Η «τέλεια καταιγίδα» στα τρόφιμα: Γιατί οι αγρότες μπορεί να περιορίσουν τις καλλιέργειες

• Τα πλήγματα σε ρωσικά και ουκρανικά λιμάνια περιορίζουν τις εξαγωγές από μία από τις σημαντικότερες παραγωγικές περιοχές του κόσμου.
• Ορμούζ, λειψυδρία και αυξημένες τιμές λιπασμάτων και ντίζελ εκτοξεύουν το κόστος της αγροτικής παραγωγής.
• Η έλλειψη ρευστότητας μπορεί να οδηγήσει παραγωγούς σε μειωμένες σπορές, μετατρέποντας τη σημερινή κρίση κόστους σε αυριανό πρόβλημα προσφοράς.

Η επόμενη μεγάλη αναταραχή στις τιμές των τροφίμων μπορεί να μην προέλθει μόνο από τα λιμάνια που παραμένουν κλειστά ή από τα πλοία που δεν μπορούν να ταξιδέψουν. Μπορεί να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, από τα χωράφια που δεν θα καλλιεργηθούν.

Οι αγρότες σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου βρίσκονται αντιμέτωποι με μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική εξίσωση. Το κόστος των λιπασμάτων, του ντίζελ, της χρηματοδότησης και της εργασίας αυξάνεται, ενώ η δυνατότητα μεταφοράς και πώλησης της παραγωγής γίνεται όλο και πιο αβέβαιη.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν αρκετοί παραγωγοί κρίνουν πως δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ικανοποιητικό κέρδος, ενδέχεται να μειώσουν τις εκτάσεις που θα σπείρουν. Σε αυτή την περίπτωση, οι σημερινές διαταραχές στις εξαγωγές θα εξελιχθούν σε πραγματική μείωση της μελλοντικής παραγωγής.

Η πίεση στον «σιτοβολώνα της Ευρώπης»

Οι εκατέρωθεν επιθέσεις της Ρωσίας και της Ουκρανίας σε λιμενικές υποδομές έχουν περιορίσει τη μεταφορά σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

Οι δύο χώρες συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους προμηθευτές αγροτικών προϊόντων παγκοσμίως και αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο των διεθνών εξαγωγών σιτηρών. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή στις ροές τους έχει, επομένως, δυσανάλογες επιπτώσεις στις παγκόσμιες τιμές.

Η αγορά σιταριού έχει ήδη αντιδράσει ανοδικά, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να υπολογίσουν πόσες ποσότητες μπορούν να φθάσουν στους διεθνείς αγοραστές και πόσο γρήγορα μπορούν να ενεργοποιηθούν εναλλακτικές διαδρομές.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις ποσότητες που βρίσκονται σήμερα στις αποθήκες. Οι συνεχείς επιθέσεις, το υψηλότερο κόστος ασφάλισης και η αβεβαιότητα για τη λειτουργία των λιμανιών επηρεάζουν τις αποφάσεις των παραγωγών για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Από το Ορμούζ στα χωράφια

Η ενεργειακή κρίση στη Μέση Ανατολή προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο πίεσης.

Ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η αύξηση αυτή περνά απευθείας στη γεωργία μέσω του ντίζελ που χρησιμοποιείται στα μηχανήματα, του κόστους μεταφοράς και κυρίως της παραγωγής λιπασμάτων.

Πολλά αζωτούχα λιπάσματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο. Όταν η προσφορά ενέργειας περιορίζεται και οι τιμές ανεβαίνουν, αυξάνεται αντίστοιχα και το κόστος ενός από τα βασικότερα εφόδια της αγροτικής παραγωγής.

Η επικεφαλής οικονομολόγος της CoBank, Τζάκι Φάτκα, εκτιμά ότι οι υψηλότερες τιμές των λιπασμάτων αποκτούν πλέον διαρθρωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν μια σύντομη διακύμανση της αγοράς.

Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν μπορούν απλώς να περιμένουν λίγες εβδομάδες μέχρι να αποκατασταθούν οι τιμές. Πρέπει να σχεδιάσουν την επόμενη παραγωγή τους με ένα μόνιμα αυξημένο κόστος.

