Κατερίνα Παπαγεωργίου (Goody’s – everest): Η καθαρή κρίση ορίζει τη σύγχρονη ηγεσία
Σε μία συγκυρία που οι γεωπολιτικές εντάσεις επανακαθορίζουν τα όρια της παγκόσµιας οικονοµίας και η καταναλωτική διάθεση µεταβάλλεται µε πρωτοφανή ταχύτητα, η ηγεσία δοκιµάζεται στην πράξη, όχι στη θεωρία. Η Κατερίνα Παπαγεωργίου, CSOO της Goody’s – everest, µιλώντας στο Fortune Greece σκιαγραφεί ένα περιβάλλον όπου η ανάπτυξη δεν µπορεί πλέον να θεωρείται δεδοµένη, αλλά πρέπει να κερδίζεται καθηµερινά µέσα από δύσκολες, συχνά αντιφατικές αποφάσεις.
Στον πυρήνα αυτής της πρόκλησης βρίσκεται µια λεπτή ισορροπία. Από τη µία πλευρά, η ανάγκη για επενδύσεις, καινοτοµία και νέα επιχειρηµατικά µοντέλα. Από την άλλη, η επιτακτική απαίτηση για πειθαρχία στο κόστος και διασφάλιση της λειτουργικής ανθεκτικότητας.
Πάνω απ’ όλα, όµως, αναδεικνύεται ένα βαθύτερο, πιο σύνθετο διακύβευµα: το ανθρώπινο κεφάλαιο. Σε µια αγορά όπου το ταλέντο γίνεται ολοένα και πιο δυσεύρετο και απαιτητικό, η πρόκληση δεν είναι µόνο να προσελκύσεις ικανούς ανθρώπους, αλλά και να τους εξελίξεις και να δηµιουργήσεις ένα περιβάλλον στο οποίο θα επιλέξουν να παραµείνουν και να αναπτυχθούν. Για την ίδια, η ηγεσία δεν ορίζεται από την ευκολία των αποφάσεων, αλλά από την ικανότητα να διατηρείς καθαρή κρίση µέσα στην αβεβαιότητα, να εµπνέεις εµπιστοσύνη και να µετατρέπεις τη διαρκή αλλαγή από απειλή σε συλλογική προοπτική.
Αυτή την περίοδο, τι είναι αυτό που σας κρατά ξύπνια τα βράδια σε επαγγελματικό επίπεδο;
Πιστεύω πλέον ότι, όπως ο περισσότερος κόσµος, πάσχω από χρόνιο άγχος, το οποίο πηγάζει κυρίως από το ευρύτερο περιβάλλον µέσα στο οποίο λειτουργούµε. Αυτό τον καιρό οι γεωπολιτικές εξελίξεις που έχουν αντίκτυπο στην παγκόσµια οικονοµία επηρεάζουν άµεσα και τη διάθεση του κόσµου για κατανάλωση και, κατ’ επέκταση, την πορεία του τζίρου µας. Ωστόσο, για τα καταστήµατά µας η µεγαλύτερη πρόκληση παραµένει το ανθρώπινο δυναµικό: πώς θα προσελκύσουµε ανθρώπους µε διάθεση για εξέλιξη, πώς θα τους εξελίξουµε ουσιαστικά µέσα στον οργανισµό και, κυρίως, πώς θα δηµιουργήσουµε το περιβάλλον που θα τους κάνει να θέλουν να παραµείνουν και να αναπτυχθούν µαζί µας. Αυτός πιστεύω είναι και ο κυριότερος λόγος για τον οποίο µένω ξύπνια τα βράδια.
Αν κοιτάξετε τους τελευταίους έξι μήνες, ποια ήταν η πιο δύσκολη απόφαση που κληθήκατε να λάβετε και ποιο ήταν το πραγματικό της διακύβευμα;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω µία απόφαση τους τελευταίους έξι µήνες, θα έλεγα ότι η πιο δύσκολη ήταν να ισορροπήσουµε ανάµεσα στη διατήρηση της αναπτυξιακής µας δυναµικής και την ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο κόστους, µέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας. Το πραγµατικό διακύβευµα δεν ήταν µόνον οικονοµικό, αλλά και στρατηγικό: πώς συνεχίζεις να επενδύεις στο µέλλον µέσα από τη δηµιουργία νέων concepts ή την ενσωµάτωση πρωτοποριακών ψηφιακών εργαλείων, χωρίς να διακινδυνεύσεις τη βιωσιµότητα και την ποιότητα της καθηµερινής λειτουργίας. Στην πράξη, αυτό σήµαινε δύσκολες επιλογές προτεραιοτήτων και διαρκή επαναξιολόγηση του πού αξίζει να κατευθύνουµε τους πόρους µας. Η πρόκληση ήταν να παραµείνουµε τολµηροί στην ανάπτυξη, αλλά ταυτόχρονα πειθαρχηµένοι στη διαχείριση.
