Ben Blume (Atomico): Οι εταιρείες που ξεχωρίζουν δεν έχουν σύνορα

Τι ξεχωρίζει πραγματικά έναν founder που μπορεί να χτίσει κάτι σπουδαίο από κάποιον που απλώς έχει μια καλή ιδέα; Για τον Ben Blume, η απάντηση δεν βρίσκεται στα εντυπωσιακά pitch decks ή στις προβλέψεις αγοράς, αλλά σε κάτι βαθύτερο. Στην ουσιαστική κατανόηση του προβλήματος και στην ικανότητα ηγεσίας.

Ο Ben Blume, Partner της Atomico, ανήκει σε μια γενιά επενδυτών που δεν βλέπουν πλέον την ευρωπαϊκή τεχνολογία ως ιστορία σύγκλισης με τις ΗΠΑ, αλλά ως ένα οικοσύστημα που αρχίζει να ηγείται σε κρίσιμους τομείς. Με αιχμηρές παρατηρήσεις για τα χρηματοδοτικά κενά, τη σημασία των founders με βαθιά γνώση και τη μετατόπιση προς λύσεις που επηρεάζουν τον πραγματικό κόσμο, σκιαγραφεί μια νέα πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα όπου οι ευρωπαϊκές startups δεν στοχεύουν στην επιβίωση, αλλά στη διαμόρφωση ολόκληρων αγορών. Με αφορμή τη συμμετοχή του στο Panathēnea Festival 2026 μιλά στο Fortune Greece για το τι απαιτείται για να αναδειχθούν οι επόμενοι παγκόσμιοι τεχνολογικοί πρωταγωνιστές αλλά και για ποιο λόγο αυτή η στιγμή ανήκει στην Ευρώπη.

Τι σας τράβηξε αρχικά στις επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων και τι σας έπεισε ότι αυτός ήταν ο χώρος όπου θέλατε να χτίσετε την καριέρα σας;

Η τεχνολογία με γοήτευε από παιδί. Έγραφα κώδικα, έστηνα Linux servers και δημιουργούσα εφαρμογές για μικρές επιχειρήσεις. Σπούδασα Επιστήμη Υπολογιστών στο Κέιμπριτζ και εργάστηκα αρχικά ως μηχανικός λογισμικού και αργότερα στη Bain. Μέχρι το 2013 αναζητούσα έναν χώρο που θα συνδύαζε την τεχνολογία με πραγματική επιχειρηματική επίδραση και η Atomico μού έδωσε αυτή την ευκαιρία.

Αυτό που με τράβηξε στο venture capital ήταν ο συνδυασμός αναγνώρισης προτύπων και αβεβαιότητας. Προσπαθείς να εντοπίσεις ανθρώπους και ιδέες πριν ακόμη διαμορφωθούν πλήρως στην αγορά. Πίστευα βαθιά ότι η Ευρώπη μπορούσε να δημιουργήσει την επόμενη γενιά παγκόσμιων τεχνολογικών εταιρειών και ήθελα να συμμετέχω σε αυτή τη μετάβαση. Σήμερα με ενθουσιάζουν ιδιαίτερα εταιρείες που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, προσομοίωση και ρομποτική για να μετασχηματίσουν παραδοσιακούς κλάδους και να δημιουργήσουν πραγματικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

Ποια είναι μια αλλαγή στο ευρωπαϊκό tech την τελευταία δεκαετία που πιστεύετε ότι οι περισσότεροι εξακολουθούν να υποτιμούν;

Η μεγαλύτερη αλλαγή είναι η ποιότητα και η αυτοπεποίθηση των Ευρωπαίων founders. Όταν μπήκα στην Atomico το 2013, η κυρίαρχη άποψη ήταν ότι η Ευρώπη ακολουθούσε τις ΗΠΑ. Αυτό πλέον δεν ισχύει. Η ευρωπαϊκή τεχνολογική αγορά έχει ωριμάσει σημαντικά. Το εργατικό δυναμικό στον κλάδο αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι στις ΗΠΑ, ενώ η δημιουργία νέων εταιρειών επιταχύνεται.

Παράλληλα, η Ευρώπη μετακινείται από το consumer internet προς το deep tech, τις ψηφιακές υποδομές και την κλιματική τεχνολογία, αξιοποιώντας τα πραγματικά της πλεονεκτήματα στην επιστήμη, τη μηχανική και την εφαρμοσμένη έρευνα.

