Starlink: Ρωσικοί δορυφόροι προκαλούν συναγερμό στη Δύση – Η προειδοποίηση της Γερμανίας

• Τέσσερις ρωσικοί στρατιωτικοί δορυφόροι, γνωστοί ως Cosmos 2610 έως 2613, πραγματοποίησαν ελιγμούς κοντά σε δορυφόρο της φινλανδικής ICEYE τον Μάιο του 2026.
• Η Γερμανία προειδοποιεί ότι αντίστοιχες τακτικές θα μπορούσαν να διαταράξουν τη λειτουργία του Starlink, χωρίς να απαιτείται άμεση επίθεση.
• Το Βερολίνο επενδύει στην ανάπτυξη νέων διαστημικών δυνατοτήτων, εξετάζοντας ακόμη και τεχνολογίες που θα μπορούν να εξουδετερώνουν απειλές σε τροχιά.

Ανησυχία στις δυτικές στρατιωτικές αρχές προκαλεί η αυξανόμενη δραστηριότητα ρωσικών στρατιωτικών δορυφόρων, με τη Γερμανία να προειδοποιεί ότι οι δυνατότητες που επιδεικνύει η Μόσχα θα μπορούσαν να απειλήσουν μεγάλα εμπορικά δορυφορικά δίκτυα, όπως το Starlink της SpaceX, του Έλον Μασκ.

Σύμφωνα με το Reuters, τέσσερις ρωσικοί δορυφόροι πραγματοποίησαν τον Μάιο ελιγμούς κοντά σε εμπορικό δορυφόρο που παρέχει δεδομένα αναγνώρισης στην Ουκρανία και στους δυτικούς συμμάχους της.

Το περιστατικό ανέδειξε την αυξανόμενη σημασία του διαστήματος στις σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και την ευπάθεια των εμπορικών υποδομών από τις οποίες εξαρτώνται πλέον σε μεγάλο βαθμό οι ένοπλες δυνάμεις.

Οι τέσσερις ρωσικοί δορυφόροι που πλησίασαν την ICEYE

Σύμφωνα με τη Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ (US Space Force), η Ρωσία μετακίνησε τέσσερις στρατιωτικούς δορυφόρους, με την ονομασία Cosmos 2610 έως Cosmos 2613, σε κοντινή απόσταση από εμπορικό δορυφόρο απεικόνισης μέσω ραντάρ.

Η φινλανδική εταιρεία ICEYE, η οποία παρέχει δορυφορικά δεδομένα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στους συμμάχους τους, επιβεβαίωσε στο Reuters ότι ο δορυφόρος που προσεγγίστηκε ανήκε στον στόλο της.

Η ICEYE χρησιμοποιεί τεχνολογία ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR), η οποία επιτρέπει τη συλλογή εικόνων της επιφάνειας της Γης ακόμη και τη νύχτα ή υπό συνθήκες έντονης νέφωσης.

Οι δυνατότητες αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για την παρακολούθηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων και την παροχή πληροφοριών από το πεδίο των επιχειρήσεων στην Ουκρανία.

Ο υποστράτηγος Μίχαελ Τράουτ (Michael Traut), επικεφαλής της γερμανικής διοίκησης διαστημικών επιχειρήσεων, περιέγραψε τη δραστηριότητα των ρωσικών δορυφόρων ως μια μορφή καταδίωξης του δορυφόρου της ICEYE.

Πώς θα μπορούσε να απειληθεί το Starlink

Σύμφωνα με τον Γερμανό αξιωματικό, οι ρωσικοί ελιγμοί καταδεικνύουν δυνατότητες που, εάν χρησιμοποιούνταν εναντίον ενός μεγάλου δορυφορικού σχηματισμού όπως το Starlink, θα μπορούσαν να επηρεάσουν τόσο τη διάρκεια ζωής των δορυφόρων όσο και την ποιότητα των υπηρεσιών τους.

Η προειδοποίηση δεν αφορά μόνο τις στρατιωτικές επικοινωνίες της Ουκρανίας.

Ένα ενδεχόμενο πρόβλημα στη λειτουργία του Starlink θα μπορούσε να έχει συνέπειες και για άλλους χρήστες του δικτύου, δεδομένου ότι η υπηρεσία χρησιμοποιείται διεθνώς για πρόσβαση στο διαδίκτυο και δορυφορικές επικοινωνίες.

Ο Τράουτ υπογράμμισε ότι η λειτουργία ενός δορυφόρου μπορεί να διαταραχθεί ακόμη και χωρίς να υπάρξει άμεσο πλήγμα εναντίον του.

Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι οι τέσσερις συγκεκριμένοι ρωσικοί δορυφόροι επιτέθηκαν στο Starlink. Η γερμανική προειδοποίηση αφορά τις δυνητικές εφαρμογές των δυνατοτήτων που παρατηρήθηκαν.

Οι τακτικές της «γκρίζας ζώνης»

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο χρήσης τακτικών που βρίσκονται ανάμεσα στην απλή παρακολούθηση και στην ανοιχτή στρατιωτική επίθεση.

Ο Τράουτ τις περιέγραψε ως επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης», οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα χωρίς να καταστρέψουν άμεσα κάποιον δορυφόρο.

Ως υποθετικό παράδειγμα παρουσίασε το ενδεχόμενο ένας ρωσικός δορυφόρος να βρεθεί στην τροχιά του Starlink και στη συνέχεια να διασπαστεί σε κομμάτια.

Η παρουσία διαστημικών συντριμμιών θα μπορούσε να αναγκάσει τους δορυφόρους της SpaceX να πραγματοποιήσουν επανειλημμένους ελιγμούς αποφυγής συγκρούσεων.

