Δασμοί Τραμπ: Σε ισχύ ο «βασικός» φόρος 10% – Στο τραπέζι αύξηση στο 15%
- Ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης στο 15%, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα
- ΕΕ και Ινδία «παγώνουν» συνομιλίες εν αναμονή διευκρινίσεων
- Οι νομικές επιλογές Τραμπ είναι πλέον πιο περιορισμένες μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου
Σε εφαρμογή τέθηκαν από τα ξημερώματα της Τρίτης οι νέοι παγκόσμιοι δασμοί 10% των ΗΠΑ, καθώς ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να διατηρήσει ενεργή την εμπορική ατζέντα του Ντόναλντ Τραμπ μετά την ακύρωση του αρχικού πλαισίου δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Πώς ενεργοποιήθηκαν οι νέοι δασμοί
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα την Παρασκευή, λίγες ώρες μετά τη δικαστική απόφαση που έκρινε παράνομη τη χρήση έκτακτων εξουσιών για την επιβολή «ανταποδοτικών» δασμών. Το νέο μέτρο βασίζεται στο Section 122 του Trade Act του 1974, το οποίο επιτρέπει την επιβολή εισαγωγικού φόρου έως 150 ημέρες χωρίς έγκριση του Κογκρέσου.
Αν και ο Τραμπ απείλησε με αύξηση του συντελεστή στο 15%, μέχρι τη στιγμή ενεργοποίησης του μέτρου δεν είχε εκδοθεί σχετική επίσημη οδηγία. Σύμφωνα με αξιωματούχο της κυβέρνησης, εξετάζεται νέο διάταγμα, χωρίς ωστόσο καθορισμένο χρονοδιάγραμμα.
Διεθνής αβεβαιότητα και «πάγωμα» διαπραγματεύσεων
Η έλλειψη σαφήνειας από την Ουάσιγκτον έχει προκαλέσει αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο. Σημαντικοί εταίροι, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία, ανέστειλαν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, περιμένοντας να αποσαφηνιστεί το τελικό πλαίσιο.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, διά της προέδρου της Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε ότι η ασάφεια γύρω από τη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ συνιστά κίνδυνο για την ομαλή λειτουργία του παγκόσμιου εμπορίου.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg Economics, ο μέσος πραγματικός δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ διαμορφώνεται περίπου στο 10,2%, από 13,6% πριν από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Αν ο συντελεστής αυξηθεί στο 15%, το πραγματικό ποσοστό εκτιμάται ότι θα πλησιάσει το 12%.
Το νέο καθεστώς διατηρεί εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για προϊόντα που καλύπτονται από τη συμφωνία ΗΠΑ–Καναδά–Μεξικού, καθώς και για ορισμένα αγροτικά αγαθά.
Περιορισμένα εργαλεία, νέες έρευνες
Σε αντίθεση με τις έκτακτες εξουσίες που είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν, το Section 122 προσφέρει περιορισμένη ευελιξία. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει νέες έρευνες βάσει των Section 301 και 232, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας.
Στο μικροσκόπιο αναμένεται να μπουν εισαγωγές όπως μπαταρίες, εξοπλισμός ηλεκτρικών δικτύων, τηλεπικοινωνιακά υλικά, χημικά προϊόντα και μεταλλικά εξαρτήματα — διαδικασίες που θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για νέους δασμούς, αλλά απαιτούν μήνες.
Πολιτικές και γεωοικονομικές προεκτάσεις
Η απειλή περαιτέρω αυξήσεων προκαλεί ανησυχία ακόμη και σε παραδοσιακούς συμμάχους, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ενδέχεται να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση χωρών με πιο συγκρουσιακή σχέση με τις ΗΠΑ, όπως η Κίνα.
Ο Τραμπ αναμένεται να επισκεφθεί το Πεκίνο για συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, σε μια περίοδο όπου οι εμπορικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.
Πολιτικό timing
Οι νέοι δασμοί τέθηκαν σε ισχύ λίγες ώρες πριν από την ομιλία του Αμερικανού προέδρου στο Κογκρέσο για την Κατάσταση της Ένωσης, σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου το κόστος ζωής και ο πληθωρισμός κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση.
Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 64% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τη δασμολογική πολιτική του Τραμπ, έναντι 34% που την εγκρίνει — στοιχείο που καθιστά το εμπορικό μέτωπο πολιτικά ευαίσθητο ενόψει εκλογών.
