Νέο κύμα αβεβαιότητας στις αγορές: Οι Δασμοί Τραμπ 15% φέρνουν αναταράξεις στην Ευρώπη
- Οι νέοι δασμοί 15% ανατρέπουν εν μέρει τη συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ και πυροδοτούν εμπορική αναταραχή.
- Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και πολιτικοί ζητούν σταθερότητα, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει εναλλακτικά εργαλεία για να διατηρήσει τους δασμούς.
- Οι γεωπολιτικές προκλήσεις, από την Ουκρανία έως την Κίνα, κινδυνεύουν να περάσουν σε δεύτερη μοίρα λόγω του νέου εμπορικού κύματος αβεβαιότητας.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ αποτέλεσε ένα πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, ακυρώνοντας τους παγκόσμιους «ανταποδοτικούς» δασμούς. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος αντέδρασε άμεσα, εφαρμόζοντας νέους δασμούς 15% βάσει διαφορετικής νομικής πρόβλεψης, δημιουργώντας νέο κύμα αβεβαιότητας για την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν ελπίσει ότι το 2026 θα φέρει κάποια ηρεμία μετά από έναν χρόνο διατλαντικού χάους. Παρά την αρχική θετική υποδοχή της απόφασης του Δικαστηρίου, οι επόμενοι μήνες φαίνεται πως θα σηματοδοτηθούν από νέες εμπορικές και πολιτικές αναταράξεις.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο Τραμπ υπερέβη την εξουσία του με τους προηγούμενους δασμούς, συμπεριλαμβανομένων των 15% σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Παρόλα αυτά, η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει άλλα εργαλεία για να διατηρήσει τους δασμούς σε ισχύ, επικαλούμενη το Άρθρο 122 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, που επιτρέπει δασμούς 15% για διάστημα 150 ημερών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η εξέλιξη δημιουργεί κρίσιμα ερωτήματα: Θα επιστραφούν οι ήδη εισπραχθέντες δασμοί; Πώς θα αντικατασταθούν μακροπρόθεσμα οι παλιοί δασμοί; Οι απαντήσεις αναμένονται να απασχολήσουν ηγέτες και αγορές σε όλο τον Ατλαντικό τους επόμενους μήνες.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ. Ο Neil Dutta της Renaissance Macro Research προειδοποιεί: «Η Ευρώπη σίγουρα θα επηρεαστεί. Υπάρχει αβεβαιότητα». Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παραμένουν σε επαφή με την Ουάσιγκτον για σαφήνεια και συντονισμό.
Η απόφαση αφήνει ανοιχτή την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και οι νομοθέτες εργάζονται για την οριστικοποίησή της, η οποία έχει ήδη καθυστερήσει λόγω προηγούμενων εντάσεων, όπως η υπόθεση της Γροιλανδίας. Παρά τη νομική αβεβαιότητα, η Αμερική φαίνεται αποφασισμένη να βρει τρόπους για να διατηρήσει υψηλούς δασμούς, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ζητούν σταθερότητα.
Σε πολιτικό επίπεδο, η αμερικανική κυβέρνηση πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει υπάρχοντα εμπορικά εργαλεία για να δικαιολογήσει τους δασμούς, όπως έρευνες εθνικής ασφάλειας ή διαφορές για ψηφιακούς κανονισμούς, εντείνοντας την ένταση με την Ευρώπη. Οι Ευρωπαίοι επιχειρηματίες προειδοποιούν για ανάγκη προβλεψιμότητας στις διατλαντικές σχέσεις, ειδικά σε μια περίοδο που ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι σχέσεις με την Κίνα παραμένουν κρίσιμα θέματα.
Η οικονομική διάσταση είναι επίσης κρίσιμη: το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε μόλις 1,4% το τέταρτο τρίμηνο του 2025, ενώ η απασχόληση εμφανίζει αδύναμα αποτελέσματα και ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος. Οι δασμοί είχαν ήδη κοστίσει πολιτικά στον Τραμπ, με δημοσκοπήσεις να δείχνουν καθαρή υποχώρηση της έγκρισης από +6 σε -12 μονάδες, ενώ το 62% των Αμερικανών αποδοκιμάζει την πολιτική του.
Στη Γερμανία και τη Γαλλία, οι ηγέτες προειδοποιούν ότι η εμπορική αναταραχή παραμένει, ενώ παράλληλα εξετάζουν πιθανές αντιδράσεις και αντίμετρα. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Φορισιέρ υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης, ενισχύοντας τα σενάρια για αντίμετρα αν οι νέοι δασμοί τεθούν σε πλήρη εφαρμογή.
