Από τις φωτιές στο Παρίσι, στις σκηνές στη Λισαβόνα: Η ακρίβεια βγάζει την Ευρώπη στους δρόμους

• Στη Γαλλία, ο νεότερος απολογισμός φθάνει τις 2.400 συλλήψεις και σχεδόν 1.000 τραυματισμένους αστυνομικούς και χωροφύλακες, μετά τις κινητοποιήσεις του Σαββάτου.
• Στην Αλβανία, οι διαδηλώσεις συμπλήρωσαν την Κυριακή έξι ημέρες, με αιτήματα για καλύτερη παιδεία, εργασία, αντιμετώπιση της διαφθοράς και παραίτηση Ράμα.
• Στην Πορτογαλία, διαδηλωτές έστησαν σκηνές για τη στεγαστική κρίση, ενώ σε Ιταλία και Βέλγιο σημειώθηκαν συγκρούσεις στο περιθώριο κινητοποιήσεων.

Η ακρίβεια, η δυσκολία πρόσβασης στη στέγαση και τα προβλήματα στην εκπαίδευση βρίσκονται στο επίκεντρο ενός κύματος κινητοποιήσεων σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, αυξάνοντας την κοινωνική και πολιτική πίεση στις κυβερνήσεις.

Στη Γαλλία, οι μαζικές διαδηλώσεις του Σαββάτου συνοδεύτηκαν από εκτεταμένες λεηλασίες και εμπρησμούς. Στην Αλβανία, οι κινητοποιήσεις έχουν αποκτήσει έντονο αντικυβερνητικό χαρακτήρα, ενώ σε Ιταλία και Βέλγιο καταγράφηκαν συγκρούσεις με την αστυνομία. Στην Πορτογαλία, η διαμαρτυρία για το κόστος κατοικίας πήρε και τη μορφή καταυλισμών σε κεντρικές πλατείες.

Τα κινήματα έχουν διαφορετικές αφετηρίες και μορφές δράσης. Η οικονομική πίεση, όμως, συνδέει πολλά από τα αιτήματά τους, από την καθημερινή κατανάλωση μέχρι την πρόσβαση στην κατοικία και στις δημόσιες υπηρεσίες.

Γαλλία: Η κοινωνική ένταση συναντά τον προϋπολογισμό των 54 δισ. ευρώ

Σύμφωνα με τον νεότερο απολογισμό του γαλλικού υπουργείου Εσωτερικών, περίπου 2.400 άνθρωποι συνελήφθησαν και σχεδόν 1.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες τραυματίστηκαν στα επεισόδια που συνόδευσαν τις κινητοποιήσεις του Σαββάτου.

Οι αρχές υπολογίζουν ότι περίπου 550.000 άνθρωποι διαδήλωσαν σε δεκάδες πόλεις, μεταξύ των οποίων 110.000 στο Παρίσι. Εκατοντάδες χιλιάδες συμμετείχαν ειρηνικά, ενώ βίαιες ομάδες επιτέθηκαν σε δημόσια κτίρια, καταστήματα και αστυνομικές δυνάμεις.

Η ένταση εκδηλώνεται σε κρίσιμη στιγμή για τη μειοψηφική κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί, η οποία επιδιώκει δημοσιονομικές εξοικονομήσεις 54 δισ. ευρώ για το 2027. Η Εθνοσυνέλευση αναμένεται να ψηφίσει την Τρίτη το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου του προϋπολογισμού, ενώ το δημόσιο χρέος έχει φθάσει τα 3,6 τρισ. ευρώ, περίπου στο 119% του ΑΕΠ.

Στο διάγγελμά του την Κυριακή, ο Εμανουέλ Μακρόν υποσχέθηκε αυστηρή αντιμετώπιση των υπευθύνων για τις καταστροφές, διαχωρίζοντάς τους από όσους διαδηλώνουν ειρηνικά.

Δεν ανακοίνωσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή απαγόρευση κυκλοφορίας. Προανήγγειλε δυνατότητα απαγόρευσης συγκεντρώσεων όπου κρίνεται αναγκαίο για την προστασία δημόσιων κτιρίων και επιχειρήσεων, καθώς και έλεγχο για πιθανές αστοχίες στην πληροφόρηση και στην αστυνομική προετοιμασία.

Παράλληλα, ζήτησε από την κυβέρνηση να συγκεντρώσει εκπροσώπους της εκπαιδευτικής κοινότητας, βουλευτές, συνδικάτα και επιχειρηματίες για τη διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων. Σύμφωνα με το Ελιζέ, δεν αποδέχθηκε την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, ζητώντας του νέους τρόπους αντιμετώπισης των επεισοδίων.

Οι καταστροφές είναι εκτεταμένες. Στη Λιμόζ, το ιστορικό δημαρχείο υπέστη σοβαρές ζημιές από εμπρησμό. Στη Μασσαλία σημειώθηκε εισβολή στο δημαρχείο, ενώ στη Λυών πυρπολήθηκε τουριστικό γραφείο. Στο Μπορντό, ο δήμαρχος έκανε λόγο για λεηλασίες σε έως και 100 καταστήματα.

