Σουηδική ανάλυση: Σε βαθιά κρίση και συρρίκνωση η οικονομία της Ρωσίας
Η σουηδική κυβέρνηση έχει παρουσιάσει μερικά ριζικά διαφορετικά οικονομικά στοιχεία για τη Ρωσία, τα οποία κάνουν τα επίσημα δεδομένα του Κρεμλίνου να μοιάζουν με «σκηνικό Ποτέμκιν». Σε άρθρο γνώμης στους New York Times την Τετάρτη 20/5, η υπουργός Εξωτερικών Maria Malmer Stenergard προειδοποίησε τη Δύση να μην υπερεκτιμά τη Ρωσία και δήλωσε ότι η οικονομία της είναι πιο εύθραυστη απ’ ό,τι φαίνεται.
Ενώ η Ρωσία ισχυρίζεται ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε περίπου κατά 13% μεταξύ 2020 και 2024, η ανάλυση της Σουηδίας δείχνει ότι στην πραγματικότητα η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 8% σε αυτή την περίοδο.
Η Μόσχα επίσης υποεκτιμά σημαντικά τον πληθωρισμό, σύμφωνα με τη Stenergard, η οποία σημείωσε ότι ο επίσημος πληθωρισμός της Ρωσίας το 2024 ήταν 10%, ενώ η κεντρική τράπεζα αύξησε τα επιτόκια στο 21% εκείνη τη χρονιά.
Παρομοίως, ο επικεφαλής της σουηδικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών εκτίμησε ότι ο σημερινός πληθωρισμός πιθανότατα είναι πιο κοντά στο τρέχον κόστος δανεισμού του 15% παρά στο επίσημο 5,2%.
«Αυτό θα σήμαινε ότι η Ρωσία υπερεκτιμά την αγοραστική της δύναμη και ότι η ικανότητά της για στρατιωτικές δαπάνες είναι πιο αδύναμη απ’ ό,τι φαίνεται», έγραψε η Stenergard.
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έδωσε στη Ρωσία μικρή ανάσα, ανεβάζοντας τις τιμές του πετρελαίου και χαλαρώνοντας τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Κρεμλίνο να αυξήσει τα έσοδά του.
Όμως οι σουηδικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία θα χρειαζόταν η μέση τιμή του πετρελαίου Urals να παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του έτους ώστε να υπάρξει όφελος για τα δημόσια οικονομικά, είπε η Stenergard. Την περασμένη εβδομάδα, η μέση τιμή του Urals έφτασε τα 94,87 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από το 2023.
Αν οι ΗΠΑ και το Ιράν καταλήξουν σε εκεχειρία που θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και θα άρει τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, τότε οι παγκόσμιες τιμές του αργού θα καταρρεύσουν.
Ταυτόχρονα, εξελιγμένα ουκρανικά drones πλήττουν συνεχώς τις ρωσικές εγκαταστάσεις εξαγωγής πετρελαίου, περιορίζοντας τα οφέλη από τις υψηλότερες τιμές.
Δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου τυλίγονται στις φλόγες με πυκνό μαύρο καπνό να κατευθύνεται νότια πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα στο διυλιστήριο του Tuapse.
Δεν συμφωνούν όλοι με την εκτίμηση της Σουηδίας για τον τρόπο με τον οποίο η Ρωσία παρουσιάζει την οικονομία της, αλλά υπάρχει consensus για τη γενική ευθραυστότητά της», πρόσθεσε η Stenergard. «Στο εσωτερικό της χώρας, οι ελίτ είναι ολοένα και πιο ανήσυχες».
Ακόμη και ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin έχει παραδεχτεί ότι η οικονομία συρρικνώθηκε στις αρχές του έτους, ενώ δεξαμενές σκέψης, τραπεζίτες και αξιωματούχοι κοντά στο Κρεμλίνο προειδοποιούν εδώ και μήνες ότι είναι πολύ πιθανόν να ξεσπάσει χρηματοπιστωτική κρίση.
Παράλληλα, η Ουκρανία έχει σημειώσει κέρδη στο πεδίο της μάχης τους τελευταίους μήνες και έχει προκαλέσει 1,2 εκατομμύριο απώλειες στη Ρωσία από την αρχή του πολέμου.
Η Stenergard υπογράμμισε την επισφαλή κατάσταση της Ρωσίας για να υποστηρίξει αυστηρότερες κυρώσεις στον ενεργειακό της τομέα, συγκεκριμένα απαγόρευση παροχής ναυτιλιακών υπηρεσιών, όπως ασφάλιση, πρόσβαση σε λιμάνια και χρηματοδότηση.
«Η οικονομία της Ρωσίας, σε ονομαστικούς όρους, είναι μόλις λίγο μεγαλύτερη από αυτή της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, μικρότερη από αυτή του Τέξας και εύθραυστη», είπε. «Τα ρωσικά νοικοκυριά πιέζονται από τα καθημερινά έξοδα και το μεγαλύτερο μέρος των ρευστών στοιχείων του εθνικού ταμείου πλούτου —το οικονομικό “μαξιλάρι” της χώρας— έχει εξαντληθεί για τη χρηματοδότηση του πολέμου».
Την ίδια στιγμή, έρευνα της κρατικής ρωσικής εταιρείας δημοσκοπήσεων έδειξε ότι η δημοτικότητα του Πούτιν έχει πέσει στο 65,6% από 77,8% στις αρχές του έτους και από προπολεμικά επίπεδα πολύ πάνω από 80%.
Λαμβανομένου υπόψη ότι οι Ρώσοι πολίτες έχουν κουραστεί από τον πληθωρισμό και τις διαταραχές στην καθημερινή ζωή, όπως οι αυστηροί περιορισμοί στο διαδίκτυο, εκφράζουν πλέον πιο ανοιχτά τη δυσαρέσκειά τους.
Ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις επίσης αθετούν πληρωμές, ενώ πόλεις μακριά από τα μέτωπα πλήττονται από ουκρανικά drones, με μία κοντά στη Μαύρη Θάλασσα να αντιμετωπίζει τοξικές βροχές μετά από πλήγμα σε διυλιστήριο.
Οι πληθωριστικές πιέσεις θα συνεχιστούν για χρόνια λόγω της δημογραφικής πτώσης, των στρατιωτικών επιστρατεύσεων και της υψηλής ζήτησης για εργατικό δυναμικό στη βιομηχανία άμυνας.
Η ρωσική κυβέρνηση εκτιμά ότι η χώρα θα χρειαστεί 3,1 εκατομμύρια επιπλέον εργαζόμενους έως το 2030, σύμφωνα με το Interfax. Και μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, το συνολικό έλλειμμα θα φτάσει τα 11 εκατομμύρια θέσεις εργασίας αν συνυπολογιστεί και η αύξηση των συνταξιοδοτήσεων.
Ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Κρεμλίνου έγραψε στο Economist αυτόν τον μήνα ότι η χώρα είναι απογοητευμένη από τον Πούτιν, συμπεριλαμβανομένων και των ελίτ που δυσανασχετούν με τις κρατικές κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων.
«Η ειρωνεία είναι ότι ο Πούτιν ξεκίνησε τον πόλεμο για να διατηρήσει την εξουσία και το σύστημα που έχει δημιουργήσει», είπε ο πρώην αξιωματούχος. «Τώρα, για πρώτη φορά από την αρχή της σύγκρουσης, οι Ρώσοι αρχίζουν να φαντάζονται ένα μέλλον χωρίς αυτόν».