Πολλοί εξακολουθούν να βλέπουν την Ευρώπη ως αγορά που προσπαθεί να προλάβει άλλους. Στην πραγματικότητα, εξελίσσεται σε ηγέτη σε τομείς που θα καθορίσουν την επόμενη δεκαετία. Αυτό είναι κάτι που φαίνεται όλο και περισσότερο στη φιλοδοξία των founders, στην ποιότητα των ομάδων και στη δυνατότητα ευρωπαϊκών εταιρειών να ανταγωνίζονται διεθνώς χωρίς να χρειάζεται να μετακινηθούν εκτός ηπείρου.

Η Ευρώπη παράγει περισσότερους μονόκερους από ποτέ, ωστόσο η συζήτηση σχετικά με την κλίμακα σε σύγκριση με τις ΗΠΑ συνεχίζεται. Τι θα χρειαστεί για να δημιουργήσει η Ευρώπη την επόμενη γενιά παγκόσμιων τεχνολογικών γιγάντων;

Πρώτα, χρειάζεται να κλείσει το late-stage κεφαλαιακό χάσμα. Η Ευρώπη παράγει εξαιρετικές εταιρείες στα αρχικά στάδια, αλλά μεγάλο μέρος του κεφαλαίου ανάπτυξης εξακολουθεί να προέρχεται από τις ΗΠΑ. Πολλοί founders μεταφέρουν την έδρα τους εκτός Ευρώπης όταν φτάνουν σε Series C και μετά. Χρειαζόμαστε περισσότερα μεγάλα funds ανάπτυξης και ισχυρότερη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών.

Δεύτερον, κάθε οικοσύστημα χρειάζεται επιτυχημένα παραδείγματα που λειτουργούν ως σημεία αναφοράς. Η Klarna είναι χαρακτηριστική περίπτωση. Απέδειξε ότι μια ευρωπαϊκή εταιρεία μπορεί να αποκτήσει παγκόσμια κλίμακα χωρίς να χάσει την ευρωπαϊκή της ταυτότητα. Αυτό έδωσε αυτοπεποίθηση στην επόμενη γενιά founders και δημιούργησε ένα νέο κύμα ανθρώπων που πίστεψαν ότι μπορούν να δημιουργήσουν διεθνείς επιχειρήσεις ξεκινώντας από την Ευρώπη.

Τρίτον, οι νέες εταιρείες πρέπει να σκέφτονται παγκόσμια από την πρώτη μέρα. Οι πιο επιτυχημένοι founders δεν χτίζουν απλώς ευρωπαϊκές εταιρείες. Χτίζουν επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται παντού για πελάτες και ταλέντο και οργανώνουν την κουλτούρα τους με αυτό το σκεπτικό ήδη από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης.

Οι πιο επιτυχημένοι founders δεν χτίζουν απλώς ευρωπαϊκές εταιρείες. Χτίζουν επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται παντού για πελάτες και ταλέντο

Όταν συναντάτε έναν ιδρυτή για πρώτη φορά, ποιες είναι οι ενδείξεις που σας κάνουν να πιστεύετε ότι μπορεί να δημιουργήσει κάτι εξαιρετικό;

Η πρώτη ένδειξη είναι το βάθος κατανόησης του προβλήματος. Οι καλύτεροι founders ζουν μέσα στο πρόβλημα για χρόνια. Μπορούν να εξηγήσουν όχι μόνο τι δεν λειτουργεί αλλά και γιατί οι προηγούμενες λύσεις απέτυχαν.

Η δεύτερη είναι ο τρόπος ηγεσίας. Αναζητώ ανθρώπους που μπορούν να παίρνουν δύσκολες αποφάσεις μέσα στην αβεβαιότητα και να είναι ειλικρινείς για όσα γνωρίζουν και όσα όχι. Η διαφάνεια χτίζει εμπιστοσύνη πιο γρήγορα από οποιαδήποτε υπερβολή και δημιουργεί ισχυρές ομάδες με κοινή κατεύθυνση και αίσθηση αποστολής.

Η τρίτη ένδειξη είναι η κλίμακα της φιλοδοξίας. Οι εξαιρετικοί founders δεν περιορίζουν το όραμά τους για να φαίνονται πιο ρεαλιστικοί. Η φιλοδοξία αποτυπώνεται στις αποφάσεις τους, στον τρόπο που προσλαμβάνουν ανθρώπους, στον τρόπο που μιλούν στους πελάτες και στον τρόπο που προσεγγίζουν τη διεθνή ανάπτυξη.

