Πώς ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν ενίσχυσε τον Πούτιν

Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν είχε σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις στη διεθνή οικονομία, με έναν από τους μεγαλύτερους ωφελημένους να είναι η Ρωσία και ο πρόεδρος Vladimir Putin. Σύμφωνα με ανάλυση του Chatham House, η ενεργειακή αναταραχή λειτούργησε ως καταλύτης που ενίσχυσε τα έσοδα της Μόσχας την ώρα που οι δυτικές κυρώσεις είχαν αρχίσει να πιέζουν σοβαρά την οικονομία της.

Η ενεργειακή κρίση και η εκτίναξη των τιμών

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και η αναταραχή στις θαλάσσιες ενεργειακές οδούς, όπως το Στενό του Ορμούζ, οδήγησαν σε απότομη άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Για τη Ρωσία, αυτό μεταφράστηκε άμεσα σε αυξημένα έσοδα από εξαγωγές ενέργειας και ενίσχυση του κρατικού προϋπολογισμού.

Η συγκυρία αυτή έγινε ακόμη πιο ευνοϊκή λόγω της προσωρινής χαλάρωσης ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, γεγονός που επέτρεψε στη Μόσχα να επωφεληθεί περισσότερο από τις υψηλές τιμές στις διεθνείς αγορές.

Πριν από την ενεργειακή αναταραχή, η ρωσική οικονομία βρισκόταν υπό έντονη πίεση. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το International Energy Agency, τα έσοδα από το πετρέλαιο είχαν υποχωρήσει σημαντικά, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022. Παράλληλα, οι εξαγωγικοί όγκοι είχαν μειωθεί αισθητά, επηρεασμένοι τόσο από τις δυτικές κυρώσεις όσο και από επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Η πίεση αυτή είχε οδηγήσει τη ρωσική οικονομία κοντά σε ύφεση, όπως σημειώνει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με χαμηλή ανάπτυξη, αυξημένο πληθωρισμό και επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.

Οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και λιμάνια επηρέασαν περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου, περιορίζοντας τη φυσική ροή προς τις διεθνείς αγορές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του εμπορικού πλεονάσματος και την αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων.

Ωστόσο, η ξαφνική άνοδος των τιμών λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή αντιστάθμισε προσωρινά αυτές τις απώλειες, δημιουργώντας μια νέα ισορροπία υπέρ της Ρωσίας.

Η οικονομική ανάσα για τη Μόσχα

Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου λειτούργησε ως σημαντική ενίσχυση για τα ρωσικά δημόσια οικονομικά. Αναλύσεις διεθνών οργανισμών και μέσων όπως Reuters και Bloomberg αναφέρουν ότι τα έσοδα από τις εξαγωγές ενέργειας αυξήθηκαν σημαντικά, με αποτέλεσμα την ενίσχυση του προϋπολογισμού και τη μερική σταθεροποίηση του ισοζυγίου πληρωμών.

Η άνοδος των τιμών του ρωσικού πετρελαίου Urals ενίσχυσε περαιτέρω αυτή την τάση, προσφέροντας στη Μόσχα πρόσθετους πόρους που μπορούν να υποστηρίξουν τόσο την οικονομία όσο και τις στρατιωτικές δαπάνες της χώρας.

Η οικονομική βελτίωση μεταφράζεται άμεσα και σε γεωπολιτική ισχύ. Η Ρωσία αποκτά αυξημένη επιρροή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση απέναντι στη Δύση. Η συγκυρία αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει και τις μελλοντικές διπλωματικές κινήσεις του Donald Trump, ιδιαίτερα ως προς την πίεση για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία.

Για τον Vladimir Putin, η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως μια προσωρινή οικονομική και πολιτική “ανακούφιση”, ενισχύοντας την ικανότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τη στρατιωτική της στρατηγική.

Παρά την πρόσκαιρη ενίσχυση, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Η συνεχιζόμενη πίεση από την Ουκρανία στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας μπορεί να περιορίσει τις εξαγωγές, μειώνοντας έτσι το πραγματικό όφελος από τις υψηλές τιμές. Επιπλέον, η μείωση άλλων παραγόντων στήριξης, όπως η πτώση των τιμών του χρυσού, περιορίζει τη συνολική οικονομική σταθερότητα της χώρας.

Η ρωσική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει έντονη ανισορροπία, με τον στρατιωτικό τομέα να ενισχύεται ενώ οι υπόλοιποι κλάδοι αντιμετωπίζουν υψηλό πληθωρισμό, περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και επιβράδυνση της ανάπτυξης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ: «Θα εξολοθρευτεί αμέσως όποιο ιρανικό πλοίο πλησιάσει στο Ορμούζ»
• ΕΕ: Προτεραιότητα η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ – Σχέδιο στήριξης για την ενεργειακή κρίση
• ΗΠΑ: Ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν και «λουκέτο» στα Στενά του Ορμούζ – Άλμα στο πετρέλαιο
• Αιχμές Φιντάν για συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ: «Δεν δεχόμαστε υποδείξεις», απαντά το ΥΠΕΞ