Chatham House: Η αποπομπή του υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας εξελίχθηκε σε πολιτικό μπούμερανγκ για τον Ζελένσκι

Η απόφαση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να απομακρύνει τον δημοφιλή υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροβ εξελίχθηκε, σύμφωνα με ανάλυση του Chatham House, σε μια κίνηση που προκάλεσε μεγαλύτερη πολιτική αναταραχή από αυτή που επιδίωκε η ουκρανική προεδρία.

Στην ανάλυση με τίτλο «How the dismissal of Ukraine’s popular defence minister backfired for Zelenskyy», το Chatham House υποστηρίζει ότι η κυβερνητική αναδιάρθρωση που πραγματοποιήθηκε με στόχο την αντιμετώπιση εσωτερικών συγκρούσεων στην ηγεσία της Ουκρανίας προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας και δημιούργησε ερωτήματα για την κατεύθυνση των στρατιωτικών μεταρρυθμίσεων.

Σύμφωνα με το βρετανικό think tank, η απομάκρυνση του Φεντόροβ από το υπουργείο Άμυνας, μόλις έξι μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, πυροδότησε διαδηλώσεις στην Ουκρανία με αίτημα την επιστροφή του.

Το Chatham House εκτιμά ότι η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Μιχαΐλο Φεντόροβ και τον αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι αντανακλά μια βαθύτερη διαφωνία για τον τρόπο με τον οποίο η Ουκρανία πρέπει να διεξάγει τον πόλεμο και να οργανώσει το κράτος της.

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι επικριτές του Σίρσκι τον θεωρούν εκπρόσωπο μιας παλαιότερης, περισσότερο συγκεντρωτικής στρατιωτικής κουλτούρας, που δίνει έμφαση στο πυροβολικό και στις μεγάλες χερσαίες επιχειρήσεις.

Αντίθετα, το Chatham House παρουσιάζει τον Φεντόροβ ως υποστηρικτή ενός διαφορετικού μοντέλου: ενός τεχνολογικά προηγμένου, ευέλικτου και ασύμμετρου τρόπου διεξαγωγής πολέμου, ο οποίος θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ουκρανία να αντιμετωπίσει έναν μεγαλύτερο αντίπαλο.

Η ανάλυση αναφέρει ότι ο Φεντόροβ είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της παραγωγής drones στην Ουκρανία, στη χρήση ψηφιακών εργαλείων στον στρατό και στη βελτίωση διαδικασιών που αφορούν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

Οι μεταρρυθμίσεις που ενόχλησαν 

Ένα από τα βασικά σημεία της ανάλυσης αφορά τις αλλαγές που προωθούσε ο Φεντόροβ στον τρόπο λειτουργίας του υπουργείου Άμυνας.

Το Chatham House αναφέρει ότι ο πρώην υπουργός προσπάθησε να ενισχύσει τη διαφάνεια στις αμυντικές προμήθειες μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών, ψηφιακής παρακολούθησης συμβάσεων και αξιολόγησης της απόδοσης των μονάδων.

Σύμφωνα με το think tank, οι μεταρρυθμίσεις αυτές δυσκόλευαν τη λειτουργία ενός αδιαφανούς συστήματος που, όπως υποστηρίζει η ανάλυση, είχε επιτρέψει σε ορισμένους στρατιωτικούς παράγοντες να επωφελούνται προσωπικά από τις αμυντικές δαπάνες.

Παράλληλα, το Chatham House σημειώνει ότι ο Φεντόροβ είχε προωθήσει αλλαγές που αφορούσαν τις αμοιβές των στρατιωτών, τα συμβόλαια ορισμένου χρόνου και τη διαχείριση προβλημάτων όπως οι λιποταξίες.

Το Chatham House υποστηρίζει ότι η απομάκρυνση του Φεντόροβ πρέπει να εξεταστεί και υπό το πρίσμα των πολιτικών ισορροπιών στο Κίεβο.

Η ανάλυση αναφέρει ότι η δημοτικότητα του Φεντόροβ είχε αυξηθεί σημαντικά, ενώ η δημόσια εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό του ενισχύθηκε τους τελευταίους μήνες.

