Ντομπρόβσκις – ΕΕ: Στο τραπέζι χαμηλότεροι φόροι στο ρεύμα – Δεν ενεργοποιείται η ρήτρα διαφυγής
Προτάσεις για τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στην ηλεκτρική ενέργεια αναμένεται να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, η νέα «εργαλειοθήκη» που ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατόπιν εντολής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 19ης Μαΐου. Την κατεύθυνση αυτή επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, μετά την ολοκλήρωση της τηλεδιάσκεψης του Eurogroup.
Ο Ντομπρόβσκις έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα μέτρα που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, σημειώνοντας ότι στόχος είναι «η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα». Παράλληλα, προανήγγειλε παρεμβάσεις για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των ηλεκτρικών δικτύων —ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες— καθώς και δυνατότητες μείωσης σχετικών επιβαρύνσεων, αλλά και αλλαγές στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS).
Επιπλέον, όπως ανέφερε, στη σημερινή συζήτηση τέθηκαν και άλλες επιλογές από ορισμένους υπουργούς, όπως φορολογικές παρεμβάσεις στα καύσιμα, κατά το πρότυπο μέτρων που είχαν αξιοποιηθεί και στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση του 2022.
Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η Κομισιόν είναι έτοιμη να συνεργαστεί στενά με τα κράτη-μέλη για τον σχεδιασμό εθνικών μέτρων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι κάθε παρέμβαση θα πρέπει να είναι «στοχευμένη και προσωρινή», να μην ενισχύει τη συνολική ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο και να παραμένει συμβατή με τον στόχο της απανθρακοποίησης.
Όπως σημείωσε, τα κράτη-μέλη διατηρούν τη δυνατότητα λήψης διαφορετικών εθνικών μέτρων, ωστόσο «ο δημοσιονομικός χώρος ελιγμών είναι πιο περιορισμένος από ό,τι στο παρελθόν». Παρά ταύτα, το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο διαθέτει ενσωματωμένες ευελιξίες που μπορούν να βοηθήσουν στην απορρόφηση μέρους των επιπτώσεων.
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις τόνισε ακόμη ότι προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να είναι η υιοθέτηση ενός συνεκτικού πακέτου πολιτικών που θα αντιμετωπίζει τις ανατιμήσεις στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, διατηρώντας ταυτόχρονα την πορεία μείωσης της εξάρτησης από αυτά.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας, ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, καθώς κάτι τέτοιο θα απαιτούσε «σοβαρή οικονομική ύφεση» στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή στην ευρωζώνη. Όπως σημείωσε, με βάση την τρέχουσα ανάλυση της Επιτροπής, «δεν βρισκόμαστε εκεί», με το επικρατέστερο σενάριο να παραπέμπει σε επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και όχι σε βαθιά ύφεση.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις της κρίσης που πυροδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε για τον κίνδυνο ενός «στασιμοπληθωριστικού σοκ» για την ευρωπαϊκή οικονομία, δηλαδή ενός συνδυασμού χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι οι εκτιμήσεις της Επιτροπής αποτελούν «ανάλυση σεναρίων» και όχι επίσημη πρόβλεψη. Σε περίπτωση που οι διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό αποδειχθούν βραχύβιες, η ανάπτυξη της ΕΕ το 2026 θα μπορούσε να είναι κατά 0,4% χαμηλότερη από τις φθινοπωρινές προβλέψεις, ενώ ο πληθωρισμός ενδέχεται να αυξηθεί κατά 1%.
Αντίθετα, εάν οι διαταραχές είναι πιο έντονες και διαρκέσουν περισσότερο, οι επιπτώσεις στην οικονομία θα είναι μεγαλύτερες, με την ανάπτυξη να υποχωρεί έως και κατά 0,6% τόσο το 2026 όσο και το 2027.
