Τι αλλάζει στα σούπερ μάρκετ μετά το τέλος του πλαφόν – Το σχέδιο για τις τιμές έως τον Σεπτέμβριο

• Μετά τη λήξη του πλαφόν, κυβέρνηση και αγορά εφαρμόζουν νέο πλαίσιο συγκράτησης των τιμών στα σούπερ μάρκετ.
• Περίπου 2.000 προϊόντα παραμένουν με «παγωμένες» τιμές έως το τέλος Αυγούστου, ενώ συνεχίζονται οι έλεγχοι στην αγορά.
• Από τον Σεπτέμβριο σχεδιάζονται στοχευμένες μειώσεις σε βασικά είδη διατροφής και προϊόντα καθημερινής χρήσης. 

Με το πλαφόν στις τιμές να αποτελεί πλέον παρελθόν, κυβέρνηση και αγορά επιχειρούν να διατηρήσουν την αποκλιμάκωση των ανατιμήσεων μέσα από ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας. Η συμφωνία προβλέπει τη διατήρηση των σημερινών τιμών σε περίπου 2.000 προϊόντα έως το τέλος Αυγούστου, ενώ από τον Σεπτέμβριο προγραμματίζεται νέα παρέμβαση, με στοχευμένες μειώσεις σε βασικά αγαθά.

Η συμφωνία σηματοδοτεί τη μετάβαση από ένα καθεστώς διοικητικού ελέγχου των περιθωρίων κέρδους σε ένα μοντέλο εθελοντικής συγκράτησης των τιμών. Το πλαφόν για 63 κατηγορίες βασικών προϊόντων που είχε επιβληθεί τον Μάρτιο ως έκτακτο μέτρο κατά της ακρίβειας έληξε στις 30 Ιουνίου, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι πέτυχεδ τον βασικό του στόχο: να αποτρέψει ένα νέο κύμα ανατιμήσεων.

Η απόφαση ελήφθη έπειτα από σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης, της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, εκπροσώπων της βιομηχανίας τροφίμων και των αλυσίδων λιανεμπορίου.

Στο πλαίσιο όσων συμφωνήθηκαν, οι επιχειρήσεις έχουν δεσμευθεί να μην προχωρήσουν σε νέες ανατιμήσεις κατά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, διατηρώντας παράλληλα τις μειώσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων.

Τι σημαίνει η αλλαγή για τους καταναλωτές

Η κατάργηση του πλαφόν δεν σημαίνει αυτόματα νέες μειώσεις τιμών στα ράφια. Το προηγούμενο μέτρο δεν αποτελούσε γενικό «πάγωμα» τιμών, αλλά περιόριζε το περιθώριο μεικτού κέρδους που μπορούσαν να εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων. Πλέον, η συγκράτηση των τιμών βασίζεται στις δεσμεύσεις της αγοράς, ενώ συνεχίζονται οι έλεγχοι από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς.

Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδιάζει να διατηρήσει έως το τέλος Σεπτεμβρίου εργαλεία όπως η υποχρέωση προαναγγελίας ανατιμήσεων και οι περιορισμοί στις προωθητικές ενέργειες που ακολουθούν αυξήσεις τιμών, εφόσον εγκριθεί η σχετική νομοθετική ρύθμιση.

Πού καταγράφονται οι μεγαλύτερες μειώσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, κατά την περίοδο εφαρμογής του πλαφόν καταγράφηκε μέση μείωση τιμών της τάξης του 6%. Παράλληλα, από την 1η Απριλίου έως τις 24 Ιουνίου σημειώθηκαν συνολικά 1.898 υποτιμήσεις σε βασικές κατηγορίες προϊόντων.

Οι μεγαλύτερες μειώσεις αφορούν το νωπό κρέας, με 1.116 υποτιμήσεις, εκ των οποίων 907 στο μοσχάρι και 209 στο χοιρινό.

Ακολουθούν:

• 120 μειώσεις στον συσκευασμένο καφέ,
• 63 στα τυριά,
• 44 στο ελαιόλαδο,
• 35 σε προϊόντα περιποίησης μαλλιών,
• 29 στα μπισκότα,
• 27 στα αναψυκτικά,
• 19 στα ζυμαρικά,

ενώ ακόμη 445 υποτιμήσεις καταγράφηκαν σε άλλες βασικές κατηγορίες προϊόντων.

Το σχέδιο για τον Σεπτέμβριο

Η δεύτερη φάση της συμφωνίας προβλέπει στοχευμένες μειώσεις τιμών σε βασικά είδη διατροφής και προϊόντα καθημερινής χρήσης από τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Η λίστα των προϊόντων θα καταρτιστεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς, σε συνεργασία με τις βιομηχανίες και τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, με προτεραιότητα σε προϊόντα που έχουν σημαντική συμμετοχή στο καλάθι του νοικοκυριού.

Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, καθώς δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί το ποσοστό των μειώσεων, οι κατηγορίες προϊόντων που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα, η διάρκειά του, ούτε ο τρόπος επιμερισμού του κόστους μεταξύ προμηθευτών και λιανεμπορίου.

Οι διεθνείς εξελίξεις και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό

Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η επιτυχία της πρώτης φάσης της συμφωνίας αποτελεί προϋπόθεση για να ακολουθήσουν ευρύτερες μειώσεις τιμών το φθινόπωρο.

Παράλληλα, η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι οποίες κινούνται κοντά στα 70 δολάρια ανά βαρέλι, περιορίζοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε στο 3,9% από 4,9% τον Μάιο, εξέλιξη που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών τους επόμενους μήνες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Σούπερ μάρκετ: Τζίρος 5,75 δισ. ευρώ στο πεντάμηνο – Τα τρόφιμα, τα private label και οι προσφορές οδηγούν την αγορά
• Τα τρία στοιχήματα της κυβέρνησης έως τον Σεπτέμβριο: Τιμές, πακέτο ΔΕΘ και Ταμείο Ανάκαμψης
• ΕΒΕΠ: Οι τρεις προτάσεις για τα σούπερ μάρκετ μετά το τέλος του πλαφόν