Στενά Ορμούζ: Γιατί οι εγγυήσεις Τραμπ δεν πείθουν τη ναυτιλία – Η κρίση που απειλεί την παγκόσμια ενέργεια
- Πάνω από 150 δεξαμενόπλοια έχουν ρίξει άγκυρα στον Κόλπο, οι μεγάλοι ασφαλιστικοί οργανισμοί έχουν αποσύρει την κάλυψη πολεμικού κινδύνου και το Ιράκ προχωρά σε μαζικές περικοπές παραγωγής
- Η πρόταση Τραμπ για ασφαλιστικές εγγυήσεις μέσω DFC και ναυτικές συνοδείες κρίνεται ως «μερική λύση» από αναλυτές και εφοπλιστές, με αβεβαιότητα για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης
- Ακόμα και αν το σχέδιο υλοποιηθεί, οι ναυτικές συνοδείες αντιμετωπίζουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις, ενώ το κόστος ναύλων LNG έχει ήδη εκτιναχθεί πάνω από 40%
Λίγες θαλάσσιες διαδρομές στον κόσμο κρύβουν τόση ισχύ όση τα Στενά του Ορμούζ. Από αυτό το πέρασμα — μόλις 33 χιλιομέτρων στο στενότερο σημείο του — διέρχεται περίπου το 20% του πετρελαίου που μεταφέρεται παγκοσμίως δια θαλάσσης. Σήμερα, μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, αυτός ο κρίσιμος κόμβος βρίσκεται ουσιαστικά παραλυμένος.
Η κυκλοφορία πλοίων κατέρρευσε κατά 70%, σύμφωνα με στοιχεία του New York Times. Πάνω από 150 δεξαμενόπλοια και πλοία LNG έριξαν άγκυρα στα ανοιχτά του Κόλπου, αναμένοντας εξελίξεις, ενώ οι μεγαλύτεροι ασφαλιστικοί οργανισμοί του κόσμου έχουν αποσύρει τις καλύψεις πολεμικού κινδύνου για πλοία στην περιοχή.
Τι πρότεινε ο Τραμπ
Μέσα στο χάος αυτό, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ένα διπλό σχέδιο δράσης. Πρώτον, ενεργοποίηση του US International Development Finance Corporation (DFC) — ενός οργανισμού που κανονικά χρηματοδοτεί αναπτυξιακά έργα σε φτωχές χώρες — για να παράσχει ασφαλιστικές εγγυήσεις σε εφοπλιστές, ναυλωτές και ασφαλιστές. Δεύτερον, ναυτικές συνοδείες από το αμερικανικό Ναυτικό για τα δεξαμενόπλοια που επιχειρούν τη διέλευση.
Η ανακοίνωση αρκούσε για να συγκρατήσει κάπως τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες είχαν εκτιναχθεί μετά την κλιμάκωση. Δεν αρκούσε, όμως, για να πείσει τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Γιατί οι εφοπλιστές παραμένουν αμφίθυμοι
Η επιφύλαξη της αγοράς είναι πολυεπίπεδη. Οι αναλυτές της RBC Capital Markets επισήμαναν εύγλωττα: «Αμφιβάλλουμε για το πόσος σχεδιασμός έχει γίνει ως τώρα για το ασφαλιστικό backstop και πιστεύουμε ότι η υλοποίηση θα αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις». Υπάρχει διεθνές προηγούμενο — τον Νοέμβριο του 2023, ένα παρόμοιο σχήμα δημιουργήθηκε για να υποστηρίξει τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία, με τη συμμετοχή ασφαλιστών του Lloyd’s και της ουκρανικής κυβέρνησης. Ένα ανάλογο πρόγραμμα για τον Κόλπο, όμως, θα ήταν αναλογικά πολύ μεγαλύτερο και πολυπλοκότερο.
Εξίσου σοβαρό είναι το ζήτημα της ταχύτητας. «Είναι ευπρόσδεκτη εξέλιξη, αλλά δεν θα συμβεί εν μία νυκτί», είπε ο Warren Patterson, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στην ING Groep. Το ίδιο ισχύει και για τις ναυτικές συνοδείες: «Τα πλοία συνοδείας θα ήταν εκτεθειμένα στόχοι για ιρανικές επιθέσεις», πρόσθεσε.
Το «ανθρώπινο» κόστος της κρίσης
Πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, η κρίση έχει ήδη προκαλέσει άμεσες απώλειες. Τάνκερ ελληνικών συμφερόντων — η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εφοπλιστές παγκοσμίως — έχουν ήδη δεχτεί επιθέσεις. Ένα από αυτά, το Athe Nova, φλέγεται στα Στενά μετά από επίθεση με drones των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, σε ένα γεγονός που αναδεικνύει πόσο ψηλά είναι τα διακυβεύματα για την ελληνική ναυτιλιακή βιομηχανία.
Ο Karnan Thirupathy, partner στη Kennedys Law LLP με ειδίκευση στη ναυτιλία και τις ασφάλειες, συνοψίζει το δίλημμα κάθε εφοπλιστή: «Το βασικό ερώτημα είναι ο πραγματικός κίνδυνος ολικής απώλειας. Κανείς δεν μπαίνει στο παιχνίδι όταν αυτός ο κίνδυνος είναι απλώς πολύ μεγάλος».
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις ναυτιλιακές εταιρείες. Το Ιράκ, ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου της Μέσης Ανατολής μετά τη Σαουδική Αραβία, έχει ήδη ανακοινώσει δραστικές περικοπές παραγωγής, επειδή δεν μπορεί να εξάγει. Οι ναύλοι LNG στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό έχουν εκτιναχθεί πάνω από 40%, ενώ οι αποθηκευτικές χωρητικότητες στα διυλιστήρια του Κόλπου γεμίζουν επικίνδυνα γρήγορα.
Η RBC Capital Markets θέτει ένα ακόμα πρακτικό ερώτημα: «Το αμερικανικό Ναυτικό διεξάγει ταυτόχρονα επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. Υπάρχουν αρκετά πλοία για να κάνουν και τις δύο δουλειές;» Σε αυτό το ερώτημα, προς το παρόν, κανείς δεν έχει δώσει πειστική απάντηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: Bloomberg.com
