Πετροδολάρια σε αναμονή: Τα κράτη του Κόλπου εξετάζουν απόσυρση επενδύσεων εν μέσω πολέμου στη Μέση Ανατολή
- Κράτη του Κόλπου εξετάζουν αναθεώρηση επενδύσεων και διεθνών δεσμεύσεων λόγω των οικονομικών πιέσεων από τον πόλεμο.
- Στο τραπέζι βρίσκονται ακυρώσεις επενδύσεων, πωλήσεις συμμετοχών, αλλά και περιορισμός χορηγιών σε αθλητικές διοργανώσεις.
- Η πιθανή απόσυρση κεφαλαίων από ΗΠΑ και Δύση θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση για διπλωματική λύση στη σύγκρουση.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν ενδέχεται να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες πέρα από τη Μέση Ανατολή, καθώς τα πλούσια σε ενέργεια κράτη του Κόλπου εξετάζουν το ενδεχόμενο επανεξέτασης των διεθνών επενδύσεών τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, οι αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις λόγω του πολέμου θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις κυβερνήσεις της περιοχής σε επαναξιολόγηση των επενδυτικών τους δεσμεύσεων στο εξωτερικό, καθώς αναζητούν τρόπους να περιορίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης.
Αξιωματούχος κράτους του Κόλπου ανέφερε ότι οι συζητήσεις ενδέχεται να επηρεάσουν ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων – από επενδύσεις σε ξένες εταιρείες και κυβερνητικά έργα μέχρι χορηγίες σε μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, συμβάσεις με επιχειρήσεις και επενδυτές ή ακόμη και πωλήσεις συμμετοχών.
Όπως σημείωσε, τρεις από τις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες του Κόλπου – η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ – έχουν ήδη συζητήσει από κοινού τις πιέσεις που δέχονται οι προϋπολογισμοί τους, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτεται ποιες χώρες συμμετείχαν στις σχετικές συνομιλίες.
Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες κυβερνήσεις εξετάζουν ακόμη και την επίκληση ρητρών ανωτέρας βίας σε υφιστάμενες συμβάσεις, ενώ παράλληλα επανεξετάζουν τις τρέχουσες και μελλοντικές επενδυτικές τους δεσμεύσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, η διαδικασία αυτή αποτελεί προληπτικό μέτρο που συνδέεται με τη μείωση των εσόδων από την ενέργεια, τις δυσκολίες στη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και την επιβράδυνση βασικών κλάδων όπως ο τουρισμός και οι αερομεταφορές. Παράλληλα, οι χώρες της περιοχής αντιμετωπίζουν σημαντική αύξηση στις αμυντικές δαπάνες.
Ανησυχία στην Ουάσιγκτον
Σύμβουλος κυβέρνησης κράτους του Κόλπου δήλωσε ότι το ενδεχόμενο αναθεώρησης επενδύσεων από τα πλούσια αυτά κράτη έχει ήδη τραβήξει την προσοχή του Λευκού Οίκου.
Οι χώρες του Κόλπου διαχειρίζονται ορισμένα από τα μεγαλύτερα κρατικά επενδυτικά ταμεία παγκοσμίως, ενώ μόνο πέρυσι η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ δεσμεύτηκαν να επενδύσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την επίσκεψη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή.
Παράλληλα, αποτελούν σημαντικούς χρηματοδότες διεθνών αθλητικών διοργανώσεων, ενώ επενδύουν μεγάλα ποσά και στο εσωτερικό τους με στόχο τη διαφοροποίηση των οικονομιών τους πέρα από τον ενεργειακό τομέα.
Οποιαδήποτε σημαντική μεταβολή στις επενδύσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλες δυτικές οικονομίες θα μπορούσε να αυξήσει την πολιτική πίεση προς την Ουάσιγκτον να αναζητήσει διπλωματική διέξοδο από τη σύγκρουση.
Διαταραχές στην ενέργεια και τη ναυσιπλοΐα
Η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις ενεργειακές αγορές και στη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.
Η ένταση έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας από την οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τουλάχιστον δέκα δεξαμενόπλοια έχουν πληγεί στην περιοχή.
Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο, κήρυξε αυτή την εβδομάδα κατάσταση ανωτέρας βίας μετά την αναστολή παραγωγής σε βασική μονάδα LNG λόγω επίθεσης με drone. Παράλληλα, ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας έχει επίσης υποστεί πλήγμα.
Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και πρεσβειών στην περιοχή, ενώ έχουν πληγεί και αεροδρόμια, ξενοδοχεία και κατοικημένες περιοχές, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στις αερομεταφορές και τον τουρισμό.
Δημόσια δυσαρέσκεια στον Κόλπο
Οι χώρες του Κόλπου είχαν προηγουμένως πιέσει την Ουάσιγκτον να αναβάλει στρατιωτική επίθεση και να επιδιώξει διπλωματική λύση με την Τεχεράνη. Ωστόσο, μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, βρέθηκαν να υφίστανται μεγάλο μέρος των ιρανικών αντιποίνων.
Ο επιχειρηματίας από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα Khalaf Al-Habtoor εξέφρασε δημόσια την απογοήτευση της περιοχής, απευθυνόμενος στον Τραμπ μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X.
Όπως ανέφερε, τα κράτη του Κόλπου έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης στην περιοχή και πλέον δικαιούνται να αναρωτηθούν αν τα κεφάλαια αυτά χρηματοδοτούν ειρηνευτικές πρωτοβουλίες ή έναν πόλεμο που θέτει σε κίνδυνο την ίδια την περιοχή.
Παράλληλα επισήμανε ότι οι χώρες του Κόλπου αναμενόταν να αποτελέσουν βασικούς χρηματοδότες του σχεδίου ανοικοδόμησης της Γάζας που είχε προτείνει ο Τραμπ, καθώς και του ευρύτερου σχεδίου ειρηνευτικής πρωτοβουλίας με τίτλο «Board of Peace».
