Από την κουζίνα σου… στη Σελήνη: Το ταπεινό ελληνικό όσπριο που θα ταΐσει την ανθρωπότητα στο Διάστημα
Καθώς η επιστροφή στη Σελήνη είναι προ των πυλών με την επερχόμενη αποστολή Artemis II, ένα βασικό ερώτημα παραμένει: τι θα τρώνε οι μελλοντικοί εξερευνητές του φεγγαριού; Σύμφωνα με νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, η απάντηση ίσως είναι τα ρεβίθια.
Το σεληνιακό έδαφος, που επιστημονικά ονομάζεται σεληνιακός ρεγόλιθος, δεν υποστηρίζει την υγιή ανάπτυξη φυτών, καθώς περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις μετάλλων όπως αλουμίνιο και ψευδάργυρο, δεν επιτρέπει στο νερό να φιλτράρεται εύκολα και δεν διαθέτει το μικροβίωμα των γήινων εδαφών.
Επιστημονική ομάδα κατάφερε να καλλιεργήσει και να συγκομίσει ρεβίθια σε προσομοιωμένο σεληνιακό χώμα, ένα μείγμα που μιμείται τη σύσταση των δειγμάτων που έφεραν στη Γη οι αστροναύτες των αποστολών Apollo. Η έρευνα παρουσιάζεται στο επιστημονικό περιοδικό «Scientific Reports».
Η κύρια συγγραφέας, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Γεωφυσικής του Πανεπιστημίου του Τέξας, Σάρα Σάντος, σημειώνει ότι η μελέτη αποτελεί σημαντικό βήμα για την παραγωγή τροφής στη Σελήνη και την κατανόηση του πώς μπορεί να αναπτυχθεί γεωργία στο διάστημα.
Για να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες ανάπτυξης, οι επιστήμονες πρόσθεσαν βερμικομπόστ, ένα φυσικό οργανικό λίπασμα που παράγεται από την αποσύνθεση οργανικών υλικών μέσω της δράσης γεωσκωλήκων. Παράλληλα, εμβολίασαν τα μισά από τα δείγματα με μύκητες.
Οι μύκητες και τα ρεβίθια λειτουργούν συμβιωτικά, καθώς οι μύκητες απορροφούν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την ανάπτυξη των φυτών, ενώ ταυτόχρονα μειώνουν την απορρόφηση βαρέων μετάλλων.
Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα φύτεψε τα ρεβίθια σε μείγμα σεληνιακού εδάφους και βερμικομπόστ σε διαφορετικές αναλογίες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα ρεβίθια μπορούσαν να ανθίσουν και να παράγουν σπόρους μόνο στα δείγματα που είχαν υποστεί επεξεργασία τόσο με βερμικομπόστ όσο και με μύκητες.
Τα φυτά που είχαν υποστεί επεξεργασία με μύκητες παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη μάζα βλαστών και ριζών, γεγονός που υποδηλώνει βελτιωμένη ανάπτυξη φυτών σε προσομοιωμένο σεληνιακό περιβάλλον.
Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι μύκητες αποίκισαν επιτυχώς το προσομοιωμένο σεληνιακό υλικό και κατάφεραν να επιβιώσουν, γεγονός που υποδηλώνει ότι σε πραγματικές συνθήκες στη Σελήνη πιθανότατα θα χρειαστεί να εισαχθούν μόνο μία φορά.
Παρότι η συγκομιδή ρεβιθιών στη Σελήνη αποτελεί σημαντικό επιστημονικό ορόσημο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν είναι ασφαλή και κατάλληλα για κατανάλωση από ανθρώπους. Οι επιστήμονες πρέπει ακόμη να εξετάσουν τη θρεπτική αξία των φυτών και να διαπιστώσουν αν απορρόφησαν τοξικά μέταλλα κατά την ανάπτυξη.
Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε αρχικά από τους ερευνητές και στη συνέχεια υποστηρίχθηκε από επιχορήγηση της NASA μέσω του προγράμματος FINESST.
Σε δεύτερο άρθρο στο ίδιο περιοδικό, ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το βρετανικό πανεπιστήμιο Northumbria διερεύνησε τις συνθήκες ανάπτυξης μικροβίων σε προσομοιωμένο έδαφος του Άρη. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι ορισμένα μικρόβια μπορούν να απορροφούν νερό από την ατμόσφαιρα, επιτρέποντάς τους να αναπτυχθούν σε έδαφος του Άρη με επίπεδα υγρασίας παρόμοια με της Γης.