Έχει υπάρξει απόφαση που ήταν σωστή για το business αλλά δύσκολη για τους ανθρώπους; Πού τραβάτε τη γραμμή σε τέτοιες περιπτώσεις;
Ναι, έχω βρεθεί σε αυτήν τη θέση, και µάλιστα σε πολύ έντονο βαθµό. Σε προηγούµενη εταιρεία που εργαζόµουν χρειάστηκε να προχωρήσουµε σε σηµαντική µείωση του εργατικού δυναµικού, κάτι που ήταν σωστό για τη βιωσιµότητα του οργανισµού αλλά εξαιρετικά δύσκολο. Εκεί βρέθηκα αντιµέτωπη µε πραγµατικά διλήµµατα σε ανθρώπινο επίπεδο, αφού κλήθηκα να επιλέξω ανάµεσα σε ανθρώπους µε χρόνια προϋπηρεσίας ή πολλά παιδιά και ανθρώπους µε πραγµατική διάθεση για εξέλιξη και προσφορά.
Η γραµµή που προσπαθώ να κρατώ είναι η δικαιοσύνη και η ειλικρίνεια. Κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά, πάντα µέσα από διάλογο µε τους άµεσους συνεργάτες µου. Ωστόσο, έχω καταλήξει ότι πρέπει να δίνουµε προτεραιότητα σε ανθρώπους που δείχνουν έµπρακτα ότι θέλουν να εξελιχθούν και να συµβάλουν. Προφανώς και η προσωπική κατάσταση είναι κάτι που δεν µπορεί να αγνοηθεί, και όταν υπάρχουν ισοδύναµες επιλογές σαφώς λαµβάνεται υπόψη, αλλά δεν πρέπει να αποτελέσει το µοναδικό κριτήριο.
Θυµάµαι εκείνη την περίοδο ως µία από τις πιο απαιτητικές αλλά και πιο ανθρώπινες στιγµές της καριέρας µου. Παράλληλα µε τις δύσκολες αποφάσεις που λάβαµε, κάναµε µια συντονισµένη προσπάθεια να στηρίξουµε όσους αποχωρούσαν, βοηθώντας τους ενεργά στην αναζήτηση της επόµενης επαγγελµατικής τους ευκαιρίας, χρησιµοποιώντας τις γνωριµίες µας ακόµη και σε ανταγωνιστικές εταιρείες. Ήταν µια διαδικασία σκληρή, αλλά και βαθιά συγκινητική, γιατί στο τέλος της ηµέρας ως ηγέτης κρίνεσαι όχι µόνο από τις αποφάσεις που παίρνεις, αλλά και από τον τρόπο που στέκεσαι δίπλα στους ανθρώπους όταν τα πράγµατα δυσκολεύουν.
Η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει το ανθρώπινο δυναμικό. πώς θα προσελκύσουμε ανθρώπους με διάθεση για εξέλιξη, πώς θα τους εξελίξουμε μέσα στον οργανισμό.
Ποια είναι η απόφαση που πήρατε ως ηγέτιδα και σας άλλαξε περισσότερο τον τρόπο που βλέπετε τον ρόλο σας;
Μία απόφαση που µε άλλαξε ουσιαστικά ως ηγέτιδα προέκυψε στο πλαίσιο ενός πανευρωπαϊκού project που είχα αναλάβει να υλοποιήσω σε προηγούµενη εταιρεία. Αντιλήφθηκα πολύ γρήγορα πως το γεγονός ότι ήµουν Ελληνίδα σε πολυεθνική µε έδρα στο εξωτερικό επηρέασε τη συνεργασία µου µε τις άλλες χώρες, αφού αντιµετώπισα καθυστερήσεις και σε κάποιες περιπτώσεις εµφανή αδιαφορία. Παρ’ όλα αυτά κατάφερα να το φέρω εις πέρας µε πολύ κόπο. Στα επτά συνολικά πανευρωπαϊκά projects που «έτρεχαν» εκείνη την εποχή ήµασταν δύο Έλληνες, ο δεύτερος πιο υψηλόβαθµος από εµένα.
