Στενό του Ορμούζ: Σχέδιο 40 χωρών για επαναλειτουργία – Στο επίκεντρο η ενεργειακή ασφάλεια
Περίπου 40 χώρες εξετάζουν συντονισμένη δράση με στόχο την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να τερματιστεί η de facto «ομηρία» της παγκόσμιας οικονομίας από το Ιράν, όπως δήλωσε η βρετανική πλευρά. Οι εξελίξεις έρχονται στον απόηχο των δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι η διασφάλιση της ασφάλειας της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού αποτελεί ευθύνη των χωρών που εξαρτώνται από αυτή.
Η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ, έκανε λόγο για «απερίσκεπτη» στάση της Τεχεράνης, σημειώνοντας ότι το μπλοκάρισμα της διέλευσης πλήττει ευθέως τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Μιλώντας κατά την έναρξη τηλεδιάσκεψης με τη συμμετοχή χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία, ο Καναδάς, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία, τόνισε ότι «η διεθνής ναυτιλιακή οδός έχει μετατραπεί σε μοχλό πίεσης με παγκόσμιες συνέπειες».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συμμετέχουν στις συνομιλίες, σύμφωνα με αξιωματούχο, παρά το γεγονός ότι η πρωτοβουλία έρχεται μετά τις δηλώσεις Τραμπ πως το Στενό θα μπορούσε να ανοίξει «αν το θελήσουν» οι χώρες που εξαρτώνται από αυτό. Ο ίδιος κάλεσε τους συμμάχους να αναλάβουν δράση, υπογραμμίζοντας ότι «πρέπει να το προστατεύσουν και να το διασφαλίσουν».
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν το Ιράν προχώρησε σε αντίποινα για τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, γεγονός που καθιστά την επαναλειτουργία του κορυφαία προτεραιότητα για κυβερνήσεις διεθνώς, καθώς οι τιμές ενέργειας καταγράφουν έντονη άνοδο.
Αρχικά, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εμφανίστηκαν επιφυλακτικές απέναντι στην πρόταση Τραμπ για αποστολή πλοίων στην περιοχή, φοβούμενες περαιτέρω εμπλοκή στη σύγκρουση. Ωστόσο, η κλιμάκωση του ενεργειακού κόστους και οι επιπτώσεις στην οικονομία φαίνεται να επιταχύνουν τις διεργασίες για τη συγκρότηση ενός ευρύτερου συνασπισμού.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία να ηγούνται των προσπαθειών. Οι τρέχουσες συζητήσεις επικεντρώνονται κυρίως στον εντοπισμό των χωρών που είναι διατεθειμένες να συμμετάσχουν ενεργά.
Ο εκπρόσωπος των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων, Γκιγιόμ Βερνέ, σημείωσε ότι πρόκειται για μια πολυεπίπεδη διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει, ίσως και πέρα από το τέλος των εχθροπραξιών. Κεντρικό ζητούμενο αποτελεί η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ναυτιλιακών εταιρειών, ώστε να επιστρέψουν στα δρομολόγια της περιοχής και να αποκλιμακωθεί το κόστος ασφάλισης.
Παράλληλα, εξετάζεται το εύρος της στρατιωτικής συνδρομής που θα μπορούσε να παρασχεθεί, με έμφαση στη συγκρότηση επαρκούς ναυτικής παρουσίας, στον αεροναυτικό συντονισμό και στη διαμοίραση πληροφοριών. Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να φιλοξενήσει σχετική στρατιωτική συνάντηση την επόμενη εβδομάδα.
Ωστόσο, η προοπτική στρατιωτικής λύσης αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, χαρακτήρισε «μη ρεαλιστική» μια ενδεχόμενη στρατιωτική κατάληψη του Στενού, προειδοποιώντας ότι θα εξέθετε τα πλοία σε σοβαρούς κινδύνους, μεταξύ άλλων από τους Φρουρούς της Επανάστασης και βαλλιστικά πλήγματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται σαφές ότι, παρά τις αυξανόμενες πιέσεις, η όποια λύση θα απαιτήσει τελικά και κάποιο επίπεδο συνεννόησης με το Ιράν — ένα σενάριο που, προς το παρόν, παραμένει αβέβαιο.
