ΕΕ: Προειδοποίηση Ντομπρόβσκις για «στασιμοπληθωριστικό σοκ» παρά την εκεχειρία στο Ιράν
Με ισχυρό «στασιμοπληθωριστικό σοκ» χαμηλής ανάπτυξης και αυξανόμενου πληθωρισμού αναμένεται να πληγεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για κατάπαυση του πυρός, προειδοποίησε ο κορυφαίος οικονομικός αξιωματούχος του μπλοκ.
Ειδικότερα, ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Valdis Dombrovskis, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να μειώσει την πρόβλεψη ανάπτυξης για το τρέχον έτος, καθώς οι επιπτώσεις από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραμένουν ιδιαίτερα αβέβαιες.
«Η εκεχειρία στο Ιράν είναι σίγουρα ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς την αποκλιμάκωση και αναμένεται να εισφέρει ανακούφιση όσον αφορά την ενεργειακή κρίση», δήλωσε ο Dombrovskis για την κατάπαυση του πυρός σε συνέντευξή του στους FT.
Ωστόσο προειδοποίησε ότι «όσον αφορά τον οικονομικό αντίκτυπο του πολέμου στο Ιράν, φυσικά, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα» και ότι «είναι σαφές πως αντιμετωπίζουμε ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ».
Η Επιτροπή θα επικαιροποιήσει την επίσημη πρόβλεψή της για το ΑΕΠ τον Μάιο. Πριν ξεκινήσει η σύγκρουση, προέβλεπε ότι η ανάπτυξη της ΕΕ θα παραμείνει στο 1,4% φέτος και στο 1,5% το 2027, με τον πληθωρισμό ελαφρώς πάνω από το 2% φέτος και τον επόμενο χρόνο.
Ωστόσο, πρόσφατα οικονομικά σενάρια της Επιτροπής εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί έως και κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες φέτος, εάν οι τιμές ενέργειας επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα μέχρι το τέλος του 2026. Θα μπορούσε να μειωθεί κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες τόσο φέτος όσο και τον επόμενο χρόνο, εάν οι τιμές της ενέργειας αργήσουν περισσότερο να επανέλθουν.
Ο πληθωρισμός αναμένεται επίσης να αυξηθεί έως και κατά μία ποσοστιαία μονάδα φέτος στο πρώτο σενάριο της Επιτροπής και έως και κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες τόσο φέτος όσο και το 2027 στο δεύτερο σενάριο.
Οι επενδυτές έχουν προειδοποιήσει ότι μια διαρκής μείωση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα εξαρτηθεί από το αν η Τεχεράνη θα χαλαρώσει τον έλεγχό της στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό εξαγωγών του Στενού του Ορμούζ, πέρα από τη δί εβδομάδων κατάπαυση του πυρός.
Οι FT ανέφεραν την Τετάρτη ότι το Ιράν θα απαιτήσει από τις ναυτιλιακές εταιρείες να πληρώνουν διόδια σε κρυπτονόμισμα για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το στενό, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.
Αρκετές χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Ιταλίας, της Πολωνίας και της Ισπανίας, έχουν λάβει μέτρα όπως η μείωση των φόρων καυσίμων για να προστατεύσουν τις βιομηχανίες και τα νοικοκυριά από τις αυξημένες τιμές ενέργειας.
Ο Dombrovskis επανέλαβε ότι τα κράτη-μέλη δεν θα πρέπει να μετατρέψουν την ενεργειακή κρίση σε δημοσιονομική κρίση μέσω υπερβολικών δαπανών.
«Έχουμε πιο περιορισμένα περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών από ό,τι στο παρελθόν» και επομένως «χρειάζονται μέτρα που να είναι σαφώς προσωρινά και στοχευμένα, με περιορισμένο δημοσιονομικό αντίκτυπο», δήλωσε.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τον Ιούνιο κατά πόσο οι χώρες βρίσκονται σε τροχιά επίτευξης των στόχων μείωσης του χρέους και του ελλείμματος, καθώς και αν πρέπει να προχωρήσει περαιτέρω σε λεγόμενες «διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος» κατά χωρών που δεν έχουν μειώσει τα ελλείμματά τους στα συμφωνημένα επίπεδα.
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος φέρει οικονομικό στίγμα και θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε χρηματοοικονομικές κυρώσεις από την ΕΕ.
Η Ιταλία ήλπιζε να εξέλθει από τη διαδικασία φέτος. Ωστόσο, δύο αξιωματούχοι της ΕΕ προειδοποίησαν ότι αυτό είναι πλέον απίθανο, αφού η στατιστική υπηρεσία της χώρας ανακοίνωσε πρόσφατα ότι το έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 3,1% του ΑΕΠ πέρυσι — πάνω από το όριο της ΕΕ που είναι «κάτω από 3%».
Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η Ρώμη έχει καλέσει τις Βρυξέλλες να άρουν προσωρινά τους δημοσιονομικούς κανόνες μέσω μιας «γενικής ρήτρας διαφυγής». Η ρήτρα αυτή είχε ενεργοποιηθεί κατά την πανδημία Covid-19 ώστε να επιτραπεί στις κυβερνήσεις να αυξήσουν τις δαπάνες για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Ωστόσο, ο Dombrovskis δήλωσε ότι «η γενική ρήτρα διαφυγής υπάρχει για να αντιμετωπίζει μια σοβαρή οικονομική ύφεση στην ΕΕ ή στη ζώνη του ευρώ… προς το παρόν δεν βρισκόμαστε σε ένα τέτοιο σενάριο».
