Λειψυδρία: Ελλάδα και Κύπρος στις χώρες της Ευρώπης με τη μεγαλύτερη πίεση στους υδάτινους πόρους

• Ένας στους δέκα Ευρωπαίους αντιμετωπίζει δυσκολίες πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό.
• Η κλιματική αλλαγή και η ξηρασία αναμένεται να επιδεινώσουν τη λειψυδρία έως το 2030.
• Τα προβλήματα σε αρκετές χώρες σχετίζονται και με τις παλαιές υποδομές ύδρευσης.

Με την Ευρώπη να βρίσκεται αντιμέτωπη με ακόμη ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι, η πίεση στους υδάτινους πόρους εντείνεται, αναδεικνύοντας τις αυξανόμενες προκλήσεις που προκαλούν η κλιματική αλλαγή και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας. Αν και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αξιοποιείται κατά μέσο όρο μόλις το 5,8% των διαθέσιμων αποθεμάτων γλυκού νερού – που προέρχονται από ποτάμια λίμνες, υπόγεια ύδατα και παγετώνες – ο αριθμός αυτός δεν αντικατοπτρίζει τις σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Όπως επισημαίνει το Euronews, επικαλούμενο στοιχεία της Eurostat και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), η εικόνα διαφοροποιείται έντονα από χώρα σε χώρα, με την Κύπρο να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η χώρα χρησιμοποιεί περίπου το 72% των διαθέσιμων αποθεμάτων γλυκού νερού σε ετήσια βάση, ενώ κατά τους θερινούς μήνες το ποσοστό αυτό εκτινάσσεται έως και στο 92%, γεγονός που την κατατάσσει σε διαρκή κατάσταση υδατικής πίεσης.

Για λόγους σύγκρισης, μια χώρα θεωρείται ότι εισέρχεται στη ζώνη προειδοποίησης όταν αξιοποιεί περισσότερο από το 20% των διαθέσιμων υδάτινων πόρων της. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, οι κυπριακές αρχές απηύθυναν έκκληση προς τους πολίτες να περιορίσουν την ημερήσια κατανάλωση νερού κατά 10% – εξοικονόμηση που αντιστοιχεί περίπου σε δύο λεπτά χρήσης νερού. Την ίδια στιγμή, η συνεχής αύξηση του πληθυσμού επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους ήδη περιορισμένους υδάτινους πόρους.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυπριακή κυβέρνηση επιταχύνει την εγκατάσταση νέων μονάδων αφαλάτωσης, ώστε να διασφαλίσει την επάρκεια πόσιμου νερού, ιδιαίτερα ενόψει της αυξημένης ζήτησης που προκαλεί η τουριστική περίοδος. Παράλληλα, το ζήτημα της λειψυδρίας έχει αναδειχθεί σε βασική προτεραιότητα της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μετά την Κύπρο, η Μάλτα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη πίεση στους υδάτινους πόρους, με ετήσια χρήση που φτάνει το 33%, ενώ το καλοκαίρι το ποσοστό αυξάνεται στο 67%. Αντίστοιχα, αρκετές ακόμη μεσογειακές χώρες βρίσκονται σταθερά πάνω από το όριο προειδοποίησης κατά τη θερινή περίοδο, μεταξύ αυτών η Ελλάδα (37%), η Ρουμανία (34%), η Πορτογαλία (31%), η Ιταλία (27%) και η Ισπανία (26,5%).

Ποιες χώρες αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, η κλιματική αλλαγή και η αυξανόμενη συχνότητα των περιόδων ξηρασίας αναμένεται να ενισχύσουν τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση της λειψυδρίας στην Ευρώπη τουλάχιστον έως το 2030.

Παράλληλα, έκθεση του οργανισμού καταδεικνύει ότι περίπου ένας στους δέκα πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πρόσβαση σε επαρκές, ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό. Το μεγαλύτερο πρόβλημα καταγράφεται στην Κύπρο, όπου επηρεάζεται το 36,5% του πληθυσμού, ενώ ακολουθεί η Ελλάδα με ποσοστό 31,5%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Κροατία και η Ιρλανδία εμφανίζουν προβλήματα πρόσβασης σε καθαρό νερό, παρότι δεν αξιοποιούν μεγάλο ποσοστό των διαθέσιμων υδάτινων αποθεμάτων τους. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι η δυσκολία δεν σχετίζεται απαραίτητα με την έλλειψη νερού, αλλά κυρίως με την παλαιότητα των δικτύων ύδρευσης και τις αδυναμίες των υποδομών.

Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία, παρά την υψηλή χρήση των υδάτινων πόρων τους, φαίνεται να εξασφαλίζουν αποτελεσματικότερη πρόσβαση των πολιτών σε ασφαλές πόσιμο νερό, καθώς τα σχετικά ποσοστά παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 9%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Επιτόκια: Η ΕΚΤ κερδίζει χρόνο μετά την αποκλιμάκωση της έντασης
• Τραμπ: Την Τρίτη θα πραγματοποιηθεί συνάντηση για το Ιράν στη Ντόχα
• Βενεζουέλα: Στους 1.450 οι νεκροί – Ζημιές 7 δισ. δολαρίων και επικρίσεις για τους χειρισμούς των αρχών