Κρίση στο Ιράν: Πρέπει να ανησυχούν οι επενδυτές; – Τι βλέπει η Forvis Mazars
Κρίσιμα ερωτήματα για την παγκόσμια σταθερότητα, την αγορά πετρελαίου και τις διεθνείς χρηματαγορές επαναφέρουν στο προσκήνιο οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το Ιράν. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν και οι χρηματιστηριακές αγορές βρέθηκαν υπό πίεση… Το Brent σημείωνε άνοδο έως και 13% κατά τις πρώτες συναλλαγές τη Δευτέρα 2 Μαρτίου, φτάνοντας τα 82 δολάρια το βαρέλι, γράφοντας υψηλό 14 μηνών, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου, ενέτεινε τις ανησυχίες για τις προμήθειες.
Παρότι το Ιράν δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επισήμως ότι η ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός έχει αποκλειστεί, ιστοσελίδες παρακολούθησης θαλάσσιας κυκλοφορίας έδειχναν δεξαμενόπλοια να συσσωρεύονται και στις δύο πλευρές των στενών, φοβούμενα επίθεση ή αδυνατώντας ενδεχομένως να εξασφαλίσουν ασφάλιση για το ταξίδι.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός κάλεσε τα πλοία να αποφύγουν τα Στενά του Ορμούζ. Ο γενικός γραμματέας του, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, εξέφρασε βαθιά ανησυχία για αναφορές ότι αρκετοί ναυτικοί τραυματίστηκαν σε επιθέσεις. «Καλώ όλες τις ναυτιλιακές εταιρείες να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή», δήλωσε ο Ντομίνγκεζ. «Όπου είναι δυνατόν, τα πλοία θα πρέπει να αποφεύγουν τη διέλευση από την πληγείσα περιοχή έως ότου βελτιωθούν οι συνθήκες.» Η πολυεθνική ναυτιλιακή Maersk ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τη διέλευση μέσω των Στενών.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Chief Economist & Director της Forvis Mazars Financial Planning (UK), Γιώργο Λαγαρία οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν μεταφράζονται αυτομάτως σε συστημικό οικονομικό σοκ. Και παρά την ένταση, οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι αγορές ενδέχεται να εμφανίσουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι αναμενόταν.
Θα καταρρεύσει το καθεστώς του Ιράν;
Παρά τις ισχυρές πιέσεις, η κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος δεν είναι δεδομένη. Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) διατηρούν σημαντική ισχύ μετά από μισό αιώνα στην εξουσία. Από την άλλη, όπως αναφέρει ο κ. Λαγαρίας, η Τεχεράνη είναι απομονωμένη, με κρίσιμους συμμάχους της, όπως η Ρωσία και η Κίνα, να περιορίζονται σε ρητορικές καταδίκες και να μη εκδηλώνουν πρόθεση για ουσιαστική εμπλοκή σε γενικευμένες εχθροπραξίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα από τα κύρια ερωτήματα των επενδυτών αφορά την τιμή του μαύρου χρυσού. Ο Chief Economist της Forvis Mazars παραθέτει συγκεκριμένα δεδομένα:
- Περιορισμένο Μερίδιο Αγοράς: Το Ιράν εξάγει περίπου 3,1-3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (περίπου 2,9% – 3,2% της παγκόσμιας παραγωγής). Ακόμα και αν συμπεριληφθούν όλα τα διυλισμένα προϊόντα, το ποσοστό δεν υπερβαίνει το 5%.
- Η Παρέμβαση του OPEC+: Η απόφαση για αύξηση της παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια/ημέρα τον Απρίλιο δείχνει ότι ο οργανισμός είναι έτοιμος να εξισορροπήσει τις τιμές.
- Ιστορική Εμπειρία: Υπάρχει αποδεδειγμένα χαμηλή μακροπρόθεσμη συσχέτιση μεταξύ τοπικών διαταραχών σε παραγωγούς χώρες και των διεθνών τιμών πετρελαίου.
«Το πετρέλαιο πρέπει να ρέει», αναφέρει ο κ. Λαγαρίας, υπενθυμίζοντας ότι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη προνοήσει για εναλλακτικούς αγωγούς, ώστε να μην εξαρτώνται από στρατηγικά «σημεία συμφόρησης» που ελέγχει το Ιράν.
Ο παράγων Σαουδική Αραβία
Από την άλλη, η Σαουδική Αραβία φαίνεται να τηρεί μια στάση αναμονής, αποδεχόμενη χαμηλότερες τιμές πετρελαίου με αντάλλαγμα την καλύτερη πρόσβαση στις δυτικές αγορές. Μια ενδεχόμενη πτώση του ιρανικού καθεστώτος δεν θα άλλαζε αυτή τη στρατηγική· αντίθετα, το Ριάντ επιθυμεί ήρεμες αγορές για τη διασφάλιση της περιφερειακής σταθερότητας.
Τι σημαίνει αυτό για τους επενδυτές; Όπως επισημαίνει ο Director της Forvis Mazars: Κατ’ αρχάς, δεν αναμένεται έντονη νευρικότητα στις χρηματαγορές, ενώ τα τοπικά γεωπολιτικά γεγονότα σπάνια επηρεάζουν μακροπρόθεσμα τα επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία (risky assets).
Με άλλα λόγια, η κατάσταση στο Ιράν είναι σαφώς σοβαρή, αλλά οι δομές της παγκόσμιας οικονομίας και οι στρατηγικές των μεγάλων παικτών της ενέργειας δείχνουν ότι η κρίση μπορεί να περιοριστεί. Οι επενδυτές θα πρέπει να παρακολουθούν τις εξελίξεις χωρίς πανικό, εστιάζοντας στα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη. Ακόμη, δεν πέφτει κάποιο μαχαίρι… που ίσως χρειαστεί να πιάσουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Ιράν, πετρέλαιο και Ορμούζ: Το ενεργειακό σοκ που φοβούνται οι αγορές μετά τον θάνατο Χαμενεΐ
- Δείτε το βίντεο από τον βομβαρδισμό στο παλάτι του Χαμενεΐ – Πώς «κλείδωσε» το πλήγμα
- Ιράν: Ποιος είναι ο Αλιρεζά Αράφι που μπαίνει στο Συμβούλιο Ηγεσίας
- Η «καρδιά» του ιρανικού καθεστώτος στο στόχαστρο: Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι που σκοτώθηκαν
