Πώς η Ρωσία χτίζει ένα δίκτυο drones ικανό να «κορέσει» την άμυνα του NATO

Η Ρωσία δεν αυξάνει απλώς την παραγωγή των επιθετικών drones της. Δημιουργεί παράλληλα την υποδομή που θα της επιτρέπει να αποθηκεύει, να διασπείρει και να εκτοξεύει μεγάλο αριθμό τους ταυτόχρονα.

Έρευνα της The Telegraph, βασισμένη σε δορυφορικές εικόνες και διαρρεύσαντα έγγραφα, εντόπισε τουλάχιστον 10 εγκαταστάσεις με νέες υποδομές εκτόξευσης κοντά στα ρωσικά σύνορα με την Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Ορισμένες από αυτές έχουν ήδη συνδεθεί με πλήγματα εναντίον ουκρανικών στόχων.

Στις εγκαταστάσεις καταγράφηκαν τουλάχιστον 59 νέες ράγες εκτόξευσης, δηλαδή μηχανικοί οδηγοί που χρησιμοποιούνται για την απογείωση drones σταθερών πτερύγων. Περίπου 20 εμφανίζονται μεγαλύτερες από τις συνηθισμένες, ένδειξη ότι μπορεί να έχουν σχεδιαστεί για τις νεότερες και βαρύτερες εκδόσεις των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Η ανάπτυξη αυτή μεταβάλλει την εξίσωση της απειλής. Το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι πλέον μόνο πόσα drones μπορεί να κατασκευάζει η Ρωσία, αλλά πόσα μπορεί να εκτοξεύει μέσα σε ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα και από πόσα διαφορετικά σημεία.

Ένα διασπαρμένο δίκτυο εκτόξευσης

Οι νέες υποδομές δεν ακολουθούν ένα ενιαίο πρότυπο. Η Μόσχα φαίνεται να αξιοποιεί υπάρχουσες στρατιωτικές βάσεις, πολιτικά αεροδρόμια και νεοκατασκευασμένες εγκαταστάσεις σε αγροτικές περιοχές, ορισμένες από τις οποίες βρίσκονται κοντά σε μικρούς οικισμούς.

Η γεωγραφική διασπορά προσφέρει δύο βασικά πλεονεκτήματα. Πρώτον, δυσκολεύει την ταυτόχρονη εξουδετέρωση των εγκαταστάσεων από τον αντίπαλο. Δεύτερον, επιτρέπει στη Ρωσία να μετακινεί drones και πληρώματα ανάμεσα σε διαφορετικές βάσεις, ανάλογα με τον στόχο και τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Σε μία από τις εγκαταστάσεις, οι διαθέσιμοι χώροι εκτιμάται ότι μπορούν να φιλοξενήσουν περισσότερα από 1.000 drones. Παράλληλα, σε αρκετές βάσεις συνεχίζεται η κατασκευή πρόσθετων σημείων εκτόξευσης, υποδεικνύοντας ότι το δίκτυο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Επτά από τις δέκα τοποθεσίες που εντοπίστηκαν έχουν ήδη συνδεθεί με πρόσφατες επιθέσεις κατά του Κιέβου. Η εγγύτητά τους στην Ουκρανία μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για να φθάσουν τα drones στους στόχους τους και επιτρέπει την εκτόξευση μεγαλύτερων κυμάτων με μικρότερη επιχειρησιακή προειδοποίηση.

Το όπλο του κορεσμού

Τα drones τύπου Shahed και Geran δεν χρειάζεται να διαθέτουν την ακρίβεια ή την ταχύτητα ενός σύγχρονου πυραύλου για να δημιουργήσουν σοβαρό πρόβλημα στην αεράμυνα.

Η αποτελεσματικότητά τους στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ποσότητα. Όταν δεκάδες ή εκατοντάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη προσεγγίζουν διαφορετικούς στόχους ταυτόχρονα, ο αμυνόμενος καλείται να εντοπίσει ποια είναι πραγματικά επικίνδυνα, να κατανείμει τα διαθέσιμα μέσα αναχαίτισης και να αποφύγει την εξάντληση των πυρομαχικών του.

