Πώς ο πόλεμος στο Ιράν βυθίζει τις κινεζικές αεροπορικές εταιρείες
- Οι κινεζικές αεροπορικές κινδυνεύουν με ζημιές 3,2 δισ. δολαρίων το 2026
- Ο πόλεμος στο Ιράν εκτόξευσε τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων
- Τα τρένα υψηλής ταχύτητας πιέζουν ακόμη περισσότερο τον κινεζικό αεροπορικό κλάδο
Οι κινεζικές αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών, καθώς η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων συμπιέζουν τα περιθώρια κέρδους ενός ήδη πιεσμένου κλάδου.
Οι τρεις μεγαλύτεροι αερομεταφορείς της χώρας — Air China, China Eastern Airlines και China Southern Airlines— αναμένεται να καταγράψουν συνολικές ζημιές περίπου 22 δισ. γουάν (3,2 δισ. δολάρια) μέσα στο 2026, σύμφωνα με εκτιμήσεις της HSBC.
Πρόκειται για θεαματική επιδείνωση σε σχέση με το κερδοφόρο πρώτο τρίμηνο της χρονιάς, ενώ οι μετοχές των κινεζικών αεροπορικών έχουν υποχωρήσει περίπου 30% από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν — από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ασία.
Η άνοδος του πετρελαίου πιέζει ασφυκτικά τον κλάδο
Οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων εκτοξεύθηκαν μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, με το ασιατικό benchmark jet fuel της Σιγκαπούρης να σκαρφαλώνει από τα 93 δολάρια ανά βαρέλι στα τέλη Φεβρουαρίου στα 242 δολάρια τον Μάρτιο.
Παρότι οι τιμές αποκλιμακώθηκαν στη συνέχεια, παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές για έναν κλάδο με παραδοσιακά χαμηλά περιθώρια κέρδους.
Στην Κίνα, οι τιμές καυσίμων αεροσκαφών αυξήθηκαν κατά 74% μόνο μέσα στον Απρίλιο, σύμφωνα με την HSBC.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή οι κινεζικές αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν περιορισμένη στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) απέναντι στις διακυμάνσεις του πετρελαίου — σε αντίθεση με αρκετούς διεθνείς ανταγωνιστές τους.
Η China Eastern Airlines ήταν η μόνη από τις λεγόμενες “Big Three” που είχε περιορισμένη κάλυψη απέναντι στην άνοδο των καυσίμων το 2025, ενώ οι Air China και China Southern Airlines μπήκαν στην κρίση ουσιαστικά χωρίς hedging.
Αυτό άφησε τις κινεζικές εταιρείες πιο εκτεθειμένες σε σχέση με ανταγωνιστές όπως η Singapore Airlines, η οποία κατέγραψε σημαντικά κέρδη από στρατηγικές αντιστάθμισης καυσίμων.
Ακυρώσεις πτήσεων και ακριβότερα εισιτήρια
Η πίεση στο κόστος έχει ήδη οδηγήσει σε κύμα ακυρώσεων τόσο σε διεθνείς όσο και σε εγχώριες πτήσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία της Goldman Sachs, οι εγχώριες επιβατικές πτήσεις στην Κίνα μειώθηκαν κατά 12,7% σε ετήσια βάση την εβδομάδα που έληξε στις 14 Μαΐου, ενώ τα ποσοστά ακυρώσεων άγγιξαν σχεδόν το 30%.
Για να περιορίσουν τις απώλειες, οι κινεζικές αεροπορικές αύξησαν σημαντικά τα fuel surcharges και τις χρεώσεις εισιτηρίων.
Από τον Απρίλιο, οι επιβαρύνσεις καυσίμων για εγχώριες πτήσεις αυξήθηκαν έως και έξι φορές σε σχέση με τα προηγούμενα επίπεδα, ενώ νέες αυξήσεις εφαρμόστηκαν και τον Μάιο.
Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι εταιρείες δύσκολα μπορούν να μετακυλήσουν πλήρως το αυξημένο κόστος στους επιβάτες, καθώς η κινεζική αγορά παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη στις τιμές.
Ο μεγάλος αντίπαλος: τα τρένα υψηλής ταχύτητας
Την ίδια στιγμή, οι κινεζικές αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν και έναν ακόμη διαρθρωτικό πονοκέφαλο: το εκτεταμένο δίκτυο τρένων υψηλής ταχύτητας της χώρας.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη περισσότερους επιβάτες προς τις σιδηροδρομικές μεταφορές, ειδικά σε βασικά εγχώρια δρομολόγια όπου τα high-speed rail δίκτυα αποτελούν ήδη οικονομικότερη και ιδιαίτερα ανταγωνιστική επιλογή.
Σε αντίθεση με αγορές όπως η Ινδία ή η Νοτιοανατολική Ασία — όπου οι εναλλακτικές μετακίνησης παραμένουν περιορισμένες — η Κίνα διαθέτει πλέον ένα από τα μεγαλύτερα σιδηροδρομικά δίκτυα υψηλής ταχύτητας παγκοσμίως.
Και αυτό περιορίζει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα των αεροπορικών να αυξήσουν τις τιμές χωρίς να χάσουν επιβάτες.
Οι κινεζικές αεροπορικές έχουν κρατική στήριξη
Παρά την πίεση, οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι μεγάλες κινεζικές αεροπορικές διαθέτουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα: τη στήριξη του κινεζικού κράτους.
Όπως επισημαίνει η HSBC, οι κρατικά ελεγχόμενες εταιρείες μπορούν να συνεχίσουν να αντλούν κεφάλαια και να στηρίζουν τους ισολογισμούς τους, γεγονός που τις καθιστά λιγότερο ευάλωτες σε σενάρια χρεοκοπίας σε σχέση με ιδιωτικούς διεθνείς αερομεταφορείς.
