Δορυφόρος της SpaceX «διαλύθηκε» σε τροχιά – Τι σημαίνουν τα νέα περιστατικά Starlink για το μέλλον του διαστήματος

• Δύο «ανωμαλίες» σε δορυφόρους Starlink μέσα σε λίγους μήνες εγείρουν ανησυχίες για εκρήξεις σε τροχιά και αυξανόμενα διαστημικά συντρίμμια.
• Οι δορυφόροι που αποσύρονται καίγονται στην ατμόσφαιρα, αλλά ενδέχεται να προκαλούν περιβαλλοντικές επιπτώσεις και επιβάρυνση στο όζον.
• Η ταχεία επέκταση της SpaceX αυξάνει τον κίνδυνο συγκρούσεων και ανεπαρκούς συντονισμού στο διάστημα.

Τον Δεκέμβριο, η SpaceX αποκάλυψε ότι έχασε τον έλεγχο ενός από τους δορυφόρους Starlink μετά από μια «ανωμαλία».

Η εταιρεία του Elon Musk ανέφερε ότι ο δορυφόρος της, που εκπέμπει ευρυζωνικό σήμα, άδειασε τη δεξαμενή προώθησής του και η τροχιά του άρχισε να φθίνει ραγδαία, απελευθερώνοντας «έναν μικρό αριθμό ανιχνεύσιμων αντικειμένων χαμηλής σχετικής ταχύτητας» — μια φαινομενικά περίπλοκη περιγραφή για έκρηξη δορυφόρου.

Νέο περιστατικό και αυξανόμενες ανησυχίες

Τώρα, τρεις μήνες αργότερα, η SpaceX παραδέχθηκε ότι ένας ακόμη δορυφόρος «υπέστη ανωμαλία» σε υψόμετρο περίπου 350 μιλίων την Κυριακή.

Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης διαστήματος LeoLabs, ο συγκεκριμένος δορυφόρος, με την ονομασία Starlink 34343, φαίνεται να διασπάστηκε σε δεκάδες αντικείμενα, τα οποία εντοπίστηκαν στην περιοχή μετά το συμβάν.

«Έχουμε χαρακτηρίσει αυτό το περιστατικό ως πιθανό αποτέλεσμα εσωτερικής ενεργειακής πηγής και όχι σύγκρουσης με διαστημικά συντρίμμια ή άλλο αντικείμενο», ανέφερε η LeoLabs, σε μια ακόμη ευφημιστική περιγραφή μιας έκρηξης σε τροχιά. «Λόγω του χαμηλού υψομέτρου, τα θραύσματα είναι πιθανό να επανεισέλθουν στην ατμόσφαιρα μέσα σε λίγες εβδομάδες».

Η SpaceX υποστηρίζει ότι το περιστατικό δεν αποτελεί «κανέναν κίνδυνο για τον International Space Station, το πλήρωμά του ή την επικείμενη αποστολή Artemis 2», αναφερόμενη στην πρώτη επανδρωμένη αποστολή της NASA στη Σελήνη που αναμένεται να εκτοξευθεί σύντομα. «Οι ομάδες της SpaceX και του Starlink εργάζονται ενεργά για να εντοπίσουν την αιτία και να εφαρμόσουν διορθωτικά μέτρα».

Τα δύο αυτά περιστατικά αναδεικνύουν πόσο αμφιλεγόμενο παραμένει το ζήτημα των διαστημικών σκουπιδιών. Τμήματα πυραύλων και παροπλισμένων δορυφόρων γεμίζουν ήδη την τροχιά της Γης — τον ίδιο χώρο που η SpaceX σχεδιάζει να κατακλύσει με χιλιάδες ακόμη δορυφόρους, αλλά και ενδεχομένως με έως και ένα εκατομμύριο τροχιακά data centers.

Ακόμη και αν οι παροπλισμένοι δορυφόροι καίγονται κατά την επανείσοδό τους στην ατμόσφαιρα, όπως έχει σχεδιαστεί, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συνεχής απελευθέρωση χημικών που καταστρέφουν το όζον μπορεί να έχει καταστροφικές περιβαλλοντικές συνέπειες.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ένας έως δύο δορυφόροι Starlink πέφτουν στη Γη κάθε μέρα, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί όσο επεκτείνεται το δίκτυο.

Με απλά λόγια, ένα τεράστιο νέφος συντριμμιών που δημιουργείται από την ίδια τη δραστηριότητα της εταιρείας αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μελλοντικών συγκρούσεων.

Μετά το πρώτο περιστατικό τον Δεκέμβριο, η SpaceX φάνηκε να αναγνωρίζει το πρόβλημα.

«Ως ο μεγαλύτερος διαχειριστής δορυφορικού αστερισμού στον κόσμο, είμαστε βαθιά αφοσιωμένοι στην ασφάλεια του διαστήματος», είχε αναφέρει τότε. «Λαμβάνουμε αυτά τα περιστατικά σοβαρά και εργαζόμαστε για τον εντοπισμό της αιτίας και την αποτροπή παρόμοιων συμβάντων».

Πέρα από τα προβλήματα με τους δικούς της δορυφόρους, η ύπαρξη και άλλων δορυφορικών συστημάτων περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ένας δορυφόρος Starlink και ένας κινεζικός δορυφόρος παραλίγο να συγκρουστούν μόλις μία εβδομάδα πριν από το περιστατικό του Δεκεμβρίου.

Η παραλίγο σύγκρουση αποδόθηκε σε έλλειψη συντονισμού και επικοινωνίας.

«Από όσο γνωρίζουμε, δεν υπήρξε καμία συνεννόηση ή αποφυγή σύγκρουσης με άλλους δορυφόρους», ανέφερε τότε ο αντιπρόεδρος μηχανικής του Starlink, Michael Nicolls, περιγράφοντας μια επικίνδυνη προσέγγιση σε απόσταση μόλις 656 ποδιών σε υψόμετρο 350 μιλίων.