Τιμές ενέργειας: Κυβερνητικές «ασκήσεις επί χάρτου» – Στο τραπέζι μέτρα στήριξης και fuel pass
Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 λειτουργεί ως «οδηγός» για την κυβέρνηση, σε περίπτωση που η γεωπολιτική ανάφλεξη λάβει παρατεταμένο και ανεξέλεγκτο χαρακτήρα. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών γίνονται ήδη «ασκήσεις επί χάρτου» για τις επιπτώσεις και τα ενδεχόμενα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, «οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν πρωτίστως από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης», ενώ τονίζεται ότι «υπάρχουν τα απαραίτητα δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία» εφόσον χρειαστούν παρεμβάσεις.
Τα «Pass» δεν αποκλείονται
Στο τραπέζι επανέρχονται δοκιμασμένες συνταγές όπως:
- Fuel Pass
- Market Pass
- Επιδότηση ηλεκτρικού ρεύματος
Το 2022, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των προγραμμάτων ξεπέρασε τα 850 εκατ. ευρώ, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι δημοσιονομικοί κανόνες είχαν χαλαρώσει.
Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι βρισκόμαστε ακόμη «σε σημαντική απόσταση» από ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Τότε, οι διεθνείς τιμές πετρελαίου είχαν παραμείνει για μεγάλο διάστημα πάνω από τα 100 δολάρια, με τις τιμές καυσίμων να αγγίζουν τα 2 ευρώ/λίτρο.
Σήμερα, το Brent κινείται στην περιοχή των 80 δολαρίων, παρότι καταγράφονται ενδοσυνεδριακές διακυμάνσεις.
Τα δημοσιονομικά «όπλα»
Τα περιθώρια παρεμβάσεων στηρίζονται σε δύο πυλώνες:
Εθνικό επίπεδο: Οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες δεν λειτουργούν ως «στενός κορσές» σε περιόδους κρίσης. Η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας δημιουργεί περιορισμένο αλλά υπαρκτό χώρο δράσης.
Ευρωπαϊκό επίπεδο: Εφόσον απαιτηθεί, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ρήτρα διαφυγής, σε συμφωνία με την Κομισιόν και το Συμβούλιο. Ωστόσο, το υψηλό χρέος μεγάλων χωρών της ΕΕ περιορίζει τις πιθανότητες γενικευμένης χαλάρωσης όπως στην προηγούμενη πενταετία.
Παρά την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει η ελληνική οικονομία σε εξωγενείς κρίσεις, ο τουρισμός παραμένει ο πλέον ευαίσθητος τομέας σε περίπτωση γενικευμένης γεωπολιτικής αστάθειας.