Θυµάµαι, λοιπόν, ότι λίγο πριν από την τελική παρουσίαση στο Άµστερνταµ ο Έλληνας συνάδελφός µου µου πρότεινε να αναδείξουµε το χαµηλό επίπεδο συνεργασίας από τις άλλες χώρες, και µάλιστα επέµενε να το αναφέρουµε στην πρώτη µας σελίδα. Ύστερα από πολλή σκέψη και προβληµατισµό, αποφάσισα να µην κινηθώ προς αυτή την κατεύθυνση. Επέλεξα να παρουσιάσω τη δουλειά µου όπως ήταν, µε ειλικρίνεια και επαγγελµατισµό, αξιοποιώντας ό,τι είχα καταφέρει και διαχειριζόµενη τα κενά χωρίς να µετακυλήσω ευθύνες. Όταν φτάσαµε στην παρουσίαση, ο ίδιος τελικά ακολούθησε εντελώς διαφορετική προσέγγιση, παρουσιάζοντας µια εικόνα άριστης συνεργασίας και εξυµνώντας για πάνω από 5 λεπτά αυτήν τη συνθήκη.
Εκείνη τη στιγµή συνειδητοποίησα πόσο σηµαντικό είναι να εµπιστεύεσαι το ένστικτό σου και να διατηρείς την ανεξαρτησία της κρίσης σου. Ήταν ένα ισχυρό µάθηµα για το πώς λειτουργεί το επαγγελµατικό περιβάλλον στην πράξη: χρειάζεται καθαρή σκέψη, ταχύτητα στις αποφάσεις και, κυρίως, να χαράζεις τη δική σου πορεία µε ακεραιότητα, χωρίς να επηρεάζεσαι από πιέσεις
ή τακτικισµούς.
Στην πράξη τι σημαίνει «φέρνω αλλαγή» σε έναν μεγάλο οργανισμό; Είναι περισσότερο θέμα στρατηγικής, κουλτούρας ή προσώπων;
Στην πράξη, το να φέρει κανείς αλλαγή σε έναν µεγάλο οργανισµό δεν είναι ποτέ µονοδιάστατο· είναι συνδυασµός στρατηγικής, κουλτούρας και προσώπων. Η στρατηγική δίνει την κατεύθυνση και θέτει τις προτεραιότητες, αλλά χωρίς τη σωστή κουλτούρα δύσκολα ριζώνει οποιαδήποτε αλλαγή. Και, τελικά, είναι οι άνθρωποι αυτοί που την υλοποιούν και της δίνουν ζωή.
Στην καριέρα µου έχω βιώσει τρεις µεγάλες συγχωνεύσεις και µπορώ να πω µε βεβαιότητα ότι το πιο δύσκολο κοµµάτι είναι η δηµιουργία µιας ενιαίας κουλτούρας και η ουσιαστική ενσωµάτωσή της στην καθηµερινότητα. Όσο καλή πρόθεση και αν έχει η διοίκηση ή όσο καλά σχεδιασµένη και αν είναι µια στρατηγική, αν οι άνθρωποι δεν την πιστέψουν, δεν την κατανοήσουν ή δεν νιώσουν µέρος της, τότε αναπόφευκτα θα καταρρεύσει και δεν θα λειτουργήσει.
Γιʼ αυτό και στην πράξη η αλλαγή σηµαίνει ευθυγράµµιση: ξεκάθαρη κατεύθυνση, ειλικρινής επικοινωνία και ενεργή συµµετοχή των οµάδων. Ο ρόλος της ηγεσίας είναι να δηµιουργεί αυτό το περιβάλλον· να δίνει το παράδειγµα, να χτίζει εµπιστοσύνη και να µετατρέπει την αλλαγή από «απαίτηση» σε κοινό στόχο.
Αν ξεκινούσατε σήμερα την καριέρα σας από το μηδέν, ποια θα ήταν η πρώτη σας κίνηση;
Γενικά, ως άνθρωπος διακρίνοµαι από ταπεινότητα, οπότε σέβοµαι τις ιεραρχίες. Ωστόσο, αν ξεκινούσα σήµερα από την αρχή µε τις εµπειρίες που έχω αποκτήσει, θα φρόντιζα συνειδητά να βρεθώ κοντά σε ανθρώπους από τους οποίους µπορώ πραγµατικά να µάθω. Όχι υποχρεωτικά τον άµεσο προϊστάµενό µου, αν δεν πληρούσε αυτές τις προδιαγραφές. Οι σωστοί συνεργάτες και µέντορες µπορούν να επιταχύνουν καθοριστικά την πορεία σου. Γιατί στο τέλος της ηµέρας η καριέρα δεν είναι µια ευθεία γραµµή· είναι µια διαδροµή επιλογών, εµπειριών και ανθρώπων που σε διαµορφώνουν.
