Τραμπ: «Θα εξολοθρευτεί αμέσως όποιο ιρανικό πλοίο πλησιάσει στο Ορμούζ» – «Φωτιά» στις τιμές του πετρελαίου
- Κατέρρευσαν οι ειρηνευτικές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ μεταξύ του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, και του Ιρανού προέδρου της Βουλής, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.
- Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί με «εξολόθρευση» των ιρανικών πλοίων, ενώ η Τεχεράνη απαντά πως κανένα λιμάνι του Περσικού Κόλπου δεν θα είναι πλέον ασφαλές.
- Ισχυροί κλυδωνισμοί στην ενέργεια, με την τιμή του πετρελαίου Brent να καταγράφει άλμα 8% και να επιστρέφει πάνω από το φράγμα των 100 δολαρίων ανά βαρέλι.
Ολοένα και εντείνεται η αβεβαιότητα γύρω από την εκεχειρία δύο εβδομάδων στην οποία είχαν καταλήξει Ουάσινγκτον και Τεχεράνη. Η λήξη της διορίας που είχε θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί την πιο πρόσφατη τακτική άσκησης ασφυκτικής πίεσης στο Ιράν, με στόχο να ανοίξει η κρίσιμη υδάτινη οδός των Στενών του Ορμούζ για τις ενεργειακές ροές. Αν και δεν έχει καταστεί απόλυτα σαφές σε ποιο βαθμό ο αμερικανικός στόλος έχει ήδη κινητοποιηθεί πλήρως για την επιβολή του εμπάργκο, η απόφαση του αμερικανικού στρατού να προχωρήσει στον αποκλεισμό από το απόγευμα της Δευτέρας ενισχύει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης ανάφλεξης.
Το γεωπολιτικό ρίσκο κλιμακώθηκε ραγδαία ύστερα από το διπλωματικό «ναυάγιο» στο Πακιστάν. Οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ, υπό την ηγεσία του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και του Ιρανού προέδρου της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, έληξαν άδοξα, καθώς οι διαφορές σχετικά με το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος αποδείχθηκαν αγεφύρωτες. Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δεσμευτεί για νέο γύρο συνομιλιών.
Οι απειλές Τραμπ και το δόγμα της «εξολόθρευσης»
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κάνουν λόγο για έναν καθολικό αποκλεισμό που στρέφεται εναντίον πλοίων όλων των εθνικοτήτων τα οποία προσεγγίζουν ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές στον Αραβικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, απαγορεύεται αυστηρά η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ προς το Ιράν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσα από διαδοχικές αναρτήσεις του στο Truth Social, υιοθέτησε εξαιρετικά σκληρή γραμμή. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποκλείσουν τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα ιρανικά λιμάνια στις 13 Απριλίου στις 17:00 (ώρα Ελλάδος)», έγραψε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας λίγο αργότερα μια αυστηρή προειδοποίηση: «Εάν οποιοδήποτε ιρανικό πλοίο πλησιάσει έστω και λίγο τον αποκλεισμό μας, θα εξολοθρευτεί αμέσως, χρησιμοποιώντας το ίδιο σύστημα εξόντωσης που χρησιμοποιούμε εναντίον των εμπόρων ναρκωτικών στη θάλασσα. Είναι γρήγορο και βίαιο». Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ξεκαθαρίσει από την Κυριακή πως οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες» να εξοντώσουν ό,τι έχει απομείνει από το Ιράν.
Η απάντηση της Τεχεράνης: «Είτε για όλους, είτε για κανέναν»
Η αντίδραση της Τεχεράνης υπήρξε άμεση και εξίσου εμπρηστική. Το Ιράν διεμήνυσε ότι εάν απειληθούν οι δικοί του ναυτιλιακοί κόμβοι, θα βάλει στο στόχαστρο όλα τα λιμάνια εντός και πέριξ του Περσικού Κόλπου. Όπως μετέδωσε το κρατικό δίκτυο IRIB News, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους πως η ασφάλεια των λιμανιών στην περιοχή είναι «είτε για όλους είτε για κανέναν».
Ο εκπρόσωπος του κεντρικού αρχηγείου του Ιράν (Khatam al-Anbiya), Εμπραχίμ Ζολφαγκαρί, επιβεβαίωσε τη σκληρή στάση της χώρας, καταδικάζοντας τον αποκλεισμό ως ξεκάθαρη «πράξη πειρατείας» και επαναλαμβάνοντας τα σχέδια της Τεχεράνης να διατηρήσει τον μόνιμο έλεγχο της στρατηγικής πλωτής οδού.
Συναγερμός στις αγορές: Άλμα στο πετρέλαιο
Η κλιμάκωση της έντασης προκάλεσε άμεσο «σοκ» στις παγκόσμιες αγορές, οι οποίες βλέπουν τον εφιάλτη μιας νέας ενεργειακής κρίσης να επιστρέφει. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το πολυτιμότερο ενεργειακό «περιστρεφόμενο» σημείο του πλανήτη, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν κατακόρυφη άνοδο της τάξεως του 8%, εν μέσω φόβων για σοβαρές ελλείψεις στην προσφορά. Το διεθνές σημείο αναφοράς, Brent, ξεπέρασε ξανά το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ σε ανάλογα επίπεδα κινήθηκε και το αμερικανικό αργό (WTI) για τα συμβόλαια Μαΐου, προσεγγίζοντας τα 101 δολάρια στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, παρά την έντονη μεταβλητότητα και την εκτόξευση των εξόδων συναλλαγών.
Παραμένει ανοιχτό το μέτωπο του Λιβάνου
Την ώρα που όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στον Περσικό Κόλπο, οι εχθροπραξίες συνεχίζονται αμείωτες και στο Λίβανο. Το Ισραήλ διατηρεί το σφυροκόπημα στα νότια της χώρας, όπου τουλάχιστον έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε πρόσφατους βομβαρδισμούς, συμπεριλαμβανομένου ενός μέλους της ομάδας διάσωσης της λιβανικής Ερυθράς Ημισελήνου.
Παρόλα αυτά, διαφαίνεται μια κινητικότητα στο διπλωματικό πεδίο, καθώς αναμένονται κρίσιμες συνομιλίες ανάμεσα σε αντιπροσωπείες της Βηρυτού και της Ουάσινγκτον στο αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Πρόκειται για μια εξέλιξη την οποία το Ισραήλ αποδέχθηκε κάτω από τη στενή διπλωματική πίεση της κυβέρνησης Τραμπ, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης του συγκεκριμένου μετώπου.