Η έλλειψη ρευστότητας αλλάζει τις αποφάσεις

Η άνοδος των τιμών θα ήταν ευκολότερα διαχειρίσιμη εάν οι παραγωγοί διέθεταν επαρκή ρευστότητα. Σε πολλές εκμεταλλεύσεις, όμως, τα διαθέσιμα κεφάλαια είναι ήδη περιορισμένα.

Σύμφωνα με τη Φάτκα, ορισμένοι καλλιεργητές δυσκολεύονται να αγοράσουν τα απαραίτητα εφόδια για την επόμενη περίοδο, περιμένοντας νέα χρηματοδότηση ή πρόσθετο κεφάλαιο κίνησης.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο εάν θα χρησιμοποιηθούν λιγότερα λιπάσματα. Ένας παραγωγός μπορεί επίσης να επιλέξει:

• να περιορίσει την καλλιεργούμενη έκταση,
• να στραφεί σε φθηνότερη αλλά λιγότερο αποδοτική καλλιέργεια,
• να καθυστερήσει τη σπορά,
• ή να μη σπείρει καθόλου μέρος της γης του.

Καθεμία από αυτές τις αποφάσεις μπορεί να μειώσει τη μελλοντική παραγωγή. Εάν το φαινόμενο αποκτήσει μεγάλη έκταση, η επίδραση θα περάσει από το εισόδημα των αγροτών στη διεθνή προσφορά τροφίμων.

Ο Ρήνος στερεύει και αυξάνει το κόστος

Στη δυσμενή συγκυρία προστίθεται η παρατεταμένη ξηρασία, η οποία περιορίζει τη λειτουργία κρίσιμων πλωτών οδών.

Τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα του Ρήνου δυσκολεύουν τη μεταφορά εμπορευμάτων στη Γερμανία και στην Κεντρική Ευρώπη. Τα πλοία αναγκάζονται να περιορίσουν το φορτίο τους, αυξάνοντας τον αριθμό των δρομολογίων και το κόστος ανά τόνο.

Η επιβάρυνση αφορά τόσο τα αγροτικά προϊόντα όσο και τις πρώτες ύλες, τα καύσιμα και τα λιπάσματα που χρειάζονται οι παραγωγοί.

Παράλληλα, οι χαμηλές στάθμες του Δούναβη περιορίζουν μία από τις βασικές εναλλακτικές εξαγωγικές οδούς της Ουκρανίας. Έτσι, η ξηρασία δεν επηρεάζει μόνο την παραγωγή μέσα στα χωράφια, αλλά και τη δυνατότητα μεταφοράς της σοδειάς.

Η αβεβαιότητα του Ελ Νίνιο

Ένας ακόμη αστάθμητος παράγοντας είναι το Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να αυξήσει τη μεταβλητότητα των καιρικών συνθηκών στο νότιο ημισφαίριο.

Οι επιπτώσεις του δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιοχές. Μπορεί να προκαλέσει ξηρασία σε ορισμένες μεγάλες παραγωγικές χώρες και υπερβολικές βροχοπτώσεις σε άλλες, επηρεάζοντας διαφορετικές καλλιέργειες.

Για την παγκόσμια αγορά τροφίμων, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι προμήθειες από τη Μαύρη Θάλασσα βρίσκονται ήδη υπό πίεση, μια προβληματική σοδειά σε άλλες βασικές εξαγωγικές χώρες θα περιόριζε ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες εναλλακτικές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ – Ποια μόνιμα μέτρα βρίσκονται στο τραπέζι
• «Καμπανάκι» για τον τουρισμό: Περισσότεροι επισκέπτες, σχεδόν στάσιμα έσοδα τον Ιούνιο
• Σε ισχύ το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ: Τι αλλάζει σε φωτοβολταϊκά, αιολικά και Natura
• Ποιος Έλληνας επιχειρηματίας ετοιμάζεται να αγοράσει ποσοστό ιστορικής αγγλικής ομάδας