Νέα μέτρα στήριξης: Ποιοι ευνοούνται και τι αλλάζει σε χρέη, ενοίκια και εισοδήματα
Σε εξειδίκευση των μέτρων που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά και την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,9% του ΑΕΠ, που μεταφράζεται σε 12,13 δισ. ευρώ για το 2025, προχώρησε το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, παρουσιάζοντας παρεμβάσεις ύψους 500 εκατ. ευρώ, οι οποίες ανεβάζουν το συνολικό πακέτο στήριξης για το 2025 στα 800 εκατ. ευρώ. Οι ρυθμίσεις κινούνται σε τρεις βασικούς άξονες: ενίσχυση εισοδήματος, περιορισμός του κόστους ζωής και διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Ενίσχυση εισοδήματος & καθημερινότητας
- 150 ευρώ ανά παιδί σε περίπου 1 εκατ. οικογένειες, χωρίς αίτηση
Η ενίσχυση των 150 ευρώ ανά παιδί αφορά σχεδόν το σύνολο των οικογενειών με τέκνα και αποτελεί εφάπαξ μέτρο, που καλύπτει πρόσκαιρα ανάγκες και όχι δομικά το αυξημένο κόστος διαβίωσης.
- 300 ευρώ ετήσια ενίσχυση σε 1,9 εκατ. χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτους
Η αύξηση της ενίσχυσης στα 300 ευρώ και η διεύρυνση των δικαιούχων στο 85% των συνταξιούχων άνω των 65 συνιστά πιο διαρθρωτική παρέμβαση. Είναι από τα λίγα μέτρα με σταθερό χαρακτήρα, που ενισχύει μια ομάδα με υψηλή έκθεση στον πληθωρισμό.
- Επιστροφή ενός ενοικίου σε πάνω από 1 εκατ. ενοικιαστές, με διευρυμένα κριτήρια
Η επιστροφή ενός ενοικίου επεκτείνεται σε πάνω από 1 εκατ. δικαιούχους, με αύξηση των εισοδηματικών ορίων. Ανακουφίζει άμεσα τους ενοικιαστές, αλλά δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα των υψηλών ενοικίων, καθώς δεν επηρεάζει την προσφορά κατοικιών.
Παρεμβάσεις στο κόστος ζωής
- Επιδότηση diesel (20 λεπτά/λίτρο) για τον Μάιο
- Επιδότηση λιπασμάτων 15% έως τον Αύγουστο για 250.000 αγρότες
Η επιδότηση στο diesel και στα λιπάσματα στοχεύει στη συγκράτηση του κόστους σε μεταφορές και πρωτογενή παραγωγή. Πρόκειται για βραχυπρόθεσμα εργαλεία, που περιορίζουν πιέσεις αλλά δεν αλλάζουν τις τιμές διαρθρωτικά.
Ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος
- Άρση κατάσχεσης λογαριασμού με εξόφληση του 25% της οφειλής
Η άρση κατάσχεσης λογαριασμού δίνει δεύτερη ευκαιρία σε οφειλέτες, αλλά με αυστηρή προϋπόθεση (25% αποπληρωμή).
- Διεύρυνση εξωδικαστικού για χρέη από 5.000 ευρώ (300.000 νέοι δικαιούχοι)
Η διεύρυνση του εξωδικαστικού ανοίγει τη διαδικασία σε μικρότερες οφειλές, αυξάνοντας σημαντικά τη βάση δικαιούχων.
- Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές οφειλές έως το 2023
Η ρύθμιση 72 δόσεων αφορά τη «μεγάλη μάζα» των παλαιών χρεών, αλλά χωρίς «κούρεμα». Το κράτος επιλέγει ρύθμιση αντί διαγραφής, επιδιώκοντας να κλείσει τον κύκλο των χρεών της κρίσης χωρίς να υπονομεύσει την κουλτούρα πληρωμών.
