Πώς οι ΗΠΑ «χτύπησαν» τον Ελ Μέντσο — Ο μυστικός αμερικανικός φάκελος που οδήγησε στον θάνατο του βαρόνου
- Μια νεοσύστατη αμερικανική διυπηρεσιακή ομάδα (Joint Interagency Task Force-Counter Cartel) παρείχε στο Μεξικό λεπτομερή φάκελο με πληροφορίες εντοπισμού του Ελ Μέντσο, που περιλάμβανε δεδομένα από FBI, DEA και αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.
- Στην επιχείρηση σκοτώθηκαν 4 μέλη του CJNG στο σημείο, ενώ ο Ελ Μέντσο και άλλα δύο πρόσωπα πέθαναν κατά τη μεταφορά τους με αεροσκάφος στην Πόλη του Μεξικό — ο συνολικός αριθμός νεκρών από την επιχείρηση και την βία που ακολούθησε ξεπέρασε τους 62.
- Σε αντίποινα, το CJNG εξαπέλυσε κύμα βίας σε πάνω από 7 πολιτείες — οδοφράγματα, εμπρησμοί σε καταστήματα και τράπεζες στη Γουαδαλαχάρα, σε τουριστικά θέρετρα ακόμα κι στο Πουέρτο Βαγιάρτα.
Σαράντα χρόνια μετά τον Πάμπλο Εσκομπάρ, ο πλανήτης είδε την εκτέλεση ακόμα ενός «αναντικατάστατου» βαρόνου ναρκωτικών. Ο Νεμέσιο Οσεγέρα Θερβάντες, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», ιδρυτής και αρχηγός του Καρτέλ Νέας Γενιάς Χαλίσκο (CJNG), σκοτώθηκε την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης στην πολίχνη Ταπάλπα του Χαλίσκο — και πίσω από την πράξη αυτή κρύβεται ένας αμερικανικός μυστικός μηχανισμός που ενεργοποιήθηκε σιωπηλά μήνες νωρίτερα.
Ο βαρόνος που ήθελαν όλοι
Ο Νεμέσιο Οσεγέρα Θερβάντες δεν ήταν απλώς ένας ακόμα «νάρκο». Πρώην αστυνομικός και αβοκαντοπαραγωγός από το Μιτσοακάν, ανέβηκε στη βαθμίδα του πιο καταζητούμενου εμπόρου ναρκωτικών στο δυτικό ημισφαίριο χτίζοντας ένα αυτοκρατορικό οργανωτικό δίκτυο που εκτεινόταν από τα λιμάνια της Χαλίσκο ως τους δρόμους των ΗΠΑ. Η DEA τον χαρακτήριζε επίσημα ως μια από τις «πιο ισχυρές και αδίστακτες εγκληματικές οργανώσεις» παγκοσμίως και είχε θέσει κεφαλικό έπαθλο αρκετών εκατομμυρίων δολαρίων για συμβολή στη σύλληψή του.edition.
Το πρόσωπό του αποτελούσε μυστήριο: όλες οι γνωστές φωτογραφίες του ήταν δεκαετίες παλαιές, καθώς επιμελώς διατηρούσε τη σκιώδη ανωνυμία του, ενώ το καρτέλ του ήλεγχε τη διακίνηση κοκαΐνης, ηρωίνης, μεθαμφεταμίνης και φεντανύλης προς τις ΗΠΑ.
Η μυστική αμερικανική ομάδα που τον βρήκε
Πίσω από το επιτυχημένο χτύπημα κρύβεται ένας αμερικανικός μηχανισμός που λίγοι γνώριζαν ότι υπάρχει. Η Joint Interagency Task Force-Counter Cartel — μια νέα διυπηρεσιακή δύναμη υπό αμερικανική στρατιωτική ηγεσία — είχε συσταθεί διακριτικά τους τελευταίους μήνες με αποκλειστικό σκοπό τη χαρτογράφηση των δικτύων των καρτέλ εκατέρωθεν της μεθορίου ΗΠΑ–Μεξικού. Η ομάδα συνεργαζόταν με το μεξικανικό στρατό μέσω της US Northern Command και συνέταξε έναν «φάκελο-στόχο» για τον Ελ Μέντσο που περιλάμβανε πληροφορίες από FBI, DEA και αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ένας πρώην αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε ανωνύμως στο Reuters, επιβεβαίωσε ότι «οι ΗΠΑ είχαν συγκεντρώσει ένα εξαντλητικό πακέτο πληροφοριών για τον Μέντσο και το παρέδωσαν στο Μεξικό» — ενώ επέμεινε ότι η επιχείρηση ήταν αποκλειστικά μεξικανική. Το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού επιβεβαίωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ παρείχαν «συμπληρωματικές πληροφορίες», χωρίς να εξειδικεύσει περαιτέρω.
Η επιχείρηση στο Ταπάλπα
Τα χαράματα της 22ας Φεβρουαρίου, μεξικανικές ειδικές δυνάμεις κύκλωσαν μια απομακρυσμένη περιοχή της πολίχνης Ταπάλπα, στο Χαλίσκο — την ίδια πολιτεία όπου έχει τις ρίζες του το CJNG. Ακολούθησε ανταλλαγή πυρών, κατά την οποία σκοτώθηκαν 4 μέλη του καρτέλ επί τόπου. Ο Ελ Μέντσο τραυματίστηκε σοβαρά και, μαζί με άλλα δύο πρόσωπα, μεταφέρθηκε με αεροσκάφος στην Πόλη του Μεξικού — αλλά δεν άντεξε το ταξίδι. Στην επιχείρηση τραυματίστηκαν επίσης τρεις Μεξικανοί στρατιώτες, ενώ κατασχέθηκαν θωρακισμένα οχήματα, εκτοξευτήρες ρουκετών και οπλισμός βαρέως τύπου.
Μεξικό σε φλόγες — το CJNG απαντά
Μέσα σε ώρες, η αντίδραση του καρτέλ ήταν σαρωτική. Σε περισσότερες από 7 πολιτείες — Χαλίσκο, Μιτσοακάν, Κολίμα, Ταμαουλίπας, Γκουαναχουάτο, Αγουασκαλιέντες — εμφανίστηκαν οδοφράγματα με καμένα οχήματα, ενώ ένοπλοι επιτέθηκαν σε τράπεζες και καταστήματα, ανάβοντας φωτιές και προκαλώντας πανικό. Η Γουαδαλαχάρα, η τρίτη μεγαλύτερη πόλη του Μεξικού και πρωτεύουσα του Χαλίσκο, μετατράπηκε στιγμιαία σε πεδίο μάχης. Σύμφωνα με μεξικανικές αρχές, ο συνολικός αριθμός νεκρών από την επιχείρηση και τις βίαιες συνέπειές της ξεπερνά τους 62.
Τι έρχεται μετά
Ο θάνατος του Ελ Μέντσο αφήνει ανοιχτό ένα επικίνδυνο κενό εξουσίας. Ο γιος του, Ρουμπέν Οσεγέρα Γκονσάλες (γνωστός ως «Ελ Μεντσίτο»), βρίσκεται ήδη σε αμερικανική φυλακή, κάτι που σπάει, κατά τον αναλυτή ασφαλείας Νταβίδ Σωσέδο, «την αλυσίδα διαδοχής» χωρίς σαφή οικογενειακό διάδοχο. Ειδικοί προειδοποιούν ότι το κενό ηγεσίας ενός τέτοιου μεγέθους οργάνωσης δεν σημαίνει τέλος — σημαίνει εσωτερικές συγκρούσεις, αιματηρές διαμάχες φατριών και ενδεχομένως νέο κύμα βίας, πολύ πέρα από τη Χαλίσκο.
