Σύγκρουση Baby Boomers και Gen Z στη Γαλλία – Πώς πυροδοτήθηκαν κρίση χρέους και μαθητικές διαμαρτυρίες

• Γενεαλογική ανισορροπία: Ο Πολ Κρούγκμαν συνδέει τις πιέσεις στα γαλλικά ομόλογα με τις μαθητικές διαμαρτυρίες, τονίζοντας ότι οι γενναιόδωρες συντάξεις αφαιρούν πόρους από την παιδεία.
• Πρόωρη συνταξιοδότηση: Η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης στη Γαλλία (60,4 έτη) παραμένει η χαμηλότερη στη Δυτική Ευρώπη, επιβαρύνοντας το δημόσιο χρέος.
• Ανησυχία των αγορών: Οι αποδόσεις των 10ετών γαλλικών ομολόγων και το spread έναντι της Γερμανίας έφτασαν σε επίπεδα που θυμίζουν την κρίση της ευρωζώνης.
• Πολιτική παράλυση: Οι προσπάθειες του Εμμανουέλ Μακρόν για αύξηση του ορίου στα 64 έτη βρίσκουν εμπόδια, ενώ η Μαρίς Λεπέν υπόσχεται επιστροφή στα 62 ή 60 έτη.

Η αναταραχή στην αγορά ομολόγων και οι ταυτόχρονες μαζικές μαθητικές διαμαρτυρίες στα γαλλικά σχολεία δεν αποτελούν σύμπτωση, αλλά αναδεικνύουν τους γενεαλογικούς συμβιβασμούς στις κρατικές δαπάνες, σύμφωνα με τον νομπελίστα Πολ Κρούγκμαν. 

Σε ανάρτησή του στο Substack, ο καθηγητής οικονομικών στο Graduate Center του City University της Νέας Υόρκης αναγνώρισε ότι το υψηλό χρέος και τα δημοσιονομικά ελλείμματα που εκτοξεύουν τις αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων δεν αποτελούν φαινόμενο μόνο της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης.

Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ βαρύνονται με τα ίδια δημοσιονομικά αμαρτήματα, καθώς η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις υποχρεωτικές δαπάνες ταχύτερα από τα έσοδα. Ωστόσο, η Γαλλία ξεχωρίζει ακόμη και μεταξύ των δημοσιονομικά προβληματικών εθνών λόγω της επιμονής της να μην αντιμετωπίζει ρεαλιστικά το συνταξιοδοτικό. Το επίσημο όριο συνταξιοδότησης για πλήρη σύνταξη ήταν μόλις 62 έτη το 2023, ενώ η μέση πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης ήταν η χαμηλότερη στη Δυτική Ευρώπη, μόλις 60,4 έτη.

Την ίδια στιγμή, οι Γάλλοι μαθητές διαδηλώνουν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για ελλείψεις καθηγητών, φθαρμένες σχολικές αίθουσες και κτίρια ακατάλληλα για τις υψηλές θερμοκρασίες, επιρρίπτοντας την ευθύνη στην πολυετή υποεπένδυση στη δημόσια εκπαίδευση. Ο Πολ Κρούγκμαν συνέδεσε άμεσα τη γενναιοδωρία του συνταξιοδοτικού συστήματος με τις μαθητικές κινητοποιήσεις, υπογραμμίζοντας τις γενεαλογικές εντάσεις για την κατανομή των δημόσιων πόρων ανάμεσα στους baby boomers και τη νεολαία της χώρας. Η δημοσιονομική πίεση που προκαλείται από το πλούσιο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα οδήγησε σε περικοπές σε άλλες δαπάνες, ιδιαίτερα στην παιδεία, με αποτέλεσμα η Γαλλία να επιδοτεί ουσιαστικά τους μεγαλύτερους σε ηλικία σε βάρος των υπολοίπων.

Αντίστοιχα, το αμερικανικό χρέος βρίσκεται σε μη βιώσιμη τροχιά λόγω της αύξησης των δαπανών για τους ηλικιωμένους, αν και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται ανοιχτοί σε αυξήσεις φόρων για τη διατήρηση του Social Security. Στη Γαλλία, ο πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν επιχείρησε να αυξήσει το όριο συνταξιοδότησης στα 64 έτη, αλλά οι έντονες πολιτικές αντιδράσεις πάγωσαν την προσπάθεια. Παράλληλα, η Μαρίν Λεπέν δεσμεύτηκε να επαναφέρει το όριο στα 62 ή ακόμη και στα 60 έτη, εξέλιξη που ο Πολ Κρούγκμαν χαρακτήρισε ιδιαίτερα δαπανηρή και συμπτωματική μιας γενικότερης άρνησης της πραγματικότητας από τη γαλλική δεξιά.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές τιμολογούν ήδη αυξημένες πιθανότητες αθέτησης πληρωμών του γαλλικού χρέους. Οι αποδόσεις των 10ετών γαλλικών ομολόγων σημείωσαν άνοδο στα υψηλότερα επίπεδα από το 2002, ενώ το spread έναντι των γερμανικών ομολόγων διευρύνθηκε στο μεγαλύτερο σημείο από την κρίση χρέους της ευρωζώνης το 2011. Παρά τη μετέπειτα υποχώρηση, τα θεμελιώδη μεγέθη της Γαλλίας παραμένουν ανησυχητικά, με αναιμική ανάπτυξη του ΑΕΠ, δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5,4% του ΑΕΠ και αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης χρέους.

Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 122% το επόμενο έτος από 119% φέτος, καθώς το τελευταίο κυβερνητικό σχέδιο απέτυχε να ανακόψει την άνοδο των αποδόσεων. Οι στρατηγικοί αναλυτές της Macquarie, Τιερί Ουίζμαν και Γκάρεθ Μπέρι, προειδοποίησαν ότι όσο παρατείνονται οι διαμαρτυρίες, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα η κυβέρνηση να υποχωρήσει και να εγκρίνει επιπλέον δαπάνες, επιδεινώνοντας το δημοσιονομικό πρόβλημα και διογκώνοντας το κόστος δανεισμού. Έτσι, η Γαλλία διολισθαίνει προς μια γενικευμένη αστική κρίση, όπου η πολιτική πόλωση συνδέεται άμεσα και τροφοδοτεί την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων και τις κοινωνικές ταραχές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ελ Νίνιο: Μια θανατηφόρα «καρτ ποστάλ» από το μέλλον
• Διαβάζει το AI τα μηνύματά σας; Πώς η Apple προσπαθεί να βάλει «στοπ» στους agents Τεχνητής Νοημοσύνης