ΕΒΕΑ: Θετική κατεύθυνση, αλλά ανάγκη για μόνιμες λύσεις
Θετικά αποτιμά το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών τα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι κινούνται προς την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας σε μια περίοδο αυξημένου κόστους, περιορισμένης ρευστότητας και διεθνούς αβεβαιότητας.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος: «Η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ, η συνέχιση της στήριξης στον πρωτογενή τομέα, αλλά κυρίως οι παρεμβάσεις για τη διευκόλυνση της ρύθμισης οφειλών, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι προβλέψεις για τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, για τη νέα δυνατότητα 72 δόσεων και για την άρση δεσμεύσεων τραπεζικών λογαριασμών υπό προϋποθέσεις, καθώς μπορούν να δώσουν πραγματική ανάσα σε χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Οφείλουμε, παράλληλα, να επισημάνουμε ότι η αγορά χρειάζεται ακόμη πιο σταθερές, πιο οριζόντιες και πιο μόνιμες λύσεις, πέρα από προσωρινές διευκολύνσεις. Οι επιχειρήσεις ζητούν ένα περιβάλλον που στηρίζει σε διαρκή βάση τη βιωσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και την αναπτυξιακή τους προοπτική.
Γι’ αυτό, το επόμενο βήμα πρέπει να είναι η περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους, η ενίσχυση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, η επιτάχυνση των ρυθμίσεων για το ιδιωτικό χρέος και η διαμόρφωση ενός πιο λειτουργικού πλαισίου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σε αυτή την κατεύθυνση, αίτημα του ΕΒΕΑ παραμένει η επαναφορά της ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο σε 120 δόσεις, ώστε να στηριχθεί η ρευστότητα και η αναπτυξιακή προοπτική βιώσιμων επιχειρήσεων.
Το ΕΒΕΑ θα συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά, με συγκεκριμένες προτάσεις, ώστε κάθε δημοσιονομικό περιθώριο που δημιουργείται να μεταφράζεται και σε ουσιαστική ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, της απασχόλησης και της παραγωγικής Ελλάδας».
Εμπορικοί σύλλογοι: Επιφυλάξεις για τη στήριξη των επιχειρήσεων
Με επιφύλαξη υποδέχονται τα μέτρα στήριξης οι εμπορικοί φορείς, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους για τα νοικοκυριά, αλλά επισημαίνοντας ότι δεν δίνουν ουσιαστική λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Όπως σημειώνουν ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών και ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς, «κάθε μέτρο που στηρίζει τους πολίτες είναι ευπρόσδεκτο και καλοδεχούμενο. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, η πρόβλεψη για 72 δόσεις σε χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα το 2023, δεν αρκούν για να δώσουν πραγματική ανάσα στην αγορά».
Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών επισημαίνει ότι «δυστυχώς, για ακόμη μία φορά, δεν ακούστηκε κανένα ουσιαστικό μέτρο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αγωνίζονται καθημερινά να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον σκληρού ανταγωνισμού, παρότι υπάρχουν παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν χωρίς δημοσιονομικό κόστος».
Παράλληλα, εκτιμά ότι οι βιώσιμες επιχειρήσεις εξυπηρετούν ήδη τις υποχρεώσεις τους μέσω των υφιστάμενων ρυθμίσεων, ωστόσο η απουσία δυνατότητας επαναρύθμισης νέων οφειλών τις αφήνει ουσιαστικά εκτός πρόσθετης στήριξης. Την ίδια στιγμή, επιχειρήσεις με παλαιότερα αρρύθμιστα χρέη παραμένουν εγκλωβισμένες, καθώς οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί είναι δεσμευμένοι.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος επαναφέρει το αίτημα για ρύθμιση έως 120 δόσεων, ζητώντας να ενταχθούν και ήδη ρυθμισμένες οφειλές «χωρίς περιορισμούς διότι αυτό θα αποτελέσει πραγματική ανάσα για την αγορά».
