Τι αλλάζει μετά την ιστορική απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια – Κατσέλη: Απόφαση δίκαιη και σημαντική
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου αποφάσισε ότι ο τόκος των δανείων που υπάγονται στον Νόμο Κατσέλη (Ν.3869/2010) θα υπολογίζεται εφεξής επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου. Η εξέλιξη αυτή αφορά περίπου 350.000 οφειλέτες και εγγυητές και έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους διαχειριστές ιδιωτικού χρέους και servicers.
Σύμφωνα με κορυφαία πηγή του κλάδου, η νέα μέθοδος υπολογισμού των τόκων καθιστά τα δάνεια ουσιαστικά άτοκα, καθώς ο υπολογισμός θα γίνεται επί της μηνιαίας δόσης, οδηγώντας σε κούρεμα των τόκων έως και 90%. Για παράδειγμα, σε οφειλή 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3%, οι ετήσιοι τόκοι θα μειωθούν από 2.950 ευρώ σε μόλις 150 ευρώ.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις τιτλοποιήσεις δανείων, ιδιαίτερα σε εκείνες που έχουν ολοκληρωθεί με την υποστήριξη των κρατικών εγγυήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Ηρακλής. Εκτιμάται ότι η ζημία για τα έσοδα των servicers μπορεί να φτάσει το 1 δισ. ευρώ, ενώ τραπεζικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος, η ζημία θα βαρύνει τον Έλληνα φορολογούμενο.
Παράλληλα, στελέχη του κλάδου επισημαίνουν τον κίνδυνο ηθικού κινδύνου, καθώς η απόφαση επιβραβεύει τους ασυνεπείς οφειλέτες. Πολλοί είχαν διακόψει τις πληρωμές τους από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, περιμένοντας την τελική δικαστική απόφαση. Με την απόφαση του Αρείου Πάγου, οι τόκοι τους ακυρώνονται, ενώ οι servicers ανησυχούν για την εφαρμογή της απόφασης και σε άλλα δάνεια, όπως οι ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού και των ευάλωτων δανειοληπτών.
Αντίθετα, η πρώην υπουργός και εμπνεύστρια του νόμου, Λούκα Κατσέλη, χαρακτηρίζει την απόφαση δίκαιη και σημαντική, καθώς προστατεύει την οικονομική επιβίωση χιλιάδων δανειοληπτών και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Όπως αναφέρει: «Σε μια περίοδο έντονης οικονομικής αβεβαιότητας, η απόφαση του Αρείου Πάγου αποτρέπει νέο κύμα πλειστηριασμών, περιορίζει τις κοινωνικές ανισότητες και διασφαλίζει τη δυνατότητα των φυσικών προσώπων να ρυθμίσουν τις οφειλές τους βάσει των δυνατοτήτων τους».
Η Κατσέλη τονίζει ότι η απόφαση εναρμονίζεται πλήρως με τη βασική πρόθεση του νομοθέτη: να δοθεί στους δανειολήπτες που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής μια δεύτερη ευκαιρία, προστατεύοντας την πρώτη κατοικία, το δικαίωμα στη στέγαση και την κοινωνική επανένταξη.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον Νόμο Κατσέλη αναμένεται να επηρεάσει την αγορά πιστώσεων, τις τιτλοποιήσεις δανείων και τη στρατηγική των τραπεζών, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει τη συζήτηση για τον ισορροπημένο χειρισμό των ευάλωτων οφειλετών και των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων στην Ελλάδα.
