Προϋπολογισμός 2027: Τα 11 δισ. επενδύσεων, οι φοροελαφρύνσεις και ο κίνδυνος από το πετρέλαιο

• Το προσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί σήμερα στη Βουλή τοποθετεί την ανάπτυξη του 2027 στο 2,3%, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις και την κατανάλωση.
• Ο πληθωρισμός του 2026 αναθεωρείται προς τα πάνω, στο 3,6%, ενώ η υπόθεση για τη μέση τιμή του Brent το 2027 διαμορφώνεται στα 89 δολάρια το βαρέλι.
• Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενίσχυση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και οι φορολογικές και εισοδηματικές παρεμβάσεις που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ.

Με την πορεία της ενεργειακής κρίσης να παραμένει απρόβλεπτη, κατατίθεται σήμερα, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, στη Βουλή το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2027. Η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδυάσει ισχυρότερη ανάπτυξη και νέες ενισχύσεις εισοδήματος με τη διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων και τη μείωση του δημόσιου χρέους. Το περιθώριο για την επίτευξη αυτών των στόχων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές της ενέργειας.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 2,3% το 2027, έναντι εκτίμησης για 2% το 2026. Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,5% από 1,6% φέτος, ενώ οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών κατά 4,2%.

Επενδύσεις 11 δισ. ευρώ μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Καθώς η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης σταδιακά ολοκληρώνεται, μεγαλύτερο βάρος περνά στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Ο σχεδιασμός προβλέπει δαπάνες 11 δισ. ευρώ το 2027: 4 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.

Η προβλεπόμενη κλίμακα αυξάνεται στα 12,2 δισ. ευρώ το 2028, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και στα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Η πρόκληση θα είναι οι διαθέσιμοι πόροι να μετατραπούν σε έργα και παραγωγικές επενδύσεις με ρυθμό ικανό να στηρίξει την ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η ενέργεια αλλάζει τις παραδοχές

Η μεγαλύτερη αναθεώρηση αφορά τον πληθωρισμό του 2026, που τοποθετείται πλέον στο 3,6%, από προηγούμενη πρόβλεψη 3,2%. Για το 2027, το ρεπορτάζ αναφέρει προσδοκία αποκλιμάκωσης στην περιοχή του 2,4%–2,5%. Πρόκειται για προβλέψεις που θα δοκιμαστούν από την εξέλιξη των διεθνών τιμών καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.

Ενδεικτική του νέου περιβάλλοντος είναι η υπόθεση για μέση τιμή Brent 89 δολάρια το βαρέλι το 2027, έναντι αναθεωρημένης εκτίμησης 82 δολαρίων για το 2026. Μια παρατεταμένη άνοδος πάνω από τις παραδοχές αυτές θα μπορούσε να επηρεάσει το κόστος παραγωγής, την κατανάλωση και τις ανάγκες για πρόσθετα μέτρα στήριξης.

Στην αγορά εργασίας, η ανεργία εκτιμάται ότι θα μειωθεί στο 7,9% το 2027, από 8,3% φέτος. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται με τη συνέχιση της ανάπτυξης, σε μια περίοδο που οι υψηλότερες τιμές εξακολουθούν να πιέζουν την αγοραστική δύναμη.

Πλεονάσματα, δαπάνες και χρέος

Στο δημοσιονομικό σκέλος, το αρχικό σενάριο που αναφέρεται για το 2027 προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ. Στο Γενικό Λογιστήριο εξετάζεται και υψηλότερος στόχος, έως 3,7%, με βάση την πορεία των φορολογικών εσόδων. Ο δεύτερος αριθμός αποτελεί υπό εξέταση σενάριο και θα χρειαστεί να αποσαφηνιστεί στο κείμενο που θα κατατεθεί.

Για το 2026, οι νεότερες εκτιμήσεις θέλουν το πρωτογενές πλεόνασμα να υπερβαίνει το 4% του ΑΕΠ, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 3,2%. Οι πρωτογενείς δαπάνες σχεδιάζεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, εντός των ορίων του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου. Παράλληλα, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να κινηθεί από 136,8% το 2026 σε 134,4% το 2028, με τις πρόωρες αποπληρωμές να συμβάλλουν στην αποκλιμάκωση.

Τι προβλέπεται για συνταξιούχους, οικογένειες και εργαζομένους

Το προσχέδιο ενσωματώνει τις παρεμβάσεις που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ, με διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής. Τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται η ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ για συνταξιούχους άνω των 65 ετών, καθώς και η επιστροφή ενοικίου σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά. Η ενίσχυση των 400 ευρώ επεκτείνεται επίσης στις προβλεπόμενες κατηγορίες δικαιούχων αναπηρικών παροχών και ανασφάλιστων υπερηλίκων.

Από το 2027 έχει εξαγγελθεί ενίσχυση Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά για δημόσιους λειτουργούς, όπως εκπαιδευτικούς, γιατρούς, νοσηλευτές και πυροσβέστες. Για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα προβλέπεται μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027.

Στα μέτρα για τις οικογένειες περιλαμβάνονται ο μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ των τρίτεκνων και των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών και η δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά. Με βάση τον σχεδιασμό, η πολιτεία θα συνεισφέρει ποσό ίσο με τις ετήσιες καταθέσεις της οικογένειας, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, σύμφωνα με τους όρους που θα καθοριστούν στη νομοθετική ρύθμιση.

Οι αλλαγές για επαγγελματίες και επιχειρήσεις

Για περίπου 156.000 συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται απαλλαγή από προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος. Από το φορολογικό έτος 2027 σχεδιάζεται επίσης μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50%.

Για τα νομικά πρόσωπα, η προκαταβολή φόρου προβλέπεται να μειώνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως από το φορολογικό έτος 2028, με τελικό στόχο το 50% από 80% σήμερα. Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται ταχύτερες αποσβέσεις για μηχανολογικό εξοπλισμό και σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, με διαφορετικό χρονοδιάγραμμα για την Περιφέρεια, τη Θεσσαλονίκη και την Αττική.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ανατολική Μεσόγειος: Οι νέες ισορροπίες και η ελληνική στρατηγική
• Το πετρέλαιο αλλάζει τα δεδομένα – Η νέα δύσκολη εξίσωση για την ΕΚΤ
• Ιράν: 7 όροι για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ
• Ο πλούτος των Ελλήνων αυξήθηκε κατά 14,7% μέσα σε έναν χρόνο – Η μεγάλη στροφή στις επενδύσεις