Ο Αντώνης Μαλαξιανάκης της Harbor Lab είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Από την πρώτη μας συνάντηση ήταν ξεκάθαρη η βαθιά γνώση του για τη ναυτιλία και η πεποίθησή του ότι μπορούσε να αλλάξει έναν παγκόσμιο κλάδο. Δεν ήθελε απλώς να δημιουργήσει μια ελληνική εταιρεία λογισμικού αλλά μια διεθνή πλατφόρμα για τα χρηματοοικονομικά της ναυτιλίας. Αυτό το επίπεδο σαφήνειας και φιλοδοξίας είναι σπάνιο και συνήθως αποτελεί ένδειξη ότι κάποιος σκέφτεται πραγματικά σε παγκόσμια κλίμακα.

Κοιτάζοντας πίσω, υπάρχει κάποια απόφαση που διαμόρφωσε ουσιαστικά τον τρόπο που σκέφτεστε ως επενδυτής;

Η επένδυσή μας στη Hinge Health το 2017 επηρέασε βαθιά τον τρόπο που σκέφτομαι. Οι ιδρυτές, ο Dan Perez και ο Gabriel Mecklenburg, ήταν νέοι και χωρίς μακρά επιχειρησιακή εμπειρία. Πολλοί θεωρούσαν ότι ήταν πολύ νωρίς για να αλλάξουν μια τόσο σύνθετη αγορά όπως η υγειονομική περίθαλψη.

Αυτό που είχαν όμως ήταν εξαιρετική κατανόηση του προβλήματος. Ο ένας προερχόταν από τη βιοχημεία και ο άλλος από την αναγεννητική ιατρική, ενώ και οι δύο είχαν προσωπική εμπειρία με τραυματισμούς και αποκατάσταση. Δεν παρουσίασαν απλώς μια ανάλυση αγοράς. Είχαν ήδη χτίσει ένα προϊόν με πραγματικά αποτελέσματα και μπορούσαν να εξηγήσουν με ακρίβεια γιατί η υπάρχουσα προσέγγιση δεν λειτουργούσε επαρκώς για εκατομμύρια ασθενείς.

Όταν επισκεφθήκαμε το πρώτο τους γραφείο, ήταν ξεκάθαρο ότι η φιλοδοξία τους ήταν πολύ μεγαλύτερη από το μέγεθος της εταιρείας εκείνη τη στιγμή. Η ομάδα τους ήταν μικρή αλλά εξαιρετικά αφοσιωμένη και είχε από νωρίς κουλτούρα ταχύτητας, πειθαρχίας και συνεχούς βελτίωσης. Το βασικό μάθημα για μένα ήταν ότι η καθαρότητα οράματος και η ταχύτητα εκτέλεσης συχνά υπερισχύουν της συμβατικής λογικής. Οι καλύτερες επενδύσεις σπάνια φαίνονται προφανείς τη στιγμή που πραγματοποιούνται και συχνά απαιτούν αποφασιστικότητα απέναντι στη συναίνεση της αγοράς.

Η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει ταχύτατα το τοπίο των νεοσύστατων επιχειρήσεων. Πού βλέπετε να αναδύονται οι μεγαλύτερες ευκαιρίες και πού πιστεύετε ότι το hype προηγείται της πραγματικότητας;

Οι μεγαλύτερες ευκαιρίες βρίσκονται εκεί όπου η τεχνητή νοημοσύνη συναντά τον φυσικό κόσμο. Η AI έχει ήδη αποδείξει τη δύναμή της στο λογισμικό και τα ψηφιακά workflows, αλλά η πραγματική αξία θα προκύψει όταν συνδυαστεί με ρομποτική, βιομηχανία, logistics και υγειονομική περίθαλψη.

Οι τομείς αυτοί αλλάζουν αργά εδώ και δεκαετίες και τώρα δημιουργείται η δυνατότητα για πραγματικό μετασχηματισμό. Η Ευρώπη διαθέτει σημαντικό πλεονέκτημα χάρη στη βαθιά επιστημονική και μηχανική της παράδοση και αυτό μπορεί να της επιτρέψει να δημιουργήσει εταιρείες με πραγματικά αμυντικά χαρακτηριστικά και μακροπρόθεσμη αξία.