Τέτοιου είδους ελιγμοί απαιτούν κατανάλωση καυσίμων, με πιθανή συνέπεια τη μείωση της επιχειρησιακής διάρκειας ζωής των δορυφόρων.

Επομένως, ακόμη και χωρίς άμεση επίθεση, θα μπορούσε να προκληθεί οικονομική και λειτουργική επιβάρυνση σε ένα εμπορικό δορυφορικό δίκτυο.

Η αντίδραση της ICEYE

Ο διευθύνων σύμβουλος της φινλανδικής εταιρείας, Ραφάλ Μοντρζέφσκι (Rafal Modrzewski), δήλωσε στο Reuters ότι η ICEYE αποφάσισε να μετακινήσει τον δορυφόρο της μετά τη ρωσική προσέγγιση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ακολούθησαν νέες κινήσεις από τους ρωσικούς δορυφόρους.

Το περιστατικό δείχνει, όπως επισήμανε, ότι τα διαστημικά σκάφη μπορούν πλέον να πραγματοποιούν ελεγχόμενους ελιγμούς σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, είτε για παρακολούθηση είτε ενδεχομένως για πρόκληση ζημιών.

Η Μπελίντα Μαρσάν (Belinda Marchand), επικεφαλής επιστήμονας της αμερικανικής εταιρείας διαστημικών πληροφοριών Slingshot Aerospace, εκτίμησε ότι η δραστηριότητα θα μπορούσε να συνδέεται με συλλογή πληροφοριών, προετοιμασία για μελλοντικές παρεμβολές ή επίδειξη τεχνολογικών δυνατοτήτων.

Ωστόσο, ο πραγματικός στόχος των ελιγμών δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Οι προειδοποιήσεις της Μόσχας

Η ανησυχία εντείνεται από την αυξανόμενη εξάρτηση των δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων από εμπορικά δορυφορικά δίκτυα.

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, δυτικοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναφέρουν σημαντική αύξηση των ρωσικών δραστηριοτήτων παρεμβολής και παρακολούθησης διαστημικών συστημάτων.

Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν, σύμφωνα με τους ίδιους, ηλεκτρονικές παρεμβολές από το έδαφος και ελιγμούς δορυφόρων σε τροχιά, με σκοπό τη συλλογή πληροφοριών ή τη δοκιμή των δυνατοτήτων αντίδρασης της Δύσης.

Η Μόσχα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι δυτικοί εμπορικοί δορυφόροι που υποστηρίζουν την Ουκρανία θα μπορούσαν να θεωρηθούν νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι.

Παράλληλα, η Ρωσία αρνείται τις κατηγορίες ότι διεξάγει επιχειρήσεις σαμποτάζ εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε στα ερωτήματα του Reuters για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, ενώ η SpaceX δεν σχολίασε τις σχετικές ανησυχίες.

Η Γερμανία ενισχύει τη διαστημική της άμυνα

Μπροστά στις αυξανόμενες απειλές, η Γερμανία σχεδιάζει να ενισχύσει σημαντικά τις δικές της διαστημικές δυνατότητες.

Στο πλαίσιο ευρύτερου προγράμματος στρατιωτικών επενδύσεων, το Βερολίνο αναπτύσσει δορυφόρους επιθεώρησης, οι οποίοι θα μπορούν να παρακολουθούν αντικείμενα και δραστηριότητες σε τροχιά.

Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση τεχνολογιών που θα μπορούσαν να παρεμποδίζουν εχθρικές διαστημικές επιχειρήσεις χωρίς να καταστρέφουν τους αντίπαλους δορυφόρους.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με την ανάγκη περιορισμού των διαστημικών συντριμμιών, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο και για άλλες δορυφορικές υποδομές.

Επιπλέον, οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αναθέσει στην ICEYE και σε γερμανική εταιρεία σύμβαση για την κατασκευή δεκάδων δορυφόρων, με στόχο κυρίως την ενίσχυση της επιτήρησης και της υποστήριξης της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.

Το διάστημα ως νέο πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού

Η υπόθεση αναδεικνύει τον ολοένα σημαντικότερο ρόλο του διαστήματος στη σύγχρονη οικονομία και στην εθνική ασφάλεια.

Δίκτυα όπως το Starlink, που αναπτύχθηκαν αρχικά για εμπορικούς σκοπούς, έχουν εξελιχθεί σε κρίσιμες υποδομές επικοινωνιών με στρατιωτικές εφαρμογές.

Η αυξανόμενη εξάρτηση από αυτές τις υπηρεσίες δημιουργεί νέα ερωτήματα σχετικά με το ποιος έχει την ευθύνη προστασίας τους και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν απειλές χωρίς να προκληθεί ευρύτερη στρατιωτική κλιμάκωση.

Για τις δυτικές χώρες, το περιστατικό με τους ρωσικούς δορυφόρους και την ICEYE αποτελεί υπενθύμιση ότι η ασφάλεια των διαστημικών υποδομών δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τις κυβερνήσεις, αλλά και τις ιδιωτικές εταιρείες που διαχειρίζονται κρίσιμα δορυφορικά δίκτυα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ενεργειακή «πίεση» σε δύο μέτωπα: Πού έχουν σκαρφαλώσει πετρέλαιο και αέριο
• Ρωσία: Προς ρεκόρ οι στρατιωτικές δαπάνες του 2026 – Σχεδόν 60 δισ. δολάρια πάνω από τον αρχικό σχεδιασμό
• Μητσοτάκης – Ρούμπιο στο Μαξίμου: Η Ελλάδα «πυλώνας σταθερότητας» και ισχυρός εταίρος των ΗΠΑ