Atlantic Council: Μην αγνοείτε τους «πεθαμένους αρουραίους» της παγκόσμιας αβεβαιότητας
- 30/09/2026, 12:45
- SHARE
Ηχηρό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα για τους κινδύνους της αυξανόμενης παγκόσμιας αβεβαιότητας εκπέμπει με καίρια ανάλυσή του ο Frederick Kempe, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Atlantic Council.
Βασιζόμενος στις επισημάνσεις της διακεκριμένης ιστορικού Margaret MacMillan, ο Kempe παρομοιάζει τις σύγχρονες γεωπολιτικές απειλές με τους «πεθαμένους αρουραίους» που προανήγγειλαν την πανώλη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμύ.
Οι ενδείξεις της αποσταθεροποίησης είναι πλέον ορατές σε κάθε πτυχή της διεθνούς πραγματικότητας, από την κλιματική αλλαγή και τα ιστορικά υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες, μέχρι την ανεξέλεγκτη εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και την υπονόμευση των διεθνών κανόνων από αναθεωρητικές δυνάμεις.
Όπως επισημαίνει ο Frederick Kempe, η παραδοσιακή διπλωματία, η οποία βασιζόταν στη διακριτικότητα και τη σταδιακή οικοδόμηση εμπιστοσύνης, έχει δώσει τη θέση της σε μια επιφανειακή και επιθετική συμπεριφορά που στοχεύει αποκλειστικά στις εντυπώσεις.
Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακώνονται επικίνδυνα. Οι ένοπλες συγκρούσεις στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή επεκτείνονται, ενώ ένας συνασπισμός απολυταρχικών κρατών αποτελούμενος από την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα αμφισβητεί ανοιχτά τη θέληση των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους να διατηρήσουν την παγκόσμια ασφάλεια.
Παράλληλα, ο επικεφαλής του Atlantic Council τονίζει ότι η ανθρωπότητα εισέρχεται στην Εποχή της Νοημοσύνης, όπου η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει δραματικά τόσο τις θετικές όσο και τις καταστροφικές προθέσεις των κρατών, χωρίς να υπάρχουν διεθνώς συμφωνημένοι κανόνες προστασίας. Αν και η 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ προσέφερε ένα βήμα διαλόγου μεταξύ των ηγετών, απέτυχε να διαμορφώσει μια ουσιαστική στρατηγική για τον τερματισμό των πολέμων ή τη ρύθμιση των νέων τεχνολογιών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η συνάντηση κορυφής μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump και του Προέδρου της Κίνας Xi Jinping απέδωσε μόνο περιορισμένα αποτελέσματα. Παρά τις επιμέρους συμφωνίες για τους δασμούς, τους διαύλους επενδύσεων και την επικοινωνία για περιστατικά τεχνητής νοημοσύνης, ο Kempe σημειώνει ότι οι δύο ισχυρότεροι ηγέτες του κόσμου απέφυγαν να αντιμετωπίσουν τα ακανθώδη ζητήματα που τους χωρίζουν, όπως η Ταϊβάν, η Ουκρανία και το Ιράν, αφήνοντας την ανθρωπότητα εκτεθειμένη στους παγκόσμιους κινδύνους.
Η στάση των δύο υπερδυνάμεων αντικατοπτρίζει διαφορετικές αλλά εξίσου προβληματικές προτεραιότητες. Η Κίνα θεωρεί ότι επωφελείται από την εσωτερική δυσλειτουργία και την αποδυνάμωση των συμμαχιών των ΗΠΑ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εστιάζουν κυρίως σε εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις και εκλογικούς κύκλους.
Ο Frederick Kempe καταλήγει υπογραμμίζοντας το συμπέρασμα της MacMillan: το παγκόσμιο σύστημα που εξασφάλισε τη σταθερότητα για δεκαετίες κατέρρευσε λόγω εφησυχασμού και ανοχής σε επικίνδυνες συμπεριφορές.
Η αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης απαιτεί την έναρξη μιας επίμονης προσπάθειας οικοδόμησης ενός νέου διεθνούς πλαισίου, ανάλογου με εκείνο που δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, απαιτώντας από τους παγκόσμιους ηγέτες να αναγνωρίσουν άμεσα τα προειδοποιητικά σημάδια.