Διπλωματία και πόλεμος στο Ορμούζ: Το σχέδιο εκεχειρίας που εξετάζει ο Τραμπ

• Περιφερειακοί μεσολαβητές πρότειναν δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
• Στόχος είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
• Δύο πλοία ελληνικής ναυτιλιακής εταιρείας χτυπήθηκαν από άγνωστα βλήματα κοντά στο Ομάν, σύμφωνα με την εταιρεία.
• Το Brent υποχώρησε στα 88,44 δολάρια, καθώς οι ελπίδες αποκλιμάκωσης αντιστάθμισαν τους φόβους για την ενεργειακή προσφορά.

Μια νέα πρόταση για δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προωθούν περιφερειακοί μεσολαβητές, την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζονται.

Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν το Κατάρ, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και το Ομάν, με στόχο να σταματήσουν προσωρινά οι εχθροπραξίες και να δημιουργηθεί ο αναγκαίος χρόνος για την αναβίωση της ενδιάμεσης συμφωνίας του Ιουνίου.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει την πρόταση, σύμφωνα με το Axios, χωρίς να έχει εγκαταλείψει τη στρατιωτική επιλογή. Μέχρι στιγμής, ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη έχουν ανακοινώσει επίσημη αποδοχή της εκεχειρίας.

Τι προβλέπει η πρόταση των μεσολαβητών

Η πρόταση προβλέπει παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων για δέκα ημέρες, ώστε να διεξαχθούν συνομιλίες για μια μονιμότερη διευθέτηση της κρίσης.

Οι βασικοί στόχοι είναι:

• Η προσωρινή διακοπή των αμερικανικών και ιρανικών επιθέσεων.
• Η ασφαλής επαναλειτουργία των ναυτιλιακών διαδρόμων στα Στενά του Ορμούζ.
• Η επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
• Η αναβίωση του μνημονίου κατανόησης που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο.
• Η δημιουργία σταθερού πλαισίου για τη διέλευση των εμπορικών πλοίων.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο Reuters ότι η πρόταση έχει διαβιβαστεί στην Τεχεράνη.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, επιβεβαίωσε επίσης ότι έχουν μεταφερθεί ιδέες μέσω των διαμεσολαβητών, χωρίς να αποκαλύψει το περιεχόμενό τους.

Η λύση που εξετάζεται για τα Στενά του Ορμούζ

Κεντρικό σημείο των διαπραγματεύσεων είναι η πλήρης επαναλειτουργία των δύο βασικών διαδρόμων ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Κατά τη διάρκεια της προτεινόμενης εκεχειρίας, οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να συμφωνήσουν σε μόνιμο πλαίσιο για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων.

Μεταξύ των ιδεών που βρίσκονται υπό εξέταση είναι η επιβολή εύλογων τελών για υπηρεσίες ασφάλειας και προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η δημιουργία διεθνούς ταμείου υπό τη διαχείριση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού και η  καθιέρωση συγκεκριμένων διαδικασιών συντονισμού για τα πλοία που διασχίζουν την περιοχή.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι να διαμορφωθεί ένας μηχανισμός που θα εγγυάται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα χωρίς να αναγνωρίζει στην Τεχεράνη μονομερές δικαίωμα ελέγχου του περάσματος.

Οι άνθρωποι πίσω από τη διαμεσολάβηση

Στην προσπάθεια συμμετέχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από τις χώρες που έχουν αναλάβει ρόλο διαύλου επικοινωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Σύμφωνα με το Axios, μεταξύ αυτών βρίσκονται:

• Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι.
• Ο Καταριανός απεσταλμένος Άλι αλ Θαουάντι.
• Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ.
• Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι.
• Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσάιντι.

Η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται επίσης να έχει ζητήσει από το Ισραήλ να αποφύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να κλείσουν το παράθυρο της διπλωματίας.

Η στρατιωτική επιλογή παραμένει ενεργή

Παρά τη νέα διπλωματική κινητικότητα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν τις επιθέσεις και ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.

Η Ουάσιγκτον έχει μεταφέρει δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη και αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, προετοιμαζόμενη για το ενδεχόμενο αποτυχίας των συνομιλιών.

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις παραμένουν επίσης σε αυξημένη επιφυλακή, με το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης κοινής εκστρατείας ΗΠΑ–Ισραήλ να μην έχει αποκλειστεί.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει προσηλωμένος στην άσκηση πίεσης προς την Τεχεράνη και ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν μέχρι να ληφθεί διαφορετική πολιτική απόφαση.

Αντίστοιχα, ο Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ τόνισε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα εξακολουθήσουν να απαντούν στα αμερικανικά πλήγματα.

Νέες επιδρομές από τη CENTCOM

Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση πραγματοποίησε τη Δευτέρα νέο κύμα επιδρομών στο Ιράν.

Σύμφωνα με τη CENTCOM, οι επιθέσεις είχαν στόχο ιρανικά στρατιωτικά κέντρα διοίκησης, ναυτικές δυνατότητες, θέσεις εκτόξευσης πυραύλων, εγκαταστάσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζεται, παρά τη μονομερή ανακοίνωση της Τεχεράνης ότι το πέρασμα έχει κλείσει.

