Offshore πλούτος έως 3,55 τρισ. δολάρια – Η «αόρατη» περιουσία που διαφεύγει των φόρων
Δέκα χρόνια μετά τα Panama Papers, τα στοιχεία δείχνουν ότι η μάχη κατά της offshore φοροαποφυγής απέχει πολύ από το να κερδηθεί.
- Έως 3,55 τρισ. δολάρια παραμένουν κρυμμένα από τις φορολογικές αρχές μέσω offshore δομών.
- Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πλούτου συγκεντρώνεται στο πλουσιότερο 0,1% του παγκόσμιου πληθυσμού.
- Παρά τη βελτίωση της διαφάνειας μετά το 2016, η φοροαποφυγή παραμένει εκτεταμένη.
- Η Oxfam ζητά φόρο πλούτου και αυστηρότερα μέτρα κατά των φορολογικών παραδείσων.
Ένα τεράστιο απόθεμα πλούτου εξακολουθεί να παραμένει εκτός του πεδίου των φορολογικών αρχών, παρά τις διεθνείς προσπάθειες διαφάνειας. Σύμφωνα με την Oxfam, έως και 3,55 τρισ. δολάρια βρίσκονται κρυμμένα σε υπεράκτιες δομές, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 3% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Η εκτίμηση βασίζεται σε έρευνες του Γάλλου οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν και του EU Tax Observatory, σύμφωνα με τις οποίες ο συνολικός πλούτος που διακρατείται σε offshore λογαριασμούς ανήλθε στα 13,25 τρισ. δολάρια το 2023.
Αν και η εφαρμογή του συστήματος αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών από το 2016 συνέβαλε στη μείωση της απόκρυψης, ένα σημαντικό μέρος αυτών των κεφαλαίων εξακολουθεί να διαφεύγει της φορολόγησης.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 80% του «αόρατου» αυτού πλούτου –δηλαδή πάνω από 2,84 τρισ. δολάρια– συγκεντρώνεται στα χέρια του πλουσιότερου 0,1% των νοικοκυριών. Πρόκειται για περιουσιακά στοιχεία που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ισοδυναμούν με τον συνολικό πλούτο του φτωχότερου μισού του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η δημοσιοποίηση της έρευνας συμπίπτει με τη συμπλήρωση δέκα ετών από τα Panama Papers, τα οποία αποκάλυψαν τη λειτουργία των φορολογικών παραδείσων και ανέδειξαν τη δομική διάσταση της φοροαποφυγής.
Ο επικεφαλής φορολογικής πολιτικής της Oxfam, Κρίστιαν Χάλουμ, τονίζει ότι το ζήτημα υπερβαίνει τη «δημιουργική λογιστική», αγγίζοντας ζητήματα ισχύος και ανισότητας. Όπως σημειώνει, όταν οι πιο εύποροι μεταφέρουν τεράστια κεφάλαια εκτός φορολογίας, αποδυναμώνεται η έννοια της ισονομίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η οργάνωση επαναφέρει την πρόταση για επιβολή φόρου πλούτου και ενίσχυση των διεθνών μηχανισμών κατά της φοροαποφυγής, καλώντας τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τα «παραθυράκια» που επιτρέπουν τη διαρροή εσόδων.