Παρότι, όπως σημειώνει το Chatham House, ο Φεντόροβ δεν έχει εκφράσει προεδρικές φιλοδοξίες, η αυξανόμενη πολιτική του επιρροή τον κατέστησε σημαντικό παράγοντα στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ουκρανίας.

Το think tank επισημαίνει επίσης ότι ο Ζελένσκι έχει στο παρελθόν επιχειρήσει να διαχειριστεί πιθανούς πολιτικούς ανταγωνιστές μέσω απομακρύνσεων ή ενσωμάτωσής τους στην κρατική δομή.

Οι πιέσεις για εκλογές και οι νέες πολιτικές ισορροπίες

Σύμφωνα με το Chatham House, η συζήτηση για την επόμενη πολιτική περίοδο της Ουκρανίας έχει ενταθεί, καθώς αυξάνονται οι συζητήσεις για το μέλλον της χώρας μετά τον πόλεμο.

Η ανάλυση αναφέρεται επίσης στον πρώην αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Βαλέρι Ζαλούζνι, τον οποίο χαρακτηρίζει ως έναν από τους σημαντικότερους πολιτικούς αντιπάλους του Ζελένσκι.

Παράλληλα, το Chatham House υπογραμμίζει τη σημασία του Κυρίλο Μπουντάνοφ, πρώην επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών της Ουκρανίας, ο οποίος έχει υψηλά επίπεδα δημόσιας εμπιστοσύνης.

Το Chatham House θεωρεί ότι η χρονική στιγμή της απομάκρυνσης του Φεντόροβ ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη.

Η ανάλυση σημειώνει ότι η Ουκρανία βρισκόταν σε μια περίοδο έντονης προσπάθειας ανάπτυξης της στρατηγικής drones και ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με το think tank, η απομάκρυνση ενός προσώπου που θεωρούνταν βασικός εκφραστής της τεχνολογικής στρατηγικής της Ουκρανίας προκάλεσε ανησυχίες για πιθανές καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις.

Το Chatham House αναφέρει επίσης ότι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέφρασαν έκπληξη για την εξέλιξη, δεδομένου του ρόλου του Φεντόροβ στην ανάπτυξη του ουκρανικού μοντέλου πολέμου που βασίζεται στην τεχνολογία και τα drones.

Ο Ζελένσκι αναζητά συμβιβασμό

Σύμφωνα με την ανάλυση του Chatham House, η αντικατάσταση του Σίρσκι από τον Μιχαΐλο Ντραπάτι μπορεί να αποτελέσει προσπάθεια αποκλιμάκωσης της κρίσης.

Το think tank χαρακτηρίζει τον Ντραπάτι ως έναν διοικητή με ισχυρή φήμη στην Ουκρανία, ο οποίος συνδέεται με τη στρατιωτική αποτελεσματικότητα, τη λογοδοσία και τη βελτίωση των συνθηκών για τους στρατιώτες.

Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει αν ο Φεντόροβ θα επιστρέψει σε κεντρικό κυβερνητικό ρόλο και αν οι μεταρρυθμίσεις που προώθησε θα συνεχιστούν.

Όπως καταλήγει το Chatham House, η υπόθεση Φεντόροβ ξεπερνά τα όρια μιας κυβερνητικής αναδιάρθρωσης.

Αφορά τη σύγκρουση ανάμεσα σε διαφορετικά μοντέλα στρατιωτικής διοίκησης, την προσπάθεια εκσυγχρονισμού του ουκρανικού κράτους και τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στη στρατιωτική ανάγκη, τη δημοκρατική λογοδοσία και τις πολιτικές σκοπιμότητες.

Για το Chatham House, ο Ζελένσκι καλείται πλέον να βρει έναν συμβιβασμό που θα προστατεύσει τις μεταρρυθμίσεις του Φεντόροβ, θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στο εσωτερικό και θα διασφαλίσει ότι οι εσωτερικές εντάσεις δεν θα αξιοποιηθούν από τη Ρωσία. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Βusiness Monitor: Τι κάνει μια εταιρεία πραγματικά αξιοθαύμαστη;
• Διευκρινίσεις STOXX για το Ελληνικό Χρηματιστήριο – Πότε έρχεται η αναβάθμιση
• Κρατικός «Τειρεσίας»: Έρχεται οικονομικό προφίλ για κάθε πολίτη και επιχείρηση