Atlantic Council: Γιατί το μήνυμα Ρούμπιο αλλάζει τα δεδομένα στις σχέσεις ΗΠΑ με Ευρώπη – Τι ακολουθεί

Το περασμένο Σάββατο, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio απηύθυνε ένα αξιοσημείωτα θετικό μήνυμα προς τους συμμάχους στο Συνέδριο του Μονάχου για την Ασφάλεια (Munich Security Conference, MSC), μόλις έναν μήνα μετά τη διατλαντική αντιπαράθεση σχετικά με τις επιδιώξεις του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για τη Γροιλανδία, και ενώ πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούν πλέον πιο ανοιχτά για ρήξη στο ΝΑΤΟ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Atlantic Council εξετάζει τι ειπώθηκε, τι έγινε αντιληπτό και τι αναμένεται στη συνέχεια.

Τι είπε ο Ρούμπιο

Ο Ρούμπιο «έκανε μια εξαιρετική ομιλία που έτυχε θερμής υποδοχής», μας μεταφέρει αναλυτής του think tank από το Μόναχο, όπου ο Αμερικανός ΥΠΕΞ καταχειροκροτήθηκε όρθιος. Ο υπουργός Εξωτερικών «δεν αποκήρυξε τίποτα από την πιο επιθετική ομιλία που είχε εκφωνήσει πέρυσι ο Αντιπρόεδρος JD Vance, αλλά παρουσίασε τα ίδια θέματα με πιο θετικό τρόπο, εστιάζοντας στις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες και στο πώς οι σύμμαχοι μπορούν να συνεργαστούν για να τις αντιμετωπίσουν».

Οι ομιλίες στη MSC του Βανς και του Ρούμπιο, υποστηρίζει ο Νταν, αποτυπώνουν διαφορετικές τάσεις εντός της κυβέρνησης Τραμπ: η μία είναι «να ανοίγει νέα μέτωπα ή να εμπλέκεται σε άλυτους πολιτισμικούς πολέμους» και η άλλη «να κεφαλαιοποιεί τη νίκη» όταν έχει κερδίσει το βασικό επιχείρημα — εν προκειμένω ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει περισσότερες ευθύνες.

To Atlantic Council χαιρετίζει το θετικό μήνυμα του Ρούμπιο για τον «ελεύθερο κόσμο», το οποίο κάλεσε σε μεταρρύθμιση και όχι σε καταστροφή θεσμών όπως το NATO. Ωστόσο, προσθέτει, «ο Ρούμπιο θα μπορούσε να ήταν πιο σαφής στην κατονομασία των αντιπάλων του ελεύθερου κόσμου, δηλαδή της Ρωσίας και της Κίνας. Θα μπορούσε επίσης να έχει γίνει περισσότερη από μια σύντομη αναφορά στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

«Δόθηκε έμφαση στην αντιμετώπιση των υπερβολών της παγκοσμιοποίησης», λέει το think tank. Ο Ρούμπιο «υποστήριξε ότι ήταν “ανόητο” να μεταφέρεται η βιομηχανική παραγωγή στο εξωτερικό, να επιτρέπεται η μαζική μετανάστευση, να δημιουργούνται επικίνδυνες οικονομικές εξαρτήσεις και να υποτιμάται η σημασία των εθνικών ταυτοτήτων».

Τι άκουσε η Ευρώπη

Πριν από την ομιλία του Ρούμπιο, «οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ανεβάσει τη γεωπολιτική ανησυχία στο κόκκινο», μεταφέρει το Atlantic Council από το Μόναχο, όπου γίνονταν συζητήσεις για καταστροφή, αταξία και για το ότι η παγκόσμια τάξη όπως τη γνωρίζουμε έχει «τελειώσει». Η ένταση που παρέμενε από το πρόσφατο επεισόδιο με τη Γροιλανδία ήταν εμφανής στις συνομιλίες της Παρασκευής, προσθέτει.

«Η ομιλία του Υπουργού Ρούμπιο στο Μόναχο έριξε προς το παρόν τη θερμοκρασία στις διατλαντικές σχέσεις», εκτιμάται. «Όμως, κάτω από τις πολιτικές αναταράξεις και τη φθορά της διατλαντικής εμπιστοσύνης, υπάρχει σαφής αναγνώριση ότι τα ζητήματα της κοινής ασφάλειας και της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας πρέπει απλώς να επιλυθούν — και σύντομα».

Το Atlantic Council σημειώνει ότι το μήνυμα της κυβέρνησης Τραμπ προς την Ευρώπη δεν εκφράστηκε μόνο από τον Ρούμπιο: ο Υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για θέματα Πολιτικής Elbridge Colby «εκφώνησε μια εξίσου εποικοδομητική ομιλία» προς τους υπουργούς Άμυνας του ΝΑΤΟ νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, «στην οποία παρουσίασε τους όρους για μια ανανεωμένη διατλαντική συμμαχία», συμπεριλαμβανομένης μιας ισχυρότερης Ευρώπης και της συνέχισης της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ.

To think tank προτρέπει τους Ευρωπαίους να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που προσφέρουν οι ομιλίες Ρούμπιο και Κόλμπι, ώστε να συνεργαστούν με την κυβέρνηση για τη μεταρρύθμιση του ΝΑΤΟ. Το μήνυμά του προς τους σκεπτικιστές: «Τίποτα δεν είναι προδιαγεγραμμένο. Δουλέψτε το ζήτημα. Υπάρχει μια πιθανή πορεία προς μια καλύτερη Συμμαχία».

Τι ακολουθεί

«Η θεμελιώδης αποστολή της Ευρώπης πλέον είναι να είναι αξιόπιστα προετοιμασμένη ώστε να επικρατήσει σε μια παρατεταμένη σύγκρουση, εάν ποτέ προκύψει», λέει το Atlantic Council. «Η Ευρώπη πρέπει να ξεπεράσει τον ενδημικό πολιτικό κατακερματισμό της, ώστε να ενισχύσει την αμυντική της βιομηχανία» και να βελτιώσει την αποτροπή «σε επίπεδο ΝΑΤΟ και σε εθνικό επίπεδο».

Βεβαίως, σημειώνει, οι εκκλήσεις προς την Ευρώπη να «αναλάβει περισσότερες ευθύνες» θα απαιτήσουν «πολλά χρόνια σταθερής και επίμονης δουλειάς». Ωστόσο, προσθέτει, «το πιο ενθαρρυντικό μήνυμα από το Μόναχο είναι ότι, μακριά από την κεντρική σκηνή, αυτή η δουλειά βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη», καθώς οι αξιωματούχοι «δεν έχουν παραλύσει από μοιρολατρία».

«Θέλουμε συμμάχους που μπορούν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, ώστε κανένας αντίπαλος να μην μπει ποτέ στον πειρασμό να δοκιμάσει τη συλλογική μας ισχύ», δήλωσε ο Ρούμπιο στην ομιλία του. «Κατά βάθος», λέει το Atlantic Council, «ακόμη και οι πιο ανήσυχοι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να διαγράψουν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως εταίρο και ότι το γεγονός πως η Ευρώπη καλείται να αναλάβει στρατηγικά τον έλεγχο της δικής της μοίρας θα είναι, μακροπρόθεσμα, κάτι θετικό».