AI και ρομπότ: Γιατί τα συνδικάτα φοβούνται το επόμενο κύμα απολύσεων
-
Το “μέλλον της άνεσης” έχει ιδιωτικοποιηθεί, με τα οφέλη της τεχνολογίας να συγκεντρώνονται στους λίγους.
-
Η AI και η ρομποτική επεκτείνονται πλέον στα χειρωνακτικά επαγγέλματα, προκαλώντας έντονη ανησυχία στα συνδικάτα.
-
Ακόμη κι όταν η τεχνολογία δεν είναι ώριμη, χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για απολύσεις, χωρίς κοινωνικές εγγυήσεις.
Όταν οι προηγούμενες γενιές φαντάζονταν την καλύτερη εκδοχή του μέλλοντος, αυτή ήταν ένα μέλλον σχόλης και άνεσης. Διαφημίσεις, σκιτσογράφοι και συγγραφείς pulp μυθιστορημάτων μας προκαλούσαν να ονειρευτούμε έναν κόσμο όπου τα οφέλη της βιομηχανικής ανάπτυξης μοιράζονταν σε όλους: ρομποτικούς μπάτλερ, μετακινήσεις με πνευματικούς σωλήνες και άλλα γνώριμα μοτίβα. Αυτές οι εξελίξεις, υποτίθεται, θα έκαναν τη ζωή μας πιο εύκολη, πιο ασφαλή και —ας τολμήσουμε να το πούμε— πιο άφθονη.
Σήμερα, το 2026, είναι σαφές ότι ακόμη και οι πιο μετριοπαθείς ουτοπικές φαντασιώσεις έχουν απαλλοτριωθεί από τους πλούσιους. Οι εύποροι απολαμβάνουν πολυτελή αυτοκινούμενα οχήματα, ενώ οι υπόλοιποι παλεύουμε με υποβαθμισμένες δημόσιες συγκοινωνίες. Οι πλούσιοι αντιμετωπίζουν την κατοικία ως επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο, ενώ οι υπόλοιποι κινούμαστε μέσα σε αλγορίθμους που μεγιστοποιούν την εξαγωγή ενοικίου. Οι πλούσιοι έχουν πρόσβαση σε ελίτ ιδιωτικά σχολεία, ενώ οι υπόλοιποι συμβιβαζόμαστε με ελλείψεις εκπαιδευτικών και προβληματικούς AI tutors.
Κοιτώντας μπροστά, η ανισότητα είναι πιθανό να διευρυνθεί περαιτέρω. Αφού κατέστησαν σαφή την ένθερμη επιθυμία τους να αυτοματοποιήσουν τις λευκές-κολάρο θέσεις εργασίας, οι τεχνολογικοί μεγιστάνες στρέφουν πλέον την προσοχή τους στα τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα — δουλειές που, τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής, θεωρούνταν ασφαλές καταφύγιο απέναντι στην άνοδο της AI. Πλέον, όμως, η έκρηξη επενδύσεων στη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτεί τον φόβο ότι και η blue-collar εργασία θα βρεθεί στο στόχαστρο.
«Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική πρόκληση σε σχέση με τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα», δήλωσε στο Politico ο Dan Reynolds, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας της Communications Workers of America. «Ένα αυτοματοποιημένο σύστημα που αλληλεπιδρά με τον πραγματικό φυσικό κόσμο είναι ένα ξεχωριστό… βουνό που πρέπει να ανέβεις».
Καθώς οι τεχνολογικές εταιρείες επιχειρούν να ενσωματώσουν λογισμικό AI σε ρομποτικές πλατφόρμες, για τους συνδικαλιστικούς φορείς γίνεται δύσκολο να ξεχωρίσουν τις πραγματικές απειλές από τη συνήθη τεχνολογική υπερβολή. Όπως και να ’χει, ο ρυθμός των εξελίξεων είναι ανησυχητικός.
«Η βασική μας ανησυχία αυτή τη στιγμή είναι ότι η [AI ρομποτική] κινείται υπερβολικά γρήγορα», δήλωσε επίσης στο Politico ο David White, διευθυντής στρατηγικών πόρων της International Association of Machinists and Aerospace Workers. «Αυτό δυσκολεύει τον σχεδιασμό για το πώς θα επηρεαστούν οι εργαζόμενοι και τι θα κάνουν οι εργοδότες. Το παρακολουθούμε όσο πιο στενά μπορούμε».
Συνδικαλιστικά στελέχη που μίλησαν στο Politico σημειώνουν ότι προσπαθούν να εισέλθουν στη συζήτηση όσο το δυνατόν νωρίτερα. Καθώς οι απολύσεις στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ φαίνεται να αυξάνονται, ένα μέρος της πρόκλησης είναι η έγκαιρη πρόβλεψη των πραγματικά παραγωγικών εξελίξεων στα αυτοματοποιημένα συστήματα — κάτι που μόνο εύκολο δεν είναι.
«Ακούμε εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια ότι ‘του χρόνου θα έχουμε φορτηγά χωρίς οδηγό’», δήλωσε ο Matt McQuaid, υπεύθυνος media της International Brotherhood of Teamsters. «Υπάρχει πολλή υπερ-υπόσχεση και λίγη παράδοση στην τεχνολογική βιομηχανία».
Παρόλα αυτά, η απουσία συνδικαλιστικής προετοιμασίας απέναντι στην αυτοματοποίηση είναι συνταγή καταστροφής. Μπορεί η σημερινή —και συχνά προβληματική— AI να μην είναι πραγματικά ικανή να αντικαταστήσει ανθρώπους εργαζόμενους, αυτό όμως δεν έχει εμποδίσει στελέχη επιχειρήσεων να τη χρησιμοποιούν ως πρόσχημα για περικοπές θέσεων εργασίας. Αν τα τελευταία χρόνια ανάπτυξης της AI κατέστησαν κάτι σαφές, είναι ότι η τεχνολογική ελίτ δεν ενδιαφέρεται να μοιραστεί το μέλλον — το θέλει ολόκληρο για τον εαυτό της.
