Από το χωράφι στα superfoods: Το νέο εξαγωγικό αφήγημα της ελληνικής αγροδιατροφής
Υγεία, φυτική πρωτεΐνη και λιγότερο επεξεργασμένα συστατικά συνθέτουν το τρίπτυχο που διαμορφώνει τη σημερινή παγκόσμια αγορά τροφίμων, η οποία μετασχηματίζεται με ταχύτητα σε μια περίοδο όπου αλλάζουν τα διατροφικά πρότυπα και ενισχύεται η καταναλωτική συνείδηση. Οι καταναλωτές αναζητούν πλέον προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας και καθαρής σύνθεσης, με έμφαση στην ποιότητα και στη διαφάνεια της παραγωγής. Σε αυτό το περιβάλλον, το wellness και τα superfoods παύουν να αποτελούν επικοινωνιακό σύνθημα και μετατρέπονται σε στρατηγική κατηγορία για τη βιομηχανία τροφίμων και το λιανεμπόριο. Οι μεγάλες αλυσίδες επενδύουν σε προϊόντα που συνδυάζουν φυσική πρώτη ύλη, λειτουργικά χαρακτηριστικά και ισχυρή ταυτότητα προέλευσης, ενώ οι αναδυόμενες αγορές ενσωματώνουν ταχύτατα δυτικά πρότυπα κατανάλωσης, δημιουργώντας νέα πεδία ανάπτυξης.
Μέσα σε αυτή τη διεθνή αναδιάταξη, η ελληνική αγροδιατροφή διαθέτει προϊόντα με σαφή δυναμική και εξαγωγικό βάθος. Το ακτινίδιο εξελίσσεται σε έναν από τους πλέον αναπτυσσόμενους κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής, με ετήσια παραγωγή που προσεγγίζει τους 300.000 τόνους και προοπτική περαιτέρω αύξησης τα επόμενα χρόνια. Την ίδια ώρα, το ταχίνι και το φυστικοβούτυρο ενισχύουν το αποτύπωμα της ελληνικής μεταποίησης, αξιοποιώντας τη διεθνή ζήτηση για φυτική πρωτεΐνη και προϊόντα με λειτουργικά χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο περιβάλλον κινείται και η συμφωνία που επιτρέπει την είσοδο του ελληνικού ακτινιδίου στην αγορά του Βιετνάμ από την 1η Μαρτίου. Παράλληλα, η προοπτική ενίσχυσης των εμπορικών σχέσεων της Ε.Ε. με την Ινδία, καθώς και οι εξελίξεις γύρω από τη συμφωνία με τη Mercosur, διαμορφώνουν ένα ευρύτερο πλαίσιο διείσδυσης σε αγορές με σημαντικό πληθυσμιακό και καταναλωτικό δυναμικό. «Οι εμπορικές συμφωνίες λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής για προϊόντα που ήδη διαθέτουν διατροφική ταυτότητα, εξαγωγική ωριμότητα και μια wellness προσέγγιση», επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς στο Fortune Greece.
Ο «χρυσός καρπός» και το άνοιγμα του Βιετνάμ
Πρόσβαση στην αγορά του Βιετνάμ αποκτά το ελληνικό ακτινίδιο στις αρχές του μήνα, ανοίγοντας νέο εξαγωγικό ορίζοντα για έναν από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της ελληνικής αγροτικής παραγωγής, σε μια περίοδο αυξημένου διεθνούς ανταγωνισμού. Πρόκειται για μια χώρα 100 εκατομμυρίων πολιτών, με ταχύτατα αναπτυσσόμενη μεσαία τάξη και αυξανόμενη ζήτηση για εισαγόμενα προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούν χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος της στρατηγικής διεύρυνσης προς τρίτες χώρες που προωθεί το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συνεργασία με τον συνεταιριστικό χώρο, καθώς η αυξανόμενη παραγωγή καθιστά κρίσιμη τη γεωγραφική διαφοροποίηση των εξαγωγών.
Το Βιετνάμ συγκεντρώνει χαρακτηριστικά που το καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικό για προϊόντα υψηλής ποιότητας. Η διεύρυνση της μεσαίας τάξης και η αυξανόμενη εξοικείωση των καταναλωτών με τα εισαγόμενα φρούτα δημιουργούν ένα περιβάλλον σταθερής ζήτησης για προϊόντα με πιστοποιημένα πρότυπα ασφάλειας και ιχνηλασιμότητας. Επιπλέον, οι μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διακίνηση των εισαγόμενων προϊόντων, με οργανωμένα σημεία πώλησης και σύγχρονες εφοδιαστικές υποδομές που επιτρέπουν τη σωστή τοποθέτηση προϊόντων όπως το ακτινίδιο.
Η νέα δυναμική της πρωτεΐνης
Αν το ακτινίδιο εκφράζει την ισχυρή παρουσία της πρωτογενούς παραγωγής, το ταχίνι αλλά και το φυστικοβούτυρο αποτυπώνουν τη μεταποιημένη εκδοχή του ελληνικού superfood, η οποία όπως φαίνεται αναπτύσσεται σταθερά. Τρανταχτό παράδειγμα η βορειοελλαδίτικη βιομηχανία τροφίμων, Αφοί Χαΐτογλου, η οποία κατέγραψε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά ιστορικό υψηλό, με τις εξαγωγές της να διαμορφώνουν το 52,7% του συνολικού τζίρου της. «Μπροστάρης» στις αγορές του εξωτερικού αποτελεί το ταχίνι, με τη διεθνή στροφή προς τα προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης να είναι γεγονός. Σημειωτέον ότι η παγκόσμια αγορά ταχινιού, που αποτιμάται στα 2,15 δισ. δολάρια το 2024, προβλέπεται να φτάσει τα 3,89 δισ. δολάρια έως το 2034, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 6,1%. Παράλληλα, η αγορά των ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 998 εκατ. δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας.
Στο ίδιο χαρτοφυλάκιο, το φυστικοβούτυρο εμφανίζει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης και αποκτά ρόλο στρατηγικής σημασίας. Η κατηγορία αυτή στο εξωτερικό προσεγγίζει νεότερα κοινά και ενισχύει τη συνολική plant-based πρόταση, προσφέροντας διαφορετικά γευστικά προφίλ και εφαρμογές από το πρωινό έως τα snacks.
Η δυναμική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις αγορές-στόχους. Πιο συγκεκριμένα, στον Καναδά, η κατηγορία της φυτικής πρωτεΐνης έχει ωριμάσει, με έντονο ανταγωνισμό και υψηλές απαιτήσεις ως προς την πιστοποίηση, τη συσκευασία και το positioning. Στην Ασία, αγορές όπως η Ινδία και το Βιετνάμ εμφανίζουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για εισαγόμενα προϊόντα με σαφή διατροφική ταυτότητα και ευρωπαϊκή προέλευση. Παράλληλα, οι εξελίξεις γύρω από τη Mercosur διαμορφώνουν νέες προοπτικές και στη Λατινική Αμερική, διευρύνοντας τον γεωγραφικό ορίζοντα της ελληνικής μεταποίησης.