Υπάρχει κάποια κυρίαρχη αντίληψη γύρω από τη γυναικεία ηγεσία που θεωρείτε ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα;
Εξακολουθεί να υπάρχει η αντίληψη πως οι γυναίκες δεν έχουν ακόµη κατακτήσει τον χώρο που τους αναλογεί στην ηγεσία, Κατά την άποψή µου, αυτό είναι µια πραγµατικότητα που εξακολουθεί να ισχύει σε µεγάλο βαθµό. Παρότι έχουν γίνει σηµαντικά βήµατα προόδου τα τελευταία χρόνια, οι γυναίκες συνεχίζουν να εκπροσωπούνται λιγότερο σε θέσεις ευθύνης και να καλούνται συχνά να αποδείξουν περισσότερα.
Αυτό που θεωρώ ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγµατικότητα είναι τα στερεότυπα γύρω από το πώς «πρέπει» να ηγείται µια γυναίκα. Η ηγεσία δεν έχει φύλο. Οι αποτελεσµατικοί ηγέτες, ανεξαρτήτως φύλου, χαρακτηρίζονται από συνέπεια, ενσυναίσθηση, καθαρή σκέψη και ικανότητα να εµπνέουν και να εξελίσσουν τους ανθρώπους τους. Το ζητούµενο, λοιπόν, δεν είναι να προσαρµοστεί η γυναικεία ηγεσία σε ένα προκαθορισµένο πρότυπο, αλλά να δηµιουργηθούν οι συνθήκες ώστε περισσότερες γυναίκες να έχουν πραγµατικά την ευκαιρία να αναλάβουν και να αναδείξουν τον δικό τους τρόπο ηγεσίας.
Όπως ο περισσότερος κόσμος, πάσχω από χρόνιο άγχος, το οποίο πηγάζει κυρίως από το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούμε.
Τι σημαίνει για εσάς, στην πράξη, να είστε changemaker και ποιο είναι το προσωπικό κόστος αυτής της επιλογής;
Το να είσαι changemaker στην πράξη σηµαίνει διαρκής αγώνας: από τις πιο απλές σηµειολογικές λεπτοµέρειες της καθηµερινότητας, µέχρι τις µεγάλες στρατηγικές αποφάσεις. Είναι η επιλογή του να µην αποδέχεσαι το status quo αλλά να παρεµβαίνεις, να βελτιώνεις και να διεκδικείς κάτι καλύτερο, ακόµη και όταν αυτό δεν είναι εύκολο ή ακόµα και δηµοφιλές.
Αυτό απαιτεί συνέπεια, επιµονή και συχνά τη διάθεση να αναλάβεις ρίσκα ή να σταθείς απέναντι σε κατεστηµένες αντιλήψεις. Το προσωπικό κόστος είναι υπαρκτό: πίεση, αµφισβήτηση, στιγµές εκνευρισµού και η ανάγκη να παίρνεις δύσκολες αποφάσεις που δεν τους ικανοποιούν πάντα όλους. Ωστόσο, ταυτόχρονα είναι και µια βαθιά δηµιουργική διαδικασία, γιατί βλέπεις στην πράξη τον αντίκτυπο των αλλαγών που φέρνεις. Τελικά, για µένα, το να είσαι changemaker σηµαίνει να έχεις το θάρρος να προχωράς µπροστά, διατηρώντας την ακεραιότητά σου και παραµένοντας προσηλωµένος σε έναν σκοπό που ξεπερνά το προσωπικό επίπεδο.
Αν έπρεπε να περιγράψετε την ηγεσία μέσα στην πολυπλοκότητα με μία φράση, ποια θα ήταν;
Ηγεσία µέσα στην πολυπλοκότητα είναι η ικανότητα να απλοποιείς το δύσκολο και να παίρνεις αποφάσεις µε καθαρό µυαλό µέσα στην αβεβαιότητα.
*Η συνέντευξη δημοσιεύεται στο νέο τεύχος του Fortune Greece που κυκλοφορεί από την Παρασκευή 29/05 στα περίπτερα.
** Φωτογραφίες: Στέφανος Παπαδόπουλος
H ON LINE ΕΚΔΟΣΗ TOY FORTUNE GREECE ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ME ENA ΜΟΝΟ KΛΙΚ ΣΤΟ Fortune Members
