Ο Τραμπ επαναφέρει τους δασμούς: Ποιοι πληρώνουν 10% και ποιοι 12,5% – Οι εξαιρέσεις

Νέους δασμούς τουλάχιστον 10% στις εισαγωγές από τους περισσότερους μεγάλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ επιβάλλει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, πραγματοποιώντας ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα για την επαναφορά της προστατευτικής εμπορικής πολιτικής της.

Στο στόχαστρο του νέου δασμολογικού καθεστώτος βρίσκεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ τα μέτρα τίθενται σε ισχύ στις 07:01 το πρωί της Παρασκευής, ώρα Ελλάδας –στις 00:01 ώρα Νέας Υόρκης– χωρίς να επηρεάζουν φορτία που είχαν ήδη αναχωρήσει πριν από την έναρξη της εφαρμογής τους.

Η απόφαση βασίζεται στα συμπεράσματα έρευνας της αμερικανικής κυβέρνησης, σύμφωνα με την οποία περίπου 60 οικονομίες δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για την αποτροπή της καταναγκαστικής εργασίας στις εφοδιαστικές τους αλυσίδες. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι αυτές οι πρακτικές πλήττουν τους Αμερικανούς εργαζομένους και δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις εγχώριες επιχειρήσεις.

Δασμοί δύο ταχυτήτων

Το νέο πλαίσιο προβλέπει δύο βασικούς δασμολογικούς συντελεστές. Προϊόντα από περίπου δέκα εμπορικούς εταίρους που διαθέτουν νομοθεσία κατά της καταναγκαστικής εργασίας θα επιβαρύνονται με δασμό 10%.

Αντίθετα, οι εισαγωγές από δεκάδες άλλες χώρες, οι οποίες κρίθηκε ότι είτε δεν διαθέτουν επαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο είτε δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά τους σχετικούς κανόνες, θα υπόκεινται σε δασμό 12,5%.

Η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει τις αλλαγές από τον προηγούμενο μήνα, όταν δημοσιοποιήθηκαν τα αποτελέσματα της σχετικής έρευνας. Στην τελική απόφαση έγιναν, πάντως, ορισμένες τροποποιήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ινδία, η οποία θα υπαχθεί σε δασμό 10%, αντί του 12,5% που είχε προταθεί αρχικά.

Η επιστροφή στον προστατευτισμό

Πρόκειται για τη σημαντικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει το προστατευτικό εμπορικό καθεστώς που είχε οικοδομήσει τα προηγούμενα χρόνια.

Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώσει προηγούμενες δασμολογικές επιβαρύνσεις, η κυβέρνηση επέβαλε προσωρινό οριζόντιο δασμό 10% στις εισαγωγές. Το μέτρο λήγει σήμερα, με το νέο καθεστώς να τίθεται άμεσα σε εφαρμογή, ώστε να μην υπάρξει χρονικό κενό.

Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι οι καινούργιοι δασμοί δεν αποτελούν απλώς υποκατάστατο των μέτρων που κρίθηκαν παράνομα, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

Ποια προϊόντα εξαιρούνται

Από τους νέους δασμούς εξαιρούνται βασικές κατηγορίες αγαθών, όπως:

• Καύσιμα.
• Τρόφιμα.
• Λιπάσματα.

Εξαιρούνται επίσης προϊόντα τα οποία υπόκεινται ήδη σε ξεχωριστές κλαδικές δασμολογικές επιβαρύνσεις, όπως τα αυτοκίνητα, τα μέταλλα και τα φαρμακευτικά προϊόντα.

Ανεπηρέαστες παραμένουν και οι εισαγωγές που καλύπτονται από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού, γνωστή ως USMCA.

Χιλιάδες αιτήματα για πρόσθετες εξαιρέσεις

Σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, έχουν κατατεθεί χιλιάδες αιτήματα για την εξαίρεση επιπλέον προϊόντων από τους νέους δασμούς.

Το τελικό πλαίσιο θα περιλαμβάνει τόσο γενικές όσο και ειδικές ανά χώρα εξαιρέσεις, οι οποίες θα συνδέονται με δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει ορισμένες κυβερνήσεις στο πλαίσιο διμερών εμπορικών συμφωνιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η νέα νομική βάση

Τον σχεδιασμό της νέας στρατηγικής έχει αναλάβει ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, αξιοποιώντας το Άρθρο 301 του Trade Act του 1974.

Το συγκεκριμένο νομικό εργαλείο επιτρέπει την επιβολή εμπορικών κυρώσεων έπειτα από έρευνες και δημόσιες διαβουλεύσεις που διαρκούν αρκετούς μήνες. Η προσέγγιση θεωρείται νομικά ισχυρότερη από εκείνη που ακολουθήθηκε στις προηγούμενες, αιφνιδιαστικές ανακοινώσεις δασμών της κυβέρνησης Τραμπ.

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, να ακολουθήσουν νέες δικαστικές προσφυγές από εισαγωγείς που θα αμφισβητήσουν τη νομιμότητα των επιβαρύνσεων.

Το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές

Οι νέοι δασμοί μεταφέρουν πρόσθετο κόστος στις αμερικανικές εισαγωγικές επιχειρήσεις, μέρος του οποίου ενδέχεται να περάσει στις τελικές τιμές και στους καταναλωτές.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς το κόστος ζωής αποτελεί κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών. Οι πιέσεις εντείνονται από την άνοδο των διεθνών τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Η έρευνα για την καταναγκαστική εργασία αποτελεί μόνο μία από τις υποθέσεις που εξετάζει η αμερικανική κυβέρνηση βάσει του Άρθρου 301. Σε εξέλιξη βρίσκεται και έρευνα για την υπερβάλλουσα βιομηχανική παραγωγική ικανότητα εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, χωρίς να έχει γίνει γνωστό πότε θα δημοσιοποιηθούν τα συμπεράσματά της.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει ανακοινώσει δασμό 25% σε ορισμένα προϊόντα από τη Βραζιλία και εξετάζει νέα μέτρα κατά καναδικών εισαγωγών, αξιοποιώντας διάταξη της αμερικανικής νομοθεσίας που δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ στο παρελθόν.

Επιστροφές δασμών στις επιχειρήσεις

Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές τελωνειακές αρχές επιστρέφουν στις επιχειρήσεις ποσά που είχαν καταβληθεί στο πλαίσιο των λεγόμενων «ανταποδοτικών δασμών», οι οποίοι κρίθηκαν παράνομοι από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Μεταξύ των εταιρειών που αναμένεται να λάβουν σημαντικές επιστροφές είναι η Nike, η οποία υπολογίζει ότι θα ανακτήσει σχεδόν 1 δισ. δολάρια. Παρά την επιστροφή αυτή, στελέχη της εταιρείας προειδοποιούν ότι οι δασμοί εξακολουθούν να αυξάνουν σημαντικά το κόστος και να εντείνουν την αβεβαιότητα για το επιχειρηματικό περιβάλλον.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Βusiness Monitor: Τι κάνει μια εταιρεία πραγματικά αξιοθαύμαστη;
• Διευκρινίσεις STOXX για το Ελληνικό Χρηματιστήριο – Πότε έρχεται η αναβάθμιση
• Κρατικός «Τειρεσίας»: Έρχεται οικονομικό προφίλ για κάθε πολίτη και επιχείρηση