Ακόμη και φθηνότερα drones μπορούν έτσι να υποχρεώσουν την άλλη πλευρά να χρησιμοποιήσει πολύ ακριβότερους αντιαεροπορικούς πυραύλους. Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να περάσουν όλα. Αρκεί ένας αριθμός τους να εξαντλήσει ή να αποδιοργανώσει την άμυνα, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο προηγμένα όπλα.

Οι νέες βάσεις αυξάνουν τη δυνατότητα της Ρωσίας να οργανώνει τέτοιου τύπου επιθέσεις κορεσμού. Παράλληλα, η διασπορά των σημείων εκτόξευσης περιπλέκει τον έγκαιρο εντοπισμό της προετοιμασίας μιας επιχείρησης.

Οι νέες εκδόσεις Geran

Η Μόσχα εξελίσσει ταχύτατα τα Geran, τη ρωσική οικογένεια drones που βασίστηκε αρχικά στα ιρανικής σχεδίασης Shahed.

Οι νεότερες εκδόσεις, γνωστές ως Geran-4 και Geran-5, φέρεται να διαθέτουν μεγαλύτερη ταχύτητα και εμβέλεια, ενώ μπορούν να μεταφέρουν εκρηκτικό φορτίο έως περίπου 90 κιλά. Ορισμένα συστήματα εκτιμάται ότι μπορούν να καλύψουν αποστάσεις κοντά στα 1.000 χιλιόμετρα.

Η μεγαλύτερη ταχύτητα περιορίζει το χρονικό περιθώριο εντοπισμού και αντίδρασης των αντιαεροπορικών συστημάτων. Η αυξημένη εμβέλεια, από την άλλη πλευρά, διευρύνει σημαντικά τη γεωγραφία των πιθανών στόχων.

Η Ουκρανία έχει προειδοποιήσει ότι η Ρωσία εξετάζει περαιτέρω τροποποιήσεις, μεταξύ των οποίων η ενσωμάτωση πυραύλων αέρος-αέρος. Εάν τέτοιες δυνατότητες επιβεβαιωθούν επιχειρησιακά, τα drones δεν θα λειτουργούν μόνο ως όπλα κρούσης, αλλά θα μπορούν ενδεχομένως να απειλούν και τα μέσα που αποστέλλονται για την αναχαίτισή τους.

Από την Ουκρανία στην ευρωπαϊκή ασφάλεια

Οι εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται σήμερα στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία. Η γεωγραφική τους θέση και η εμβέλεια των νεότερων drones σημαίνουν, όμως, ότι αποκτούν ευρύτερη στρατηγική σημασία.

Σύμφωνα με την ανάλυση που επικαλείται η Telegraph, σε ένα υποθετικό σενάριο σύγκρουσης Ρωσίας–NATO, στόχοι σε χώρες της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας θα μπορούσαν να βρεθούν εντός εμβέλειας. Η Βαρσοβία αναφέρεται ως ένα από τα σημεία που θα μπορούσαν δυνητικά να προσεγγίσουν ορισμένες από τις νέες εκδόσεις.

Δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Ρωσία προετοιμάζει επίθεση κατά της Πολωνίας ή άλλου κράτους-μέλους του NATO. Η αξιολόγηση αφορά τις στρατιωτικές δυνατότητες που δημιουργούνται και όχι απόδειξη συγκεκριμένου επιθετικού σχεδίου.

Η διάκριση είναι ουσιαστική. Μια χώρα μπορεί να κατασκευάζει υποδομές για τον σημερινό πόλεμο, οι οποίες όμως παραμένουν διαθέσιμες και σε μια μελλοντική κρίση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι νέες βάσεις απασχολούν πλέον όχι μόνο το Κίεβο, αλλά και τους αμυντικούς σχεδιασμούς της Ευρώπης.

Η παραγωγική μηχανή πίσω από τις βάσεις

Για να λειτουργήσει ένα δίκτυο τέτοιας κλίμακας απαιτείται σταθερός εφοδιασμός με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, κινητήρες, εκρηκτικές κεφαλές και ηλεκτρονικά συστήματα.

Οι εγκαταστάσεις φέρεται να τροφοδοτούνται από διαφορετικές παραγωγικές μονάδες σε ολόκληρη τη Ρωσία. Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το συγκρότημα στην ειδική οικονομική ζώνη Alabuga, το οποίο έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους μαζικής παραγωγής επιθετικών drones.

Η σύνδεση εργοστασίων, αποθηκών και βάσεων εκτόξευσης δείχνει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει πλέον τα μη επανδρωμένα συστήματα ως μόνιμο πυλώνα των ενόπλων δυνάμεών της και όχι ως προσωρινή προσαρμογή στις ανάγκες του πολέμου.

Η κατεύθυνση αυτή επιβεβαιώθηκε στις αρχές Αυγούστου, όταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν διόρισε τον στρατηγό Ντενίς Λιάμιν επικεφαλής των νέων Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων. Ο Ρώσος πρόεδρος του ανέθεσε να ολοκληρώσει την οργάνωση του νέου στρατιωτικού σχηματισμού, χαρακτηρίζοντάς τον έναν από τους πλέον καταρτισμένους αξιωματικούς στον συγκεκριμένο τομέα.

Το νέο πρόβλημα για το NATO

Ο ιδρυτής της εταιρείας ασφάλειας drones DroneSec, Μάικ Μόνικ, εκτιμά ότι η Ρωσία έχει επεκτείνει σημαντικά τόσο τον αριθμό των βάσεων όσο και τις δυνατότητές τους.

Το πρόβλημα για το NATO είναι διπλό: αυξάνεται ο αριθμός των drones που μπορεί να εξαπολυθεί ταυτόχρονα, ενώ εμφανίζονται νέα μοντέλα τα οποία είναι ταχύτερα και δυσκολότερα στην αναχαίτιση.

Η απάντηση δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε συμβατικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους υψηλού κόστους. Η αντιμετώπιση μαζικών κυμάτων φθηνότερων drones απαιτεί πολυεπίπεδη άμυνα, με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολείς, όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, πυροβόλα και φθηνότερα μέσα αναχαίτισης.

Αξιωματούχος του NATO δήλωσε στην Telegraph ότι η Συμμαχία παραμένει έτοιμη να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό του εδάφους της και ενισχύει την ικανότητά της να αντιμετωπίζει απειλές από μη επανδρωμένα συστήματα.

Η ρωσική ανάπτυξη δείχνει, πάντως, πόσο γρήγορα αλλάζει η φύση της στρατιωτικής ισχύος. Στον νέο πόλεμο των drones, η υπεροχή δεν κρίνεται μόνο από την τεχνολογία κάθε αεροσκάφους, αλλά από την παραγωγική ικανότητα, την αποθήκευση, τη διασπορά των βάσεων και τον όγκο μιας ταυτόχρονης επίθεσης.

Αυτό ακριβώς μετατρέπει τις νέες εγκαταστάσεις από υποδομές του πολέμου στην Ουκρανία σε στρατηγικό ζήτημα για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΘ: Ταχύτερες επιδοτήσεις και νέα δάνεια για αγρότες – Έρχεται το «Σπίτι μου 3»
• Τουρισμός: Πάνω από 30 εκατ. αεροπορικές θέσεις για την Ελλάδα το 2026 
• Τριετής φοροαπαλλαγή για τα ενοίκια: Πώς την εξασφαλίζουν οι ιδιοκτήτες
• Οι αθλητικές ομάδες έγιναν το νέο επενδυτικό «στοίχημα» των δισεκατομμυριούχων