Η «έξοδος» των Αμερικανών προς την Ευρώπη — Ποιες χώρες δίνουν τα περισσότερα διαβατήρια
- Η Ευρώπη δίνει περισσότερες υπηκοότητες από ποτέ, με Γερμανία, Ισπανία και Ιταλία στην κορυφή.
- Οι Αμερικανοί στρέφονται στο εξωτερικό λόγω κόστους ζωής και υγείας στις ΗΠΑ.
- Οι κανόνες υπηκοότητας αλλάζουν γρήγορα, καθιστώντας κρίσιμο το timing.
Όλο και περισσότεροι Αμερικανοί αναζητούν μια ζωή στο εξωτερικό και νέα δεδομένα δείχνουν ποιες χώρες χορήγησαν τις περισσότερες υπηκοότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024 σε πολίτες εκτός ΕΕ — η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία.
Σύμφωνα με την έκθεση American Retirement Exodus Report της Get Golden Visa, παρατηρείται αυξανόμενη τάση Αμερικανών να μετακινούνται στο εξωτερικό. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε παράγοντες έλξης, όπως ο τρόπος ζωής και το κόστος διαβίωσης, είτε σε παράγοντες απώθησης, όπως το ολοένα και πιο ακριβό σύστημα υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, περίπου 5,5 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν στο εξωτερικό, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις είναι συνταξιούχος.
Για όσους εξετάζουν τη μετακίνηση στην Ευρώπη, βασικά ερωτήματα είναι πόσο χρόνο χρειάζεται να ζήσει κανείς σε μια χώρα πριν αποκτήσει υπηκοότητα και ποιες χώρες της ΕΕ εκδίδουν τα περισσότερα διαβατήρια σε πολίτες εκτός ΕΕ.
Το Euronews ανέφερε ότι έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση στον αριθμό των ανθρώπων που αποκτούν υπηκοότητα της ΕΕ την τελευταία δεκαετία, από 762.000 το 2014 σε 1,2 εκατομμύρια το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat — αύξηση 54%.
Η συντριπτική πλειονότητα (88%) αφορά πολίτες εκτός ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο αφορά μεταβίβαση ή ανταλλαγή υπηκοότητας μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Η Γερμανία χορήγησε τις περισσότερες υπηκοότητες το 2024, με 300.000, που αντιστοιχούν στο ένα τέταρτο του συνόλου. Η Ισπανία χορήγησε 250.000 και η Ιταλία 217.000.
Η διάρκεια διαμονής που απαιτείται για την αίτηση υπηκοότητας διαφέρει από χώρα σε χώρα, αλλά κατά μέσο όρο είναι πέντε χρόνια. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Ισπανία και πλέον η Πορτογαλία, μπορεί να φτάνει τα δέκα χρόνια.
Ωστόσο, αυτό εξαρτάται και από το υπόβαθρο του αιτούντος. Για παράδειγμα, πολίτες από χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως η Αργεντινή και η Βραζιλία, μπορούν να υποβάλουν αίτηση στην Ισπανία μετά από μόλις δύο χρόνια.
Η Ιταλία αποτελεί ολοένα και πιο δημοφιλή επιλογή για Αμερικανούς που ζουν στο εξωτερικό, λόγω του μεσογειακού κλίματος, του συστήματος υγείας, του σχετικά χαμηλού κόστους ζωής και της κουλτούρας. Ωστόσο, οι πολίτες εκτός ΕΕ πρέπει να έχουν δέκα χρόνια διαμονής πριν υποβάλουν αίτηση για υπηκοότητα, ενώ η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει από 24 έως 36 μήνες.
Τα προγράμματα golden visa αποτελούν μια εναλλακτική για την απόκτηση άδειας διαμονής και, ενδεχομένως, υπηκοότητας. Μέσω του ιταλικού προγράμματος, οι Αμερικανοί μπορούν να επενδύσουν στη χώρα και να αποκτήσουν άδεια διαμονής χωρίς να απαιτείται μόνιμη φυσική παρουσία — κάτι που ισχύει επίσης για χώρες όπως η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Βουλγαρία, η Λετονία, η Μάλτα και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η Πορτογαλία απαιτεί επτά ημέρες παρουσίας τον χρόνο, η Κύπρος μία επίσκεψη κάθε δύο χρόνια και η Σιγκαπούρη μία ημέρα τον χρόνο.
Οι κανόνες για την απόκτηση υπηκοότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αλλάξουν γρήγορα. Ο Martín Hecht, ιδρυτής του MH Legal Hub, επισημαίνει τον κίνδυνο καθυστέρησης στην υποβολή αίτησης, καθώς οι πολιτικές αλλαγές μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά το πλαίσο για πολίτες εκτός ΕΕ.
Τα τελευταία παραδείγματα το επιβεβαιώνουν:
Στη Γερμανία, το πρόγραμμα ταχείας απόκτησης υπηκοότητας για υψηλά καταρτισμένους εργαζομένους αντικαταστάθηκε τον Οκτώβριο του 2025 με αυστηρότερες απαιτήσεις, όπως υψηλότερο επίπεδο γλώσσας, πέντε χρόνια διαμονής και εξέταση υπηκοότητας.
Το κοινοβούλιο της Πορτογαλίας ψήφισε τον Απρίλιο την επέκταση της απαιτούμενης διαμονής από πέντε σε δέκα χρόνια, αν και ο νόμος δεν έχει ακόμη επικυρωθεί.
Στην Ιταλία, το συνταγματικό δικαστήριο επικύρωσε περιορισμούς στην απόκτηση υπηκοότητας μέσω καταγωγής, γεγονός που σημαίνει ότι λιγότεροι Αμερικανοί μπορούν πλέον να αποκτήσουν ιταλικό διαβατήριο.
«Οι κανόνες αλλάζουν πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούν να προγραμματίσουν οι άνθρωποι», σημειώνει ο Hecht. «Η Πορτογαλία και η Ιταλία άλλαξαν μέσα σε έναν μήνα… Οι Αμερικανοί που εξασφαλίζουν υπηκοότητα σήμερα είναι αυτοί που ήταν έτοιμοι όταν υπήρχε η ευκαιρία».
Ανάλογη ήταν η κατάσταση και με το Brexit, όπου η απόφαση είχε σημαντικές συνέπειες για τις μετακινήσεις και τα δικαιώματα εργασίας και σπουδών μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρώπης.
Συνολικά, ενώ οι χώρες της ΕΕ χορηγούν περισσότερες υπηκοότητες από ποτέ, οι πρόσφατες αλλαγές σε Πορτογαλία, Ιταλία και Γερμανία δείχνουν πόσο γρήγορα μπορεί να μεταβληθεί το πλαίσιο.
