Κρίσιμες στιγμές για Γερμανία: Το AfD προελαύνει, πολιτικός σεισμός στη Σαξονία-Άνχαλτ 

Η Γερμανία, η χώρα που για δεκαετίες ταύτισε την πολιτική της με τη σταθερότητα, βρίσκεται μπροστά σε μία από τις πιο αβέβαιες πολιτικές περιόδους της μεταπολεμικής ιστορίας της.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η εκλογική αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο και εμφανίζεται ως η ισχυρότερη πολιτική δύναμη. Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο ένα κρατίδιο της ανατολικής Γερμανίας. Θα μπορούσε να έχει συνέπειες για την κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, για τη γερμανική οικονομία, αλλά και για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στη Σαξονία-Άνχαλτ φέρνουν την AfD περίπου στο 42%, σχεδόν στο διπλάσιο της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) του Φρίντριχ Μερτς.

Η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική για τα παραδοσιακά κόμματα. Το SPD, κυβερνητικός εταίρος του Μερτς, βρίσκεται οριακά πάνω από το εκλογικό όριο του 5%, ενώ οι Πράσινοι κινούνται επίσης κοντά σε αυτό. Την ίδια στιγμή, το κόμμα της Αριστεράς εμφανίζεται στην τρίτη θέση.

Η εκλογική αριθμητική αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Εφόσον SPD και Πράσινοι καταφέρουν να περάσουν το όριο, τα κόμματα του πολιτικού κέντρου θα μπορούσαν να σχηματίσουν έναν συνασπισμό που θα κρατήσει την AfD εκτός εξουσίας.

Εάν, όμως, κάποιο ή και τα δύο κόμματα μείνουν εκτός κοινοβουλίου, οι συσχετισμοί αλλάζουν δραματικά.

Η AfD θα μπορούσε να βρεθεί σε θέση να σχηματίσει κυβέρνηση ή να αναζητήσει στήριξη από το Alliance Sahra Wagenknecht (BSW), έναν πολιτικό σχηματισμό που συνδυάζει αριστερές οικονομικές θέσεις με κοινωνικά συντηρητικές και φιλορωσικές απόψεις.

Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα προκαλούσε πολιτικό σεισμό στη Γερμανία.

Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ στο επίκεντρο

Κεντρικό πρόσωπο της εκλογικής μάχης είναι ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, ένας από τους ανερχόμενους πολιτικούς της AfD, ο οποίος θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος περιφερειακός πρωθυπουργός του κόμματος.

Η δημόσια εικόνα του είναι προσεκτικά σχεδιασμένη ώστε να απευθύνεται σε διαφορετικές ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες. Ο 35χρονος πρώην πωλητής εμφανίζεται να οδηγεί μοτοσικλέτες Simson, ένα εμβληματικό προϊόν της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, επιχειρώντας να συνδεθεί με τη νεότερη γενιά αλλά και με τη νοσταλγία των μεγαλύτερων για την «παλιά, ασφαλή Γερμανία».

Παράλληλα, διαθέτει ισχυρή παρουσία στο TikTok, έχοντας συγκεντρώσει περισσότερους ακολούθους από οποιονδήποτε άλλο Γερμανό πολιτικό.

Η δυναμική αυτή αποτυπώνει και μία ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η AfD επικοινωνεί με τους ψηφοφόρους της: η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται ολοένα περισσότερο στα social media, με έμφαση σε σύντομα, συναισθηματικά φορτισμένα μηνύματα.

Το πρόγραμμα της AfD για τη Σαξονία-Άνχαλτ είναι ιδιαίτερα φιλόδοξο και περιλαμβάνει προτάσεις που αγγίζουν κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας.

Μεταξύ άλλων, προβλέπει μαζικές απελάσεις αιτούντων άσυλο, σε μία πολιτική που παραπέμπει στις προτάσεις του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, η AfD τάσσεται υπέρ της αποδυνάμωσης της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης όταν αυτή θεωρείται πολιτικά εχθρική ή «αντιπατριωτική», ενώ προτείνει περιορισμούς σε σύμβολα και εκφράσεις που συνδέονται με τη λεγόμενη «woke» κουλτούρα, συμπεριλαμβανομένων των σημαιών υπερηφάνειας στα σχολεία.

Στο δημογραφικό, προκρίνει φορολογικά κίνητρα για οικογένειες που βασίζονται στο παραδοσιακό μοντέλο «πατέρας, μητέρα και όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά».

Ακόμη και η πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής έχει μπει στο στόχαστρο, με το πρόγραμμα να ασκεί κριτική στο Bauhaus, ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά και αρχιτεκτονικά κινήματα του 20ού αιώνα, το οποίο έχει ισχυρούς δεσμούς με τη Σαξονία-Άνχαλτ.

Η Ρωσία και η αλλαγή της γερμανικής στάσης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θέσεις της AfD για τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Ζίγκμουντ έχει ζητήσει τον τερματισμό των κυρώσεων κατά της Μόσχας, ενώ υποστηρίζει την επιστροφή της διδασκαλίας της ρωσικής γλώσσας στα σχολεία και την επανέναρξη προγραμμάτων ανταλλαγής Ρώσων και Γερμανών φοιτητών.