Επιπλέον, θέτει ζήτημα αναπροσαρμογής του ακατάσχετου ορίου, επισημαίνοντας ότι «το 2014 δεν είναι 2026», και υπογραμμίζει: «Η προστασία του ελάχιστου εισοδήματος διαβίωσης, είτε προέρχεται από μισθούς, συντάξεις ή συμπληρωματικό εισόδημα από ενοίκιο, είναι ζήτημα αξιοπρέπειας. Το κράτος οφείλει να εισπράττει, αλλά και ο πολίτης πρέπει να μπορεί να ζει».
Από την πλευρά του, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς χαιρετίζει τις παρεμβάσεις υπέρ των νοικοκυριών, σημειώνοντας ότι μπορούν να συμβάλουν στην τόνωση της κατανάλωσης, ωστόσο επισημαίνει ότι η οικονομία δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε επιδοματικές πολιτικές.
Όπως αναφέρει, το αυξημένο λειτουργικό κόστος — από την ενέργεια και τα ενοίκια έως τη φορολογία και τις τραπεζικές χρεώσεις — εξακολουθεί να περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης των επιχειρήσεων. «Η πραγματική ενίσχυση της οικονομίας περνά μέσα από τη δημιουργία ενός σταθερού και δίκαιου περιβάλλοντος για την επιχειρηματικότητα», τονίζεται χαρακτηριστικά.
Στην ίδια κατεύθυνση, ο πρόεδρος του Συλλόγου, Θοδωρής Καπράλος, σημειώνει: «Η στήριξη της κοινωνίας είναι αυτονόητη και αναγκαία. Όμως, η οικονομία δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο με επιδόματα. Αν δεν στηριχθούν ουσιαστικά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που κρατούν όρθια την απασχόληση και την αγορά, τότε δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική και βιώσιμη ανάπτυξη».
ΕΕΑ: Θετικά για τα νοικοκυριά, πρόταση για μείωση φόρων
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου χαρακτηρίζει τα μέτρα ως θετικά για τα νοικοκυριά, εκτιμώντας ότι μπορούν να προσφέρουν «μία σημαντική ανάσα» σε συνθήκες αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων.
Όπως σημειώνει, η στήριξη σε καύσιμα, συνταξιούχους, οικογένειες, αγρότες και ενοικιαστές μπορεί να ενισχύσει και την κίνηση της αγοράς, η οποία παραμένει υποτονική. Παράλληλα, προσθέτει: «Κρίνουμε, επίσης, θετικά το γεγονός ότι δίνεται η δυνατότητα να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και χρέη από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ. Όσο για το μέτρο σχετικά με τη ρύθμιση οφειλών, θα μπορούσε να υπάρξει μία νέα ρύθμιση 120 δόσεων που πραγματικά θα έδινε μία ουσιαστική βοήθεια στην προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους και μάλιστα χωρίς κάποιο δημοσιονομικό κόστος».
«Εμείς, ως Επιμελητήριο επιμένουμε πως η σημερινή δύσκολη κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί κατά πολύ αν η κυβέρνηση προχωρούσε -έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα- στη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, κυρίως σε τρόφιμα. Πρόκειται για μέτρα που έχουν υιοθετηθεί και από άλλα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος που βρίσκομαι σήμερα», επεσήμανε ο κ. Χατζηθεοδοσίου.
«Αυτό που βλέπω, λοιπόν, είναι ότι αυτή η μείωση του ΦΠΑ έχει περάσει στην αγορά και έχει στηρίξει τον καταναλωτή αλλά και τη μικρομεσαία επιχείρηση. Προτείνω, λοιπόν, στην κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο να ξαναδούν αυτό το θέμα και να προχωρήσουν στη μείωση των έμμεσων φόρων, τουλάχιστον για όσο χρονικό διάστημα διαρκέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή. Μπορεί να φέρει αποτελέσματα και να δούμε επιτέλους μία συγκράτηση των τιμών», κατέληξε ο πρόεδρος του ΕΕΑ.
