προκλήσεις και Εμπόδια
Παρά τη δημοφιλία του σε τμήματα της διασποράς και των διαδηλωτών, ο δρόμος του Παχλαβί δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα:
- Το «Φάντασμα» του πατέρα του: Η κληρονομιά των Παχλαβί είναι δίκοπο μαχαίρι. Ενώ κάποιοι νοσταλγούν την κοσμικότητα και την ανάπτυξη εκείνης της εποχής, πολλοί θυμούνται τη διαφθορά και την καταστολή της διαβόητης μυστικής αστυνομίας SAVAK.
- Αποκομμένος από την πραγματικότητα; Οι επικριτές του τονίζουν ότι ζει εκτός Ιράν για σχεδόν 50 χρόνια, αμφισβητώντας το κατά πόσο αντιλαμβάνεται τις πραγματικές ανάγκες της σύγχρονης ιρανικής κοινωνίας.
- Η στάση των ΗΠΑ: Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δείξει επιφυλακτικότητα, αποφεύγοντας προς το παρόν να συναντηθεί μαζί του ή να τον χρίσει επίσημα ως ηγέτη της αντιπολίτευσης, περιμένοντας να δει πώς θα εξελιχθούν οι διαδηλώσεις.
Η στρατηγική της «Επόμενης Μέρας»
Σε μια προσπάθεια να δείξει ηγετικό προφίλ, ο Παχλαβί έχει αρχίσει να δίνει πρακτικές οδηγίες στους διαδηλωτές (π.χ. τακτικές διαδήλωσης, απεργίες), ξεφεύγοντας από τα αόριστα μηνύματα συμπαράστασης του παρελθόντος. Παράλληλα, καλεί τις ένοπλες δυνάμεις και τους Φρουρούς της Επανάστασης να εγκαταλείψουν το «πλοίο που βυθίζεται» και να ταχθούν με το μέρος του λαού, υποσχόμενος ομαλή μετάβαση χωρίς εκδικητικές εκκαθαρίσεις.
