Burnout από την τεχνητή νοημοσύνη; Τι αποκαλύπτουν τα νέα δεδομένα για τη Gen Z
- Η Gen Z χρησιμοποιεί μαζικά την AI, αλλά γίνεται όλο και πιο επιφυλακτική απέναντί της.
- Σχεδόν οι μισοί θεωρούν ότι οι κίνδυνοι της AI στην εργασία υπερτερούν των οφελών.
- Η χρήση AI συνδέεται με άγχος παραγωγικότητας και burnout, ακόμη και για έμπειρους επαγγελματίες.
Η Gen Z έχει δεχτεί πολλές ταμπέλες — κάποιες πιο εύστοχες από άλλες — αλλά μπορούμε σίγουρα να συμφωνήσουμε ότι πρόκειται για μια γενιά εξαιρετικά εξοικειωμένη με την τεχνολογία. Ως η πρώτη πραγματικά «ψηφιακά εγγενής» γενιά, ζει και αναπνέει μέσα στην τεχνολογία: από smartphones και gaming κονσόλες μέχρι social media και instant messaging. Πολλές έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι η Gen Z βρίσκεται στην πρώτη γραμμή όσον αφορά την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, με σχεδόν «όλους» να τη χρησιμοποιούν για να διευκολύνουν τη φοιτητική τους ζωή. Τι σημαίνει, λοιπόν, όταν μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η Gen Z αρχίζει πλέον να γίνεται επιφυλακτική απέναντι σε αυτή την επαναστατική τεχνολογία; Σημαίνει πρόβλημα — ένα πρόβλημα που μπορεί να επηρεάσει τα σχέδια των εταιρειών για την AI.
Σύμφωνα με νέα δεδομένα της Gallup, πάνω από τους μισούς νέους της Gen Z στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν τακτικά AI, ενώ το 52% των μαθητών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πιστεύει ότι θα χρειαστεί να γνωρίζει AI για τις μελλοντικές σπουδές του — κάτι που επιβεβαιώνει το αφήγημα της «ψηφιακά εγγενούς» γενιάς. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα συναισθήματα της Gen Z απέναντι στην τεχνολογία «ψυχραίνονται», όπως έγραψαν οι The New York Times. Το ποσοστό των ερωτηθέντων ηλικίας 14 έως 29 ετών που δηλώνουν «αισιόδοξοι» για την AI έχει μειωθεί αισθητά από το 2025, φτάνοντας πλέον μόλις το 18%, έναντι 27% πέρυσι. Παράλληλα, μειώνονται και τα επίπεδα «ενθουσιασμού», ενώ σχεδόν ένας στους τρεις δηλώνει ότι η AI τον κάνει να αισθάνεται «θυμό».
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το 48% πιστεύει πως «οι κίνδυνοι της AI στον χώρο εργασίας υπερτερούν των οφελών», ποσοστό αυξημένο κατά 11 μονάδες σε σχέση με πέρυσι. Με άλλα λόγια, σχεδόν οι μισοί από τους νέους για τους οποίους η τεχνολογία είναι τόσο φυσική όσο και η καθημερινότητα θεωρούν ότι η χρήση της AI στη δουλειά μπορεί να είναι πιο επικίνδυνη από το να μην τη χρησιμοποιεί κανείς — μια εντυπωσιακά αρνητική στάση.
Οι ανησυχίες των νέων επικεντρώνονται κυρίως στην απειλή για τις θέσεις εισαγωγικού επιπέδου και στον κίνδυνο η AI να εισχωρήσει σε επαγγέλματα που οι ίδιοι σχεδιάζουν να ακολουθήσουν. Άλλοι φόβοι περιλαμβάνουν τη μείωση της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης και την αύξηση της παραπληροφόρησης που παράγεται από AI στα social media.
Μια άλλη οπτική προκύπτει από το Lenny’s Podcast, όπου ο έμπειρος μηχανικός λογισμικού και υποστηρικτής της τεχνολογίας Simon Willison ανέφερε ότι, παρότι έχει υιοθετήσει την AI και τον βοηθά να επιταχύνει τη δουλειά του, συχνά τον εξαντλεί ψυχικά. «Η σωστή χρήση των coding agents απαιτεί κάθε ίχνος της 25ετούς εμπειρίας μου», είπε, προσθέτοντας ότι είναι «πνευματικά εξουθενωτική».
Ο ίδιος εξήγησε ότι η διαχείριση πολλαπλών AI agents —για παράδειγμα η ταυτόχρονη ανάθεση διαφορετικών εργασιών σε τέσσερα agents— μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα, αλλά οδηγεί σε εξάντληση ήδη από τις πρώτες ώρες της ημέρας. Όπως σημείωσε το Business Insider, ο Willison ανέφερε ότι μέχρι τις 11 το πρωί αισθάνεται ήδη «τελειωμένος» για την υπόλοιπη ημέρα. Παράλληλα, περιέγραψε έναν φαύλο κύκλο «άγχους παραγωγικότητας», όπου εργαζόμενοι χάνουν τον ύπνο τους σκεπτόμενοι ότι τα AI εργαλεία θα μπορούσαν να δουλεύουν συνεχώς για αυτούς.
Σύμφωνα με τον Willison, σε ορισμένες περιπτώσεις η AI είναι τόσο εντυπωσιακή και εθιστική, που η προσπάθεια να συμβαδίσει κανείς με τις δυνατότητές της οδηγεί σε burnout.
Τα συμπεράσματα για τις επιχειρήσεις είναι σαφή. Η AI μπορεί να αυξάνει την παραγωγικότητα, αλλά ταυτόχρονα κάνει την εργασία πιο απαιτητική και επιταχύνει την εξουθένωση. Αν η Gen Z —η πιο εξοικειωμένη με την τεχνολογία γενιά— αρχίζει να ανησυχεί για τον ρόλο της AI στο μέλλον της εργασίας, τότε ίσως αξίζει να επανεξεταστεί ο ρυθμός με τον οποίο υιοθετείται.
Αυτά τα δεδομένα μπορούν να επηρεάσουν τα πλάνα υιοθέτησης AI σε μια επιχείρηση και να οδηγήσουν σε μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση: σαφής εκπαίδευση των εργαζομένων, καθορισμός ορίων στη χρήση της AI και ξεκάθαρα metrics. Η προειδοποίηση για τον κίνδυνο της «ατέρμονης εργάσιμης ημέρας» είναι επίσης κρίσιμη. Και αν ο στόχος είναι η ενίσχυση της δέσμευσης και της παραμονής των εργαζομένων, τότε αξίζει να τονιστεί ότι η AI είναι απλώς ένα εργαλείο — και ότι οι άνθρωποι και η συνεργασία είναι αυτοί που οδηγούν μια εταιρεία στην επιτυχία.