Από την άλλη, υπάρχει υπερβολικός ενθουσιασμός γύρω από εφαρμογές που βασίζονται αποκλειστικά πάνω σε foundation models χωρίς ισχυρό διαφοροποιημένο πλεονέκτημα. Οι δυνατότητες των μοντέλων εξελίσσονται τόσο γρήγορα ώστε πολλά προϊόντα κινδυνεύουν να μετατραπούν σύντομα σε απλά features.

Οι εταιρείες που θα αντέξουν είναι εκείνες που διαθέτουν ιδιόκτητα δεδομένα, βαθιά ενσωμάτωση σε workflows ή έλεγχο φυσικών διαδικασιών. Η πραγματική αξία δεν θα βρίσκεται μόνο στη διεπαφή αλλά στην ικανότητα δημιουργίας υποδομών και συστημάτων που είναι δύσκολο να αντιγραφούν από τον ανταγωνισμό.

Ο τεχνολογικός χάρτης της Ευρώπης επεκτείνεται, με οικοσυστήματα όπως η Ελλάδα να αποκτούν δυναμική. Τι συμβουλή θα δίνατε στους founders που χτίζουν από αναδυόμενες αγορές και θέλουν να ανταγωνιστούν παγκοσμίως;

Να σκέφτονται παγκόσμια από την πρώτη μέρα. Οι πρώτοι πελάτες, οι προσλήψεις και η στρατηγική τιμολόγησης πρέπει να αντικατοπτρίζουν την αγορά που θέλουν να κατακτήσουν, όχι απλώς τη χώρα από την οποία ξεκινούν.

Στην Ελλάδα οι συνθήκες έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Το οικοσύστημα παραμένει νεότερο από άλλες ευρωπαϊκές αγορές, αλλά το διαθέσιμο ταλέντο αυξάνεται σταθερά και η τοπική επενδυτική υποδομή γίνεται πιο ώριμη. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί η πραγματική βάση κάθε startup ecosystem είναι οι άνθρωποί του και η δυνατότητα να δημιουργούνται συνεχώς νέες ομάδες με τεχνική κατάρτιση και διεθνή νοοτροπία.

Έχουμε επίσης δει να δημιουργείται μια νέα γενιά early-stage επενδυτών με διεθνή νοοτροπία, που βοηθούν τους Έλληνες founders να αποκτήσουν παγκόσμιες φιλοδοξίες και πρόσβαση σε διεθνές κεφάλαιο. Αυτή η αλλαγή είναι σημαντική γιατί δημιουργεί καλύτερες βάσεις για τις επόμενες γενιές επιχειρηματιών.

Η Ελλάδα δεν έχει ακόμη παράγει μεγάλο αριθμό τεχνολογικών γιγάντων, αλλά τέτοιες αλλαγές συμβαίνουν σταδιακά και μετά επιταχύνονται απότομα. Η επένδυσή μας στη Harbor Lab αντανακλά την πεποίθησή μας ότι μπορούν να δημιουργηθούν από εδώ εταιρείες με πραγματικά παγκόσμια επιρροή και μακροχρόνια αξία.

Οι μεγαλύτερες ευκαιρίες βρίσκονται εκεί όπου η τεχνητή νοημοσύνη συναντά τον φυσικό κόσμο

Έχετε αναφέρει ότι έχετε αδυναμία στα επιδόρπια. Αν έπρεπε να περιγράψετε τον κόσμο των startups και των venture capital μέσω ενός επιδορπίου, ποιο θα επιλέγατε και γιατί;

Οι startups είναι σαν μηλόπιτα. Χρειάζονται χρόνο, σωστά υλικά και πολλή δουλειά για να πετύχουν. Αν η βάση δεν είναι καλή, καμία παρουσίαση δεν μπορεί να το κρύψει.

Το venture capital είναι το παγωτό βανίλια δίπλα της. Δεν είναι ο πρωταγωνιστής, αλλά όταν λειτουργεί σωστά κάνει το τελικό αποτέλεσμα καλύτερο. Ο ρόλος του επενδυτή δεν είναι να επισκιάζει τον founder αλλά να τον βοηθά να φτάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του.

Οι καλύτερες σχέσεις μεταξύ founders και επενδυτών λειτουργούν ακριβώς έτσι: με εμπιστοσύνη, ειλικρίνεια, υπομονή και κοινή πίστη ότι κάτι πραγματικά σημαντικό μπορεί να δημιουργηθεί μέσα από συνεργασία, συνέπεια και μακροπρόθεσμη προσήλωση στο όραμα.