Οι Χούθι κηρύσσουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία – Νέα απειλή για πετρέλαιο και παγκόσμιο εμπόριο

• Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι ανακοίνωσαν την άμεση επιβολή θαλάσσιου αποκλεισμού κατά της Σαουδικής Αραβίας.
• Ένα πλήρες κλείσιμο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα απειλούσε περίπου το 7% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.
• Η ανακοίνωση έρχεται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές προσπάθειες για δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Νέο μέτωπο στην κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανοίγουν οι Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι ανακοίνωσαν την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού κατά της Σαουδικής Αραβίας.

Οι υποστηριζόμενες από το Ιράν δυνάμεις δήλωσαν ότι το «θαλάσσιο εμπάργκο» τίθεται άμεσα σε ισχύ, επικαλούμενες την αρχή «οφθαλμόν αντί οφθαλμού» και κατηγορώντας το Ριάντ ότι έχει επιβάλει άδικο και καταπιεστικό αποκλεισμό στην Υεμένη.

Η ανακοίνωση διευρύνει σημαντικά τον κίνδυνο για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες και τη ναυσιπλοΐα, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη υποστεί σοβαρές διαταραχές εξαιτίας του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Στο επίκεντρο το Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Η σοβαρότερη ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο οι Χούθι να επιχειρήσουν να κλείσουν το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα και, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, με τη Μεσόγειο.

Το σημείο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες του διεθνούς εμπορίου και της μεταφοράς ενέργειας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters, ένα πλήρες κλείσιμο του στενού θα μπορούσε να περιορίσει τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου κατά περίπου 7%, καθώς μεγάλο μέρος των σαουδαραβικών εξαγωγών δεν θα μπορούσε να διοχετευθεί από την Ερυθρά Θάλασσα.

Η Σαουδική Αραβία είχε αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές από το λιμάνι Γιανμπού, αξιοποιώντας τον αγωγό Ανατολής–Δύσης για να παρακάμπτει τα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ. Περισσότερο από το 70% των συνήθων ημερήσιων εξαγωγών αργού είχε εκτραπεί προς αυτή τη διαδρομή, σύμφωνα με στοιχεία που είχε δημοσιεύσει το Reuters πριν από την ανακοίνωση των Χούθι.

Ένα ταυτόχρονο πλήγμα στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα περιόριζε και τις δύο βασικές θαλάσσιες εξόδους των ενεργειακών φορτίων από τη Μέση Ανατολή.

Ανακοίνωση αποκλεισμού, όχι ακόμη πλήρες κλείσιμο

Η κήρυξη του ναυτικού αποκλεισμού δεν σημαίνει ότι το Μπαμπ ελ Μαντέμπ έχει ήδη κλείσει ή ότι οι Χούθι διαθέτουν τη δυνατότητα να σταματήσουν κάθε εμπορικό πλοίο που περνά από την περιοχή.

Η ανακοίνωση δεν έδωσε άμεσα λεπτομέρειες για το ποια πλοία θα αποτελέσουν στόχο, πώς θα εφαρμοστεί ο αποκλεισμός ή εάν αφορά αποκλειστικά πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία.

Ωστόσο, οι προηγούμενες επιθέσεις των Χούθι έχουν δείξει ότι ακόμη και μια περιορισμένη απειλή μπορεί να αναγκάσει ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν την Ερυθρά Θάλασσα και να επιλέγουν τη μακρύτερη και ακριβότερη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.

Οι Χούθι είχαν επιτεθεί σε περισσότερα από 100 εμπορικά πλοία κατά την προηγούμενη περίοδο έντασης στην Ερυθρά Θάλασσα, προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στις διεθνείς εμπορικές διαδρομές.

Η πίεση του Ιράν προς τους Χούθι

Η εξέλιξη ακολουθεί αναφορές ότι η Τεχεράνη είχε ζητήσει από τους Χούθι να είναι έτοιμοι να κλείσουν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, σε περίπτωση συνέχισης των αμερικανικών επιθέσεων κατά των ενεργειακών υποδομών του Ιράν.

Το Ιράν βλέπει τη θαλάσσια δίοδο ως ένα επιπλέον μέσο άσκησης πίεσης προς την Ουάσιγκτον και τους περιφερειακούς συμμάχους της, πέρα από τις διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ.

Η εμπλοκή των Χούθι δημιουργεί παράλληλα τον κίνδυνο αναζωπύρωσης της σύγκρουσής τους με τη Σαουδική Αραβία, έπειτα από μια σχετικά εύθραυστη περίοδο αποκλιμάκωσης που είχε ξεκινήσει με την εκεχειρία του 2022.

