Πόσα βγάζουν οι CEOs των εισηγμένων στο ΧΑ: Στα ύψη οι αμοιβές, μεγάλες οι αντιθέσεις
Νέα έρευνα της Grant Thornton καταγράφει ισχυρές αυξήσεις στην κορυφή, αλλά και εντυπωσιακές ανισορροπίες στην κατανομή των κερδών.
Σε τροχιά ανόδου κινήθηκαν οι αμοιβές των μελών Διοικητικών Συμβουλίων των εισηγμένων εταιριών στο Χρηματιστήριο Αθηνών το 2024, σύμφωνα με τη νέα ετήσια έρευνα της Grant Thornton.
Οι συνολικές αποδοχές αυξήθηκαν κατά 13,31% σε σχέση με το 2023, φθάνοντας τα 197,9 εκατ. ευρώ, από 174,7 εκατ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα. Από τις 111 εταιρίες του κοινού δείγματος, οι 66 — δηλαδή περίπου έξι στις δέκα — προχώρησαν σε αυξήσεις αποδοχών. Ωστόσο, πίσω από τον μέσο όρο κρύβονται ισχυρές αποκλίσεις ανάλογα με το μέγεθος, τον κλάδο και την κερδοφορία κάθε εταιρίας.
Μεγάλες διαφοροποιήσεις ανά μέγεθος
Η εικόνα διαφοροποιείται δραστικά ανάλογα με την κεφαλαιοποίηση. Οι πολύ μεγάλες εταιρίες εμφανίζουν μέσο όρο αποδοχών περίπου 4,97 εκατ. ευρώ (+18% σε σχέση με το 2023), οι μεγάλες 2,07 εκατ. ευρώ (+17%), οι τράπεζες 3,86 εκατ. ευρώ (+2%), και οι μικρές περίπου 354 χιλ. ευρώ (+13%).
Αντίθετα, στις μεσαίες επιχειρήσεις ο μέσος όρος υποχώρησε στις 976 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση 17%, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως σε αλλαγές στη σύνθεση του δείγματος — λιγότερα στελέχη περιλαμβάνονται στις εκθέσεις αποδοχών, ενώ ορισμένες εταιρίες μετακινήθηκαν μεταξύ κατηγοριών.
Σε απόλυτα μεγέθη, η μείωση στις μεσαίες ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακή: -23%, με τις αμοιβές να πέφτουν από 33,7 εκατ. σε 26,1 εκατ. ευρώ.
Εκρηκτικές κλαδικές αποκλίσεις
Η κλαδική ανάλυση αποκαλύπτει ακόμα μεγαλύτερες ανισορροπίες. Οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας κατέγραψαν αύξηση 164%, η Τεχνολογία 43% και τα Ταξίδια & Αναψυχή 37%. Η Grant Thornton επισημαίνει ωστόσο ότι αυτές οι αυξήσεις προέρχονται κυρίως από σημαντικές αυξήσεις σε μεμονωμένους ηγετικούς ομίλους, ενώ οι υπόλοιπες εταιρίες των κλάδων παρέμειναν σε παρόμοια επίπεδα.
Στον αντίποδα, τα Βιομηχανικά Προϊόντα & Υπηρεσίες σημείωσαν πτώση 38%, τα Καταναλωτικά Προϊόντα -24%, ενώ ακόμα και ο κλάδος Ενέργειας — παρά τον υψηλότερο μέσο όρο αμοιβών (3,9 εκατ. ευρώ ανά εταιρία) — εμφάνισε μικρή μείωση 4%.
Τα Εκτελεστικά Μέλη
Περίπου το 81% των συνολικών αμοιβών κατευθύνεται σε εκτελεστικά στελέχη, με την αναλογία να φθάνει το 85% στις πολύ μεγάλες και τις μεσαίες επιχειρήσεις, και 86% στις μικρές. Μόνο στον τραπεζικό τομέα, όπου οι δομές εταιρικής διακυβέρνησης είναι πιο ώριμες, η αναλογία πέφτει στο 62:38.
Οι αμοιβές των εκτελεστικών μελών αυξήθηκαν κατά 16% το 2024, έναντι 8% για τα μη εκτελεστικά. Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο ακραία σε επίπεδο κατηγοριών: στις μεγάλες εταιρίες η αύξηση εκτελεστικών ήταν 45%, ενώ τα μη εκτελεστικά μέλη είδαν μείωση -5%. Στις μεσαίες, τα εκτελεστικά μέλη υπέστησαν μείωση 22%.
Οι Αμοιβές των CEO
Η μέση αμοιβή των Διευθυνόντων Συμβούλων διαμορφώθηκε στις 659 χιλ. ευρώ, αυξημένη κατά 23% σε σχέση με το 2023 — συνεχίζοντας μια τριετή ανοδική πορεία (από 444 χιλ. ευρώ το 2022 στα 538 χιλ. ευρώ το 2023). Ταυτόχρονα, μειώνεται το ποσοστό σταθερών αποδοχών στο 50%, από 58% ένα χρόνο πριν και 65% το 2022, γεγονός που υποδηλώνει αυξανόμενη σύνδεση με την εταιρική επίδοση.
