Κέβιν Γουόρς: Ο άνθρωπος που θα κρατάει την τύχη των χρημάτων μας – Γιατί οι αγορές φοβούνται την «τελετή μύησής» του
Η ιστορία των χρηματοπιστωτικών αγορών δείχνει ότι οι νεοδιορισμένοι πρόεδροι της Federal Reserve σπάνια απολαμβάνουν περίοδο χάριτος. Αντιθέτως, συνήθως δοκιμάζονται από νωρίς. Και ο Κέβιν Γουόρς, ο οποίος προτάθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ για τη θέση του επόμενου προέδρου της Fed, καλείται να προετοιμαστεί για τη δική του «τελετή μύησης» σημειώνει σε ανάλυσή του για τους Financial Times ο γνωστός επενδυτής Ed Yardeni.
Όπως επισημαίνει, η υποψηφιότητά του ανακοινώθηκε την Παρασκευή και, εκτός απροόπτου, αναμένεται να εγκριθεί από τη Γερουσία. Προϋπόθεση, βέβαια, είναι να κλείσει το πολιτικό και θεσμικό μέτωπο γύρω από τον νυν πρόεδρο της Fed, Jay Powell, η θητεία του οποίου λήγει τον Μάιο. Το βιογραφικό του Γουόρς είναι αναμφίβολα ισχυρό: βαθιά γνώση των χρηματοπιστωτικών αγορών, εμπειρία στη νομισματική πολιτική και θητεία ως διοικητής της Fed. Όλα συνηγορούν ότι διαθέτει τα προσόντα για να ηγηθεί της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ. Το ερώτημα είναι αν οι αγορές και ο πληθωρισμός θα του δώσουν χρόνο.
Παραδοσιακά, ο Γουόρς θεωρείται «γεράκι». Ωστόσο, ο Trump εμφανίζεται βέβαιος ότι ο εκλεκτός του «θέλει σίγουρα να μειώσει τα επιτόκια» και θα κινηθεί πιο κοντά στο όραμα του Λευκού Οίκου. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιθυμεί το βασικό επιτόκιο στο 1%, ώστε οι ΗΠΑ να διαθέτουν «το χαμηλότερο επιτόκιο στον κόσμο».
Τον τελευταίο καιρό, λέει ο Yardeni, ο Γουόρς έχει ευθυγραμμιστεί με το αφήγημα της κυβέρνησης περί μιας νέας «χρυσής εποχής» για την αμερικανική οικονομία, βασισμένης στην έκρηξη παραγωγικότητας μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, των φορολογικών περικοπών και της απορρύθμισης. Μάλιστα, έχει προτείνει μια νέα συμφωνία Treasury–Fed, όπου η κεντρική τράπεζα θα συνεχίσει να μειώνει τα επιτόκια, ενώ το υπουργείο Οικονομικών θα αναλάβει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Η στάση του απέναντι στη Fed δεν είναι νέα. Κατά τη Μεγάλη Χρηματοπιστωτική Κρίση, στήριξε το πρώτο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, αλλά αντιτάχθηκε στα επόμενα. Σήμερα, επιθυμεί την επαναφορά της ποσοτικής σύσφιξης (quantitative tightening), ώστε να συρρικνωθεί ο ισολογισμός της Fed και, ταυτόχρονα, να δημιουργηθεί χώρος για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων. Παράλληλα, έχει ταχθεί ανοιχτά κατά της πρακτικής της forward guidance, ζητώντας από τη Fed να σταματήσει να δημοσιεύει προβλέψεις για την πορεία των επιτοκίων — κάτι που θα μπορούσε να σημάνει ακόμη και το τέλος του περίφημου «dot plot» ή και των τακτικών συνεντεύξεων Τύπου μετά τις συνεδριάσεις της FOMC.
Το βασικό σενάριο της κυβέρνησης και ορισμένων μελών της Fed είναι ότι η δημοσιονομική τόνωση, σε συνδυασμό με χαμηλότερα επιτόκια, έχει ήδη οδηγήσει σε ισχυρότερη του αναμενόμενου ανάπτυξη, περιορίζοντας τον πληθωρισμό μέσω της πτώσης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Όμως, τα πρόσφατα στοιχεία για τον δείκτη τιμών παραγωγού (PPI) του Δεκεμβρίου, ο οποίος αυξήθηκε περισσότερο από τις προβλέψεις, υποδηλώνουν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ίσως δεν έχουν εκλείψει. Οι επιχειρήσεις φαίνεται να αρχίζουν να μετακυλίουν το κόστος από τους δασμούς και την αποδυνάμωση του δολαρίου.
Σύμφωνα με τον Yardeni, ο ίδιος ο Γουόρς θεωρεί ότι οι πληθωριστικές πιέσεις από τους δασμούς είναι παροδικές και ότι η Fed πρέπει να συνεχίσει τις μειώσεις επιτοκίων. Η ειρωνεία είναι ότι στο παρελθόν είχε κατηγορήσει τη Fed για ακριβώς την ίδια εκτίμηση το 2021, η οποία —κατά την άποψή του— οδήγησε στη σημερινή κρίση ακρίβειας.
Το μεγαλύτερο ρίσκο, ωστόσο, προέρχεται από τις αγορές. Περαιτέρω μείωση επιτοκίων, σε μια οικονομία που ήδη «τρέχει», αυξάνει τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικής αστάθειας: μια απότομη άνοδος των μετοχών («melt-up») που θα μπορούσε να ακολουθηθεί από βίαιη διόρθωση. Επιπλέον, ένα ασθενέστερο δολάριο ενδέχεται να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να ωθήσει τις αποδόσεις των ομολόγων υψηλότερα, λέει ο Yardeni και καταλήγει: Στην πρώτη του πιθανή συνεδρίαση ως πρόεδρος της Fed, στις 16–17 Ιουνίου, ο Γουόρς ίσως διαπιστώσει ότι η πλειοψηφία της FOMC δεν συμμερίζεται την αισιοδοξία του, ειδικά αν ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%. Με την αμερικανική οικονομία να ενισχύεται περαιτέρω από τις φορολογικές επιστροφές των επόμενων μηνών, δεν αποκλείεται ο νέος πρόεδρος να βρεθεί, ειρωνικά, στη θέση του μειοψηφικού «περιστεριού» από την πρώτη κιόλας μάχη.
