Χακάν Φιντάν: Οι τουρκικές αξιώσεις για τον GSI και το Casus Belli
- 21/10/2026, 10:00
- SHARE
Σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο αναφέρθηκε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (European Policy Centre) στις Βρυξέλλες.
Στο επίκεντρο των δηλώσεών του βρέθηκε το κομβικό έργο της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI).
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η Άγκυρα είναι θετική για το έργο, ωστόσο ζητά να ενημερώνεται εγγράφως για τις εργασίες των ερευνητικών σκαφών, παρέχοντας λεπτομερή στοιχεία για τις προβλεπόμενες δραστηριότητες, τις περιοχές δράσης και τις ακριβείς γεωγραφικές συντεταγμένες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η απαίτηση αυτή προκύπτει από την επιθυμία της Τουρκίας να μην υπάρξει καμία μεταβολή στο υφιστάμενο καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών.
Ο Τούρκος υπουργός αποκάλυψε πως το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ήδη συζητηθεί με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Παράλληλα, πρότεινε μια εναλλακτική λύση για την ενεργειακή τροφοδοσία της Κύπρου απευθείας από την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η γεωγραφική εγγύτητα προσφέρει ταχύτερη και οικονομικότερη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και νερού.
Ωστόσο, η τουρκική στάση εγείρει εκ νέου νομικά και διπλωματικά εμπόδια. Η σύνδεση των θαλάσσιων ερευνών με την υποχρέωση προηγούμενης γραπτής ενημέρωσης αγγίζει τον πυρήνα της διαφωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Εύλογα, η ελληνική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά την ανάγκη οποιασδήποτε τουρκικής έγκρισης για τις εργασίες του έργου, το οποίο έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και στοχεύει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου μέσω του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού δικτύου.
Κληθείς να σχολιάσει την απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 σχετικά με το Casus Belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, ο Χακάν Φιντάν αρνήθηκε τον χαρακτηρισμό της ως απειλής πολέμου. Υποστήριξε ότι επρόκειτο για μέτρο προληπτικού χαρακτήρα που συνέβαλε στη διατήρηση της ειρήνης, τοποθέτηση που βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την επίσημη ελληνική θέση.
Παράλληλα, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στην προοπτική επίλυσης των διμερών διαφορών, σημειώνοντας ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διαθέτει την απαραίτητη πολιτική νομιμοποίηση για την επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας.
Όσον αφορά τις φήμες για επικείμενο νομοσχέδιο που συνδέεται με τη «Γαλάζια Πατρίδα», ο Φιντάν ξεκαθάρισε ότι δεν υφίσταται τέτοια νομοθετική πρωτοβουλία, ενώ σημείωσε πως το ζήτημα του θαλάσσιου πάρκου δεν έχει τεθεί ακόμα στο τραπέζι των συζητήσεων.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία ενισχύει θεαματικά την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα από τις εξελίξεις στη Λιβύη. Μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου θαλάσσιων ζωνών από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, ο Χακάν Φιντάν είχε διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Πρωθυπουργό της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά και τον Υποδιοικητή του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Σαντάμ Χαφτάρ, εκφράζοντας τις ευχαριστίες της Άγκυρας.
Η επικύρωση της συμφωνίας του 2019 από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης ανατρέπει την προηγούμενη απόρριψή της και εδραιώνει τη γεωπολιτική επιρροή της Τουρκίας, αμφισβητώντας στην πράξη τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για έρευνες υδρογονανθράκων από την κρατική εταιρεία TPAO σε τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα στα ανοικτά των λιβυκών ακτών, καλύπτοντας μια έκταση 10.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, παρά τις διπλωματικές πιέσεις που είχε ασκήσει η Αθήνα προς την πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ.