Μία εβδομάδα πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν: Ράλι στο πετρέλαιο και αναταράξεις σε αγορές και ναυτιλία
- Ο πόλεμος Ισραήλ–Ιράν προκαλεί ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
- Η ναυτιλία επηρεάζεται έντονα, με τη Maersk να αναστέλλει δρομολόγια μεταξύ Ασίας και Ευρώπης λόγω κινδύνων ασφαλείας.
- Πάνω από 1.300 νεκροί στο Ιράν και περισσότερες από 23.000 ακυρωμένες πτήσεις στη Μέση Ανατολή από την έναρξη της σύγκρουσης.
Επτά ημέρες συμπληρώνει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή με Ισραήλ και Ιράν να ανταλλάσσουν νέα πυραυλικά πλήγματα, ενώ οι επιπτώσεις της σύγκρουσης επεκτείνονται πέρα από την περιοχή και επηρεάζουν τις παγκόσμιες αγορές.
Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται προς τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από το 2022, ενώ η ναυτιλιακή δραστηριότητα μέσω των στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν διακοπεί.
Το Κατάρ προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή παγκόσμια οικονομική κρίση. Όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας της χώρας στους Financial Times, σε περίπτωση κλιμάκωσης όλοι οι μεγάλοι εξαγωγείς ενέργειας στον Περσικό Κόλπο ενδέχεται να αναγκαστούν να διακόψουν την παραγωγή μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Αναταράξεις και στη ναυτιλία
Η ένταση έχει ήδη επηρεάσει τη διεθνή ναυτιλία. Η δανέζικη ναυτιλιακή εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων A.P. Moller-Maersk ανακοίνωσε την αναστολή δύο δρομολογίων που συνδέουν την Άπω Ανατολή με την Ευρώπη, επικαλούμενη αυξημένους κινδύνους ασφαλείας.
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς αγορές ομολόγων καταγράφουν έντονες πιέσεις, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να επιβραδύνουν τον ρυθμό μείωσης των επιτοκίων. Το δολάριο σημειώνει τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από το 2024.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, το Ιράν εξαπέλυσε νέο κύμα πυραύλων και drones προς χώρες του Κόλπου, ενώ το Ισραήλ -με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών- συνέχισε τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς στο ιρανικό έδαφος.
Σειρήνες πυραυλικής προειδοποίησης ενεργοποιήθηκαν στο Ντουμπάι για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, ενώ η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ανακοίνωσαν επίσης επιθέσεις.
Πιέσεις στις αγορές και άνοδος στις τιμές ενέργειας
Οι αναδυόμενες αγορές δέχονται ισχυρές πιέσεις, καθώς οι επενδυτές απομακρύνονται από πιο ριψοκίνδυνα assets. Η Τουρκία δαπάνησε περίπου 12 δισ. δολάρια -περίπου το 15% των συναλλαγματικών της αποθεμάτων- για να στηρίξει τη λίρα μέσα στην εβδομάδα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι επίκειται παρέμβαση για τη μείωση των πιέσεων στις τιμές του πετρελαίου, καθώς η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2024. Η αύξηση του κόστους καυσίμων θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικά προβλήματα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέτρεψε στην Ινδία να αυξήσει προσωρινά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι σκοπεύει να «καταστρέψει πλήρως» τις στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν και ανέφερε ότι θέλει να «καθαρίσει» την ηγεσία της χώρας, υποστηρίζοντας ότι έχει ήδη στο μυαλό του πιθανούς διαδόχους.
Βαρύ ανθρώπινο κόστος και διεθνείς επιπτώσεις
Μέχρι στιγμής, ο πόλεμος έχει προκαλέσει πάνω από 1.332 θανάτους στο Ιράν, ενώ δεκάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε επιθέσεις αντιποίνων σε άλλες χώρες της περιοχής. Έξι Αμερικανοί στρατιώτες έχουν επίσης χάσει τη ζωή τους, όλοι κατά τις πρώτες δύο ημέρες της σύγκρουσης.
Η αεροπορική κίνηση εξακολουθεί να επηρεάζεται σοβαρά, με περισσότερες από 23.000 πτήσεις προς κόμβους της Μέσης Ανατολής να έχουν ακυρωθεί από την έναρξη των εχθροπραξιών. Χιλιάδες επιβάτες παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή του Κόλπου.
Συνολικά, περίπου δώδεκα χώρες έχουν εμπλακεί άμεσα ή έμμεσα στη σύγκρουση, ενώ το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι ενισχύει τα συστήματα αντιβαλλιστικής άμυνας της συμμαχίας.
Την ίδια ώρα, το Ιράν προετοιμάζεται για την επιλογή νέου ανώτατου ηγέτη μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα του πολέμου. Μεταξύ των πιθανών διαδόχων βρίσκεται και ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, τον χαρακτήρισε «αδύναμη επιλογή» και δήλωσε ότι θέλει να έχει προσωπικό ρόλο στην επιλογή της νέας ηγεσίας της χώρας.