Τα πραγματικά στοιχεία δείχνουν, ωστόσο, δραματικό περιορισμό της κίνησης. Σύμφωνα με δεδομένα της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις τέσσερα εμπορικά πλοία διέσχισαν το Ορμούζ τη Δευτέρα, ενώ δεν καταγράφηκε κανένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου ή πλοίο μεταφοράς LNG.

Δύο πλοία ελληνικής εταιρείας χτυπήθηκαν

Η ένταση στη ναυσιπλοΐα κλιμακώθηκε όταν πλοία μεταφοράς υδρογονανθράκων δέχθηκαν πλήγματα κοντά στις ακτές του Ομάν.

Η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO ανακοίνωσε ότι δεξαμενόπλοιο πιθανόν χτυπήθηκε από βλήμα αγνώστου τύπου στην περιοχή των Στενών.

Η ελληνική ναυτιλιακή Dynacom Tankers επιβεβαίωσε ότι δύο πλοία της επλήγησαν από άγνωστα βλήματα κοντά στο Ομάν, σύμφωνα με το Reuters.

Το γεγονός ότι τα πλοία ανήκουν ή διαχειρίζονται από ελληνική εταιρεία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι φέρουν ελληνική σημαία.

Οι ακριβείς συνθήκες των επιθέσεων και η ταυτότητα των δραστών δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Τι υποστηρίζουν οι Φρουροί της Επανάστασης

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι «σταμάτησαν» δύο πετρελαιοφόρα, τα οποία, κατά τον ισχυρισμό τους, επιχείρησαν να διασχίσουν «επικίνδυνη» διαδρομή χωρίς να συμμορφωθούν με τους ιρανικούς κανόνες.

Υποστήριξαν ότι στα πλοία εκδηλώθηκαν μεγάλες πυρκαγιές και ότι μονάδες διάσωσης εργάζονταν για την απομάκρυνση των πληρωμάτων.

Το Reuters ανέφερε ότι δεν μπορούσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα την εκδοχή των Φρουρών, οι οποίοι δεν έδωσαν αναλυτικά στοιχεία για τα πλοία ή για τυχόν θύματα.

Η ιρανική πλευρά επανέλαβε ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά όσο συνεχίζονται οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ιρανικοί ισχυρισμοί για πλήγματα σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν

Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε με πυραύλους σε αμερικανική βάση στο Κουβέιτ, παρουσιάζοντας το πλήγμα ως απάντηση στις νέες επιδρομές των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο IRNA, στόχος ήταν συστήματα HIMARS στη βάση Αρίφτζαν.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν επίσης ότι έπληξαν:

• Δύο συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στο Μπαχρέιν.
• Ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης σε αμερικανική θέση στη χώρα.
• Ραντάρ αντιπυραυλικής άμυνας στο Κουβέιτ.
• Συστήματα δορυφορικών επικοινωνιών.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί προέρχονται από την ιρανική πλευρά και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Οι Φρουροί προειδοποίησαν, μάλιστα, για νέα κύματα επιθέσεων με drones και πυραύλους.

Στο βόρειο Ιράκ, drone που μετέφερε εκρηκτικά καταρρίφθηκε κοντά στην αεροπορική βάση Αλ Χαρίρ, όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις, σύμφωνα με πηγές των υπηρεσιών ασφαλείας που επικαλείται το Reuters.

Στην Ιορδανία ήχησαν σειρήνες συναγερμού στο Αμμάν. Το επίσημο πρακτορείο Petra, επικαλούμενο το γενικό επιτελείο των ενόπλων δυνάμεων, μετέδωσε ότι η αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε τρεις πυραύλους που είχαν εκτοξευθεί από το Ιράν.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν ότι στόχευσαν αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη στην Άκαμπα και ότι προκάλεσαν «σοβαρές ζημιές». Ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη πηγή.

Το Brent υποχωρεί με το βλέμμα στη διπλωματία

Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν χαμηλότερα την Τρίτη, καθώς οι ελπίδες για διπλωματική αποκλιμάκωση αντιστάθμισαν τις ανησυχίες από τις νέες επιθέσεις.

Το Brent υποχώρησε κατά 0,9%, στα 88,44 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI σημείωσε αντίστοιχη πτώση, στα 82,50 δολάρια, σύμφωνα με το Reuters.

Τη Δευτέρα το Brent είχε φθάσει ενδοσυνεδριακά έως τα 91,42 δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από τις 11 Ιουνίου, προτού υποχωρήσει καθώς ενισχύθηκαν οι πληροφορίες για τη νέα μεσολαβητική προσπάθεια.

Η αγορά προσπαθεί να σταθμίσει δύο αντίθετες δυνάμεις:

• Την πιθανότητα μιας έστω προσωρινής εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
• Τον αυξανόμενο κίνδυνο διακοπής των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο.

Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί η ανακοίνωση των Χούθι για ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, η οποία απειλεί να διευρύνει ακόμη περισσότερο την κρίση στις ενεργειακές μεταφορές.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής: Η δημοσιονομική πειθαρχία «κλειδί» για χαμηλό κόστος δανεισμού της Ελλάδας
• Ελληνικές τράπεζες: Οι νέες τιμές-στόχοι της Goldman Sachs και οι τρεις επιλογές για αγορά
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Οι αριθμοί μετρούν, όμως οι άνθρωποι τους δημιουργούν
• Μost Admired Companies in Greece: Οι εταιρείες που ξεχώρισαν το 2026