Αυτό είναι το πρωινό λάθος που κάνουν εκατομμύρια άνθρωποι και αυξάνει το άγχος τους
- Το πρωινό scrolling στερεί από τον εγκέφαλο ένα κρίσιμο παράθυρο ηρεμίας και αυτοσύνδεσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο για άγχος και διάσπαση προσοχής.
- Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συνεχής έκθεση σε ειδοποιήσεις και πληροφορίες αμέσως μετά το ξύπνημα οδηγεί σε «δανεικό άγχος», νοητική κόπωση και μειωμένη συγκέντρωση.
- Η αντικατάσταση του κινητού με απλές πρωινές συνήθειες, όπως φως, ενυδάτωση, κίνηση ή journaling, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη διάθεση, την παραγωγικότητα και την ψυχική ευεξία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Για πολλούς ανθρώπους, το πρωινό ξεκινά σχεδόν αυτόματα: ένα χέρι ψάχνει το κινητό πριν καν τα πόδια ακουμπήσουν το πάτωμα. Ένα γρήγορο πέρασμα από τα emails, μια ματιά στις ειδήσεις, λίγα μηνύματα που έφτασαν μέσα στη νύχτα ή μερικά λεπτά scrolling στα social media.
Μοιάζει ακίνδυνο. Όμως οι ειδικοί στην ψυχική υγεία υποστηρίζουν ότι τα πρώτα λεπτά μετά το ξύπνημα αποτελούν μία από τις πιο σημαντικές περιόδους της ημέρας για τον εγκέφαλο και ότι η συνήθεια του πρωινού scrolling μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, τη συγκέντρωση και τα επίπεδα στρες πολύ περισσότερο απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε.
Το «παράθυρο ηρεμίας» που χάνεται
Τα πρώτα 10 έως 30 λεπτά μετά το ξύπνημα συνιστούν μια μοναδική περίοδο κατά την οποία οι σκέψεις μας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αυτοκαθοριζόμενες. Το νευρικό σύστημα δεν έχει ακόμη κατακλυστεί από τις απαιτήσεις της ημέρας και ο εγκέφαλος λειτουργεί σε μια κατάσταση σχετικής ηρεμίας.
Η άμεση ενασχόληση με το κινητό διακόπτει απότομα αυτή τη διαδικασία. Αντί να συνδεθεί κανείς με το πώς πραγματικά αισθάνεται, εκτίθεται αμέσως σε εξωτερικά ερεθίσματα, πληροφορίες και απαιτήσεις.
Ορισμένοι ειδικοί χαρακτηρίζουν αυτή τη χαμένη στιγμή ως «moment of identity», δηλαδή μια χαμένη ευκαιρία να συνδεθούμε πρώτα με τον εαυτό μας πριν ο κόσμος αρχίσει να μας υπαγορεύει πώς να αισθανθούμε.
Η Katherine Brownlowe, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχιατρικής και Συμπεριφορικής Υγείας, εξηγεί ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στην πρωινή ρουτίνα μπορούν να έχουν δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο.
«Η μείωση της χρήσης smartphone, ειδικά αμέσως μετά το ξύπνημα, μας βοηθά να γίνουμε πιο συνειδητοί και πιο σκόπιμοι στις επιλογές μας. Μειώνει την παρορμητικότητα και ενισχύει το κίνητρο να διατηρήσουμε πιο υγιείς συνήθειες», σημειώνει.
Το άγχος των άλλων γίνεται δικό μας
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της πρωινής χρήσης κινητού είναι ότι εισάγει μια αίσθηση επείγοντος πριν καν ο εγκέφαλος προλάβει να οργανωθεί.
Emails, ειδοποιήσεις από εφαρμογές εργασίας, έκτακτες ειδήσεις και κοινωνικά δίκτυα εμφανίζονται όλα με την ίδια ένταση. Το νευρικό σύστημα δεν ξεχωρίζει αν κάτι είναι πραγματικά σημαντικό ή απλώς θορυβώδες.
Το αποτέλεσμα είναι αυτό που αρκετοί θεραπευτές αποκαλούν «δανεικό άγχος». Πρόκειται για την κατάσταση κατά την οποία το σώμα αρχίζει να αντιδρά στις προτεραιότητες, στις ανησυχίες και στις απαιτήσεις άλλων ανθρώπων πριν καν ο ίδιος ο άνθρωπος καθορίσει τις δικές του.
Η απότομη αύξηση της κορτιζόλης που προκαλείται από αυτή τη διαδικασία μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το πρωινό, δημιουργώντας μια υποβόσκουσα αίσθηση έντασης που διαρκεί για ώρες.
Όταν η προσοχή εξαντλείται πριν ξεκινήσει η ημέρα
Το συνεχές πέρασμα από εφαρμογή σε εφαρμογή αμέσως μετά το ξύπνημα εκπαιδεύει τον εγκέφαλο να λειτουργεί αντιδραστικά.
Η προσοχή διαμορφώνεται από τα πρώτα μοτίβα στα οποία εκτίθεται καθημερινά. Όταν η μέρα ξεκινά με γρήγορες εναλλαγές πληροφοριών, ειδοποιήσεων και περιεχομένου, η βαθιά συγκέντρωση γίνεται δυσκολότερη αργότερα μέσα στην ημέρα.
Παράλληλα, κάθε swipe, κάθε tap και κάθε επιλογή για το τι θα διαβάσουμε ή θα αγνοήσουμε αποτελεί μια μικρή γνωστική απόφαση.
Μέχρι να ξεκινήσει η πραγματική εργασία, μέρος της πνευματικής μας ενέργειας έχει ήδη καταναλωθεί.
Σαν να μην έφτανε αυτό, τα social media ενεργοποιούν από πολύ νωρίς και τον μηχανισμό της κοινωνικής σύγκρισης. Η παραγωγικότητα, η επιτυχία, η εμφάνιση και η καθημερινότητα των άλλων ανθρώπων εμφανίζονται στην οθόνη πριν προλάβει να σταθεροποιηθεί η δική μας αίσθηση ταυτότητας για τη νέα ημέρα.
Μια συνήθεια που επιβαρύνει αθόρυβα τον εγκέφαλο
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι ένα πρωινό scrolling περιστασιακά.
Η πραγματική ανησυχία αφορά τη συστηματική επανάληψη της συνήθειας επί μήνες ή και χρόνια.
Η Maris Loeffler, θεραπεύτρια οικογένειας και γάμου, εξηγεί ότι οι επιπτώσεις της υπερβολικής έκθεσης στις οθόνες είναι ύπουλες, ακριβώς επειδή δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές.
Όπως αναφέρει, μία ώρα χρήσης του κινητού στο κρεβάτι μία μόνο φορά πιθανότατα δεν θα προκαλέσει ιδιαίτερη ζημιά. Όταν όμως η συμπεριφορά αυτή μετατρέπεται σε καθημερινό μοτίβο, μπορεί σταδιακά να επηρεάσει την προσοχή, τη διάθεση και τη συνολική ψυχική ευεξία.
Τι προτείνουν οι ειδικοί
Η λύση δεν είναι απλώς να απομακρύνει κανείς το κινητό από το κομοδίνο. Το ζητούμενο είναι να αντικαταστήσει τη συνήθεια με δραστηριότητες που λειτουργούν υπέρ του εγκεφάλου.
Οι ειδικοί προτείνουν:
- Έκθεση στο φυσικό φως αμέσως μετά το ξύπνημα.
- Ενυδάτωση πριν από οποιαδήποτε χρήση οθόνης.
- Σύντομο journaling ή καταγραφή σκέψεων.
- Ήπιες διατάσεις ή λίγα λεπτά κίνησης.
- Καφέ ή τσάι χωρίς παράλληλο scrolling.
Παράλληλα, προτείνονται πρακτικές όπως η δημιουργία «ζωνών χωρίς κινητό», η χρήση παραδοσιακού ξυπνητηριού αντί για smartphone και η σταδιακή μείωση της πρωινής έκθεσης στις οθόνες.
Οι ειδικοί συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: η πρώτη ώρα της ημέρας είναι πολύτιμη. Και όσο περισσότερο την προστατεύουμε από τον ψηφιακό θόρυβο, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχουμε να ξεκινήσουμε τη μέρα με καθαρό μυαλό, μεγαλύτερη συγκέντρωση και λιγότερο άγχος.
Γιατί τελικά το πρώτο πράγμα που κάνουμε κάθε πρωί δεν επηρεάζει μόνο το πώς ξεκινά η ημέρα μας. Επηρεάζει και το πώς θα τη ζήσουμε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Αυτές είναι οι 8 λέξεις που μπορούν να μειώσουν το άγχος σας στη δουλειά
- Burnout: Τα σημάδια που δείχνουν ότι έχετε φτάσει στα όριά σας
- Επιστήμονες ανακάλυψαν πότε το βρίσιμο αυξάνει τη δύναμη και την αντοχή μας