Οι δύο πλευρές είχαν ήδη ανταλλάξει επιθέσεις τις προηγούμενες ημέρες, μετά τον βομβαρδισμό του αεροδρομίου της Σαναά και τις επιθέσεις των Χούθι κατά του αεροδρομίου Άμπχα στη Σαουδική Αραβία.

Η επίπτωση στις τιμές του πετρελαίου

Οι τιμές του πετρελαίου αντέδρασαν άμεσα στην ανακοίνωση, ανακτώντας μέρος των απωλειών τους, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις σαουδαραβικές εξαγωγές.

Νωρίτερα τη Δευτέρα, οι τιμές είχαν κινηθεί προσωρινά πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, μετά τις νέες δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Στη συνέχεια περιόρισαν τα κέρδη τους, όταν η Τεχεράνη επιβεβαίωσε ότι παραμένουν ενεργές οι επαφές μέσω διαμεσολαβητών.

Οι συνολικές ροές πετρελαίου έχουν ήδη μειωθεί κατά περίπου 10% της παγκόσμιας προσφοράς εξαιτίας της σύγκρουσης στον Κόλπο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters. Μια παράλληλη και παρατεταμένη διακοπή στην Ερυθρά Θάλασσα θα μπορούσε να εντείνει τις ελλείψεις, να αυξήσει τα ναύλα και να προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές των καυσίμων.

Οι κίνδυνοι για το παγκόσμιο εμπόριο

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην αγορά πετρελαίου.

Μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Σουέζ διέρχονται εμπορευματοκιβώτια, προϊόντα διύλισης, υγροποιημένο φυσικό αέριο, λιπάσματα και πρώτες ύλες που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.

Εάν οι εταιρείες αναγκαστούν να παρακάμψουν την Αφρική:

• αυξάνονται ο χρόνος και το κόστος μεταφοράς,
• δεσμεύονται περισσότερα πλοία για κάθε ταξίδι,
• ανεβαίνουν τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου,
• ενισχύονται οι πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες,
• αυξάνεται ο πληθωριστικός κίνδυνος για ενέργεια και αγαθά.

Η διεθνής αγορά διύλισης βρίσκεται ήδη υπό ισχυρή πίεση, καθώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις στις ρωσικές εγκαταστάσεις έχουν περιορίσει την παραγωγή καυσίμων κατά περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.

Η διπλωματική προσπάθεια για δεκαήμερη εκεχειρία

Η ανακοίνωση των Χούθι συνέπεσε με ενδείξεις ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη επιθυμούν να επαναφέρουν τις διπλωματικές προσπάθειες για τον περιορισμό της σύγκρουσης.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη έλαβε από διαμεσολαβητές πρόταση για δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός, με στόχο τη διάσωση της προσωρινής συμφωνίας που είχε υπογραφεί τον προηγούμενο μήνα.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι έχουν κατατεθεί νέες προτάσεις, χωρίς να αποκαλύψει τις λεπτομέρειες των συνομιλιών.

Παράλληλα, ο υπουργός Εσωτερικών του Ιράν, Εσκαντάρ Μομενί, φέρεται να ζήτησε από το Πακιστάν να επαναλάβει τον διαμεσολαβητικό του ρόλο στη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η επόμενη κίνηση της Σαουδικής Αραβίας

Μέχρι τη δημοσίευση της ανακοίνωσης δεν είχε καταγραφεί επίσημη αντίδραση από τη Σαουδική Αραβία.

Το Ριάντ καλείται να αποφασίσει εάν θα αντιμετωπίσει την κίνηση ως πολιτική απειλή, ως άμεση στρατιωτική πρόκληση ή ως προσπάθεια των Χούθι να αποκτήσουν διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Η κρίσιμη παράμετρος για τις αγορές θα είναι εάν η ανακοίνωση ακολουθηθεί από πραγματικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, λιμάνια, αγωγούς ή άλλες σαουδαραβικές ενεργειακές υποδομές.

Μέχρι τότε, το ενδεχόμενο αποκλεισμού αποτελεί σοβαρή απειλή, αλλά όχι ακόμη επιβεβαιωμένη πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Σε στάση επιφυλακής η ΕΚΤ για τον πληθωρισμό – Τι θα αποφασίσει για τα επιτόκια
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Εκλογές το φθινόπωρο ή την άνοιξη;
• Οι αριθμοί μετρούν, όμως οι άνθρωποι τους δημιουργούν
• Μost Admired Companies in Greece: Οι εταιρείες που ξεχώρισαν το 2026