Στις πολύ μεγάλες εταιρίες, η μέση αμοιβή CEO ξεπερνά τα 1,62 εκατ. ευρώ, στα τραπεζικά ιδρύματα τα 1,58 εκατ. ευρώ, ενώ στις μικρές είναι μόλις 106 χιλ. ευρώ. Η μέγιστη αμοιβή CEO στις πολύ μεγάλες εταιρίες έφτασε τα 9,45 εκατ. ευρώ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις (κυρίως μεσαίες και μικρές) η αμοιβή ήταν μηδενική. Η υψηλότερη διάμεσος αμοιβών CEO εντοπίζεται στον κλάδο Τηλεπικοινωνιών.
Αξιοσημείωτες είναι και οι κλαδικές μεταβολές: ο κλάδος Εμπορίου κατέγραψε αύξηση 668% στη μέση αμοιβή CEO, ενώ οι Κατασκευές σημείωσαν πτώση 74% και τα Ταξίδια -66%, δείχνοντας ότι η αύξηση δεν ήταν ομοιόμορφη.
Πρόεδρος-CEO: Οι αμοιβές πολλαπλασιάζονται
Η σύζευξη ρόλων πολλαπλασιάζει τις αποδοχές. Στις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, ένας Πρόεδρος Δ.Σ. που ασκεί και καθήκοντα CEO λαμβάνει κατά μέσο όρο 3,7 εκατ. ευρώ, έναντι 476 χιλ. ευρώ για έναν μη εκτελεστικό Πρόεδρο. Στον κλάδο Ενέργειας, η μέση αμοιβή Προέδρου-CEO αγγίζει τα 7,9 εκατ. ευρώ — η υψηλότερη που καταγράφηκε.
Στα τραπεζικά ιδρύματα, η μέση αμοιβή Προέδρου Δ.Σ. (μη CEO) ανέρχεται σε 383 χιλ. ευρώ, ενώ συνολικά στο δείγμα καταγράφονται 93 Πρόεδροι Δ.Σ. χωρίς εκτελεστικό ρόλο και 29 με ιδιότητα CEO.
Σταθερές vs μεταβλητές: Η εικόνα ποικίλλει
Αν και η μετατόπιση προς μεταβλητές αμοιβές παρουσιάζεται ως τάση, στην πράξη αφορά κυρίως τις μεγαλύτερες εταιρίες. Στο σύνολο, το 62% των αμοιβών παραμένει σταθερό. Η αναλογία σταθερών-μεταβλητών κυμαίνεται από 89:11 στις μικρές, στο 76:24 στις μεσαίες, 57:43 στις μεγάλες, και 53:47 στις πολύ μεγάλες.
Σε κλαδικό επίπεδο, οι μεταβλητές αμοιβές υπερβαίνουν το 50% μόνο στην Ενέργεια (61%), τα Τρόφιμα, Ποτά & Καπνοβιομηχανίες (55%) και τις Κατασκευές (51%). Αντίθετα, σε κλάδους όπως Ασφάλειες, Μέσα Ενημέρωσης, Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες και Εμπόριο, οι σταθερές αμοιβές αντιπροσωπεύουν πάνω από 90%.
Κερδοφορία και αμοιβές
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός είναι ο δείκτης αμοιβών προς καθαρά κέρδη (EAT): στις κερδοφόρες πολύ μεγάλες εταιρίες ήταν μόλις 13,75%, αλλά στις μικρές κερδοφόρες εκτοξεύεται στο 48,74%. Στις ζημιογόνες μικρές επιχειρήσεις, ο δείκτης αμοιβών/EAT αγγίζει το 314% — δηλαδή οι αμοιβές είναι πολλαπλάσιες των ζημιών.
Τα ανεξάρτητα μέλη
Μια πτυχή που συχνά παραβλέπεται αφορά τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη. Κατά μέσο όρο, ένα ανεξάρτητο μέλος λαμβάνει περίπου 52.725 ευρώ ετησίως. Η αμοιβή κυμαίνεται από 120.618 ευρώ στις τράπεζες και 78.174 ευρώ στις πολύ μεγάλες, μέχρι μόλις 7.503 ευρώ στις μικρές εταιρίες. Δεδομένου του αυξημένου φόρτου εργασίας που επιβάλλει ο Ν.4706/2020 για τα ανεξάρτητα μέλη, τίθεται ερώτημα κατά πόσον αυτά τα επίπεδα αμοιβών επαρκούν για την προσέλκυση ικανών στελεχών.
Λοιπές παροχές: Το «αόρατο» πακέτο
Πέραν των βασικών αποδοχών, το 84% των εταιριών (93 από 111) παρέχει επιπρόσθετες παροχές — εταιρικά αυτοκίνητα, τηλέφωνα, ταξιδιωτικές παροχές, ασφαλιστικές καλύψεις, stock options. Στις πολύ μεγάλες εταιρίες, αυτές ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 73.878 ευρώ ανά στέλεχος, ενώ στις τράπεζες οι συνταξιοδοτικές δαπάνες φτάνουν τα 56.635 ευρώ ανά στέλεχος. Αυτές οι παροχές δεν περιλαμβάνονται πάντα στα βασικά μεγέθη, αλλά αυξάνουν σημαντικά το πραγματικό πακέτο αποδοχών.