Ένας διαδηλωτής πέθανε από καρδιακή ανακοπή στο Παρίσι. Ο υπουργός Οικονομίας, Ρολάν Λεσκιούρ, δεσμεύτηκε για στήριξη των επιχειρηματιών που υπέστησαν απώλειες, ενώ η αντιπολίτευση εντείνει την κριτική της για τη διαχείριση της κρίσης.

Αλβανία: Έκτη ημέρα διαδηλώσεων και πίεση στον Ράμα

Στα Τίρανα, οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν την Κυριακή για έκτη διαδοχική ημέρα. Εκατοντάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας, ζητώντας καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης, περισσότερες θέσεις εργασίας, αντιμετώπιση της διαφθοράς και παραίτηση του Έντι Ράμα.

Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα, κανόνια νερού και, σύμφωνα με τις αναφορές, πλαστικές σφαίρες. Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι από την Τρίτη είχαν τραυματιστεί 272 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 169 αστυνομικοί.

Ο Ράμα, που κυβερνά από το 2013 και βρίσκεται στην τέταρτη θητεία του, απέκλεισε την παραίτηση. Δήλωσε διαθέσιμος να συζητήσει τα αιτήματα των φοιτητών, επιμένοντας ότι οι υπεύθυνοι καταστροφών πρέπει να λογοδοτήσουν.

Απέδωσε επίσης την έξαρση της έντασης σε εξωτερική παρέμβαση και συνέδεσε τη συνέχιση των επεισοδίων με κινδύνους για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, η οποία επιδιώκει ένταξη στην ΕΕ έως το 2030.

Είχαν προηγηθεί τον Μάιο οι κινητοποιήσεις που έγιναν γνωστές ως «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», κατά τουριστικής επένδυσης στη νότια Αλβανία που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ.

Πορτογαλία: Σκηνές στις πλατείες για το κόστος της κατοικίας

Στη Λισαβόνα, διαδηλωτές έστησαν σκηνές στην πλατεία Ροσίο, διεκδικώντας παρεμβάσεις για τη στέγαση και το κόστος ζωής. Ανάλογος καταυλισμός δημιουργήθηκε και στο Πόρτο, μετά τις πορείες που συγκέντρωσαν χιλιάδες πολίτες.

Η εξέλιξη των τιμών κατοικίας αποτυπώνει την πίεση: την περίοδο 2015–2024 αυξήθηκαν κατά περίπου 124% στην Πορτογαλία, έναντι 53% κατά μέσο όρο στην ΕΕ.

Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο δήλωσε ότι κατανοεί την οργή των πολιτών, προειδοποιώντας παράλληλα κατά της μεταφοράς στη χώρα κλίματος αστάθειας από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Στην πορτογαλική περίπτωση, στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκεται η δυνατότητα των κατοίκων να εξασφαλίσουν προσιτή στέγη, με τις σκηνές στις πλατείες να λειτουργούν ως ορατή έκφραση αυτής της διεκδίκησης.

Ιταλία και Βέλγιο: Από τις πορείες στις συγκρούσεις

Στο Μιλάνο, πορεία κατά της ακρίβειας ξεκίνησε ειρηνικά, αλλά ακολούθησαν επεισόδια με μασκοφόρους να εκτοξεύουν πέτρες και πλάκες πεζοδρομίου προς την αστυνομία και να πυρπολούν οδοφράγματα.

Οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με δακρυγόνα και κανόνια νερού. Σύμφωνα με το πρακτορείο LaPresse, τραυματίστηκαν τουλάχιστον δύο αστυνομικοί, ενώ περίπου 50 άτομα, αρκετά από αυτά ανήλικα, προσήχθησαν ή συνελήφθησαν.

Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι υπερασπίστηκε το δικαίωμα στη διαδήλωση, καταδικάζοντας τις καταστροφές. Ο δήμαρχος του Μιλάνου, Τζουζέπε Σάλα, χαρακτήρισε κατανοητούς τους λόγους διαμαρτυρίας, υπογραμμίζοντας ότι δεν δικαιολογούν τη βία.

Στο Βέλγιο, συγκρούσεις σημειώθηκαν στις Βρυξέλλες και στη Λιέγη. Στην περιοχή Μπουρς της βελγικής πρωτεύουσας, η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα κατά ομάδων που πετούσαν μπουκάλια και άλλα αντικείμενα, ενώ στη Λιέγη αναφέρθηκε χρήση κανονιών νερού.

Ο υπουργός Εσωτερικών, Μπερνάρ Κεντέν, χαρακτήρισε τα επεισόδια οργανωμένη και επαναλαμβανόμενη βία με στόχο την αποσταθεροποίηση. Οι κινητοποιήσεις ακολουθούν εβδομάδες διαμαρτυριών στον χώρο της εκπαίδευσης για το αυξανόμενο κόστος της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Διάγγελμα Μακρόν: Συνέδεσε την ακρίβεια με τον πόλεμο στον Περσικό – «Οι ταραξίες θα λογοδοτήσουν»
• Μισθοί, συντάξεις, εισφορές: Τι αλλάζει στην τσέπη το 2027
• Καλοριφέρ ή κλιματιστικό; Τι πληρώνετε για την ίδια ζέστη στο σπίτι
• Georgie Holt: Η CEO που χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να «απολύσει» τον εαυτό της μιλά στο Fortune Greece