Την ίδια στιγμή, έχει εκφράσει θέσεις που θα περιόριζαν σημαντικά την προστασία που παρέχεται στους Ουκρανούς πρόσφυγες, υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως παράτυποι μετανάστες.

Οι θέσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της ιστορικής σχέσης της ανατολικής Γερμανίας με τη Ρωσία και την πρώην Σοβιετική Ένωση.

Παρά την επιδείνωση των γερμανορωσικών σχέσεων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων στην πρώην Ανατολική Γερμανία εξακολουθεί να διατηρεί διαφορετική στάση απέναντι στη Μόσχα σε σχέση με τους ψηφοφόρους στη δυτική χώρα.

Η άνοδος της AfD δεν περνά απαρατήρητη ούτε στην Ουάσιγκτον.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δείξει ότι επιδιώκει στενότερες σχέσεις με ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις που υιοθετούν εθνικιστικές και κοινωνικά συντηρητικές θέσεις.

Η AfD αποτελεί, υπό αυτή την έννοια, έναν φυσικό συνομιλητή για το αμερικανικό κίνημα MAGA.

Την ίδια στιγμή, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί στενά την ενίσχυση πολιτικών δυνάμεων που τάσσονται κατά των κυρώσεων και αμφισβητούν τη σημερινή ευρωπαϊκή στρατηγική απέναντι στη Μόσχα.

Έτσι, η γερμανική εκλογική αναμέτρηση αποκτά διάσταση πολύ μεγαλύτερη από τα όρια ενός περιφερειακού κρατιδίου.

Το επόμενο τεστ: Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο

Η Σαξονία-Άνχαλτ δεν είναι το μοναδικό μέτωπο.

Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, οι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ενώ παράλληλα η AfD καταγράφει σημαντική δυναμική και στο Βερολίνο.

Εάν το κόμμα καταφέρει να μετατρέψει τις δημοσκοπικές του επιδόσεις σε εκλογικά αποτελέσματα, η πίεση προς τα παραδοσιακά κόμματα θα αυξηθεί κατακόρυφα.

Το σενάριο μιας κυβερνητικής κρίσης σε ομοσπονδιακό επίπεδο δεν θα μπορεί πλέον να θεωρείται αδιανόητο.

Και αυτό θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τον Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος ανέλαβε την καγκελαρία σε μία περίοδο κατά την οποία η γερμανική οικονομία ήδη αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις.

Η πολιτική κρίση έρχεται σε μία δύσκολη οικονομική συγκυρία για τη Γερμανία.

Το γερμανικό μοντέλο ανάπτυξης, που για χρόνια στηρίχθηκε στις εξαγωγές, στη βιομηχανική παραγωγή και στη φθηνή ρωσική ενέργεια, έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις.

Η ενεργειακή κρίση, η επιβράδυνση της βιομηχανίας, ο διεθνής ανταγωνισμός και οι ανακατατάξεις στην αυτοκινητοβιομηχανία δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την οικονομική εμπιστοσύνη.

Η ενίσχυση της AfD αξιοποιεί ακριβώς αυτό το αίσθημα ανασφάλειας: την ανησυχία για το κόστος ζωής, τη μετανάστευση, την απώλεια θέσεων εργασίας και την αίσθηση ότι τα παραδοσιακά κόμματα αδυνατούν να προσφέρουν πειστικές λύσεις.

Μπορεί η Γερμανία να αντέξει τον πολιτικό σεισμό;

Η μεταπολεμική Γερμανία έχει δημιουργήσει ισχυρούς θεσμούς και ένα συνταγματικό πλαίσιο σχεδιασμένο ακριβώς για να αποτρέπει την επανάληψη των καταστροφικών εμπειριών του 20ού αιώνα.

Ωστόσο, οι θεσμικές δικλίδες δεν εξαλείφουν την πολιτική δυναμική.

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν η AfD μπορεί να κερδίσει ένα ή περισσότερα κρατίδια. Είναι αν η άνοδός της θα αναγκάσει τα παραδοσιακά κόμματα να μετατοπιστούν ακόμη περισσότερο προς τα δεξιά, αλλάζοντας σταδιακά το πολιτικό κέντρο της χώρας.

Οι εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί επομένως να αποτελέσουν κάτι πολύ περισσότερο από μια περιφερειακή αναμέτρηση.

Μπορεί να αποτελέσουν το σημείο στο οποίο η πολιτική κανονικότητα της Γερμανίας θα αρχίσει να αλλάζει — με συνέπειες όχι μόνο για το Βερολίνο, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.

Για μια χώρα που επί δεκαετίες θεωρούσε τη σταθερότητα δεδομένη, η επόμενη περίοδος μπορεί να αποδειχθεί μία από τις πιο επικίνδυνες και καθοριστικές της σύγχρονης ιστορίας της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μειώσεις τιμών από 31 Αυγούστου: Πάνω από 1.660 προϊόντα φθηνότερα – Έως 30% οι εκπτώσεις
• Ισλανδία: Στο νήμα το δημοψήφισμα για την ΕΕ – Μπροστά με οριακή διαφορά το «όχι»
• Παπασταύρου: Νέοι κανόνες για επενδύσεις